Parafia św. Rocha w Białymstoku

parafia rzymskokatolicka w archidiecezji białostockiej

Parafia św. Rocha w Białymstoku rzymskokatolicka parafia położona w centrum Białegostoku, należącym do metropolii białostockiej[1]. Parafia erygowana 20 maja 1925 r. przez biskupa diecezji wileńskiej Jerzego Matulewicza.

Parafia św. Rocha
Ilustracja
Bazylika św. Rocha w Białymstoku
Państwo  Polska
Siedziba Białystok
Adres ul. ks. A. Abramowicza 1,
15-872 Białystok
Data powołania 20 maja 1925
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja białostocka
Dekanat Białystok – Starosielce
Kościół św. Rocha w Białymstoku
Proboszcz ks. prałat Tadeusz Żdanuk
Wspomnienie liturgiczne 16 sierpnia
Położenie na mapie Białegostoku
Mapa konturowa Białegostoku, w centrum znajduje się punkt z opisem „Parafia św. Rocha”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Parafia św. Rocha”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Parafia św. Rocha”
Ziemia53°08′04,5″N 23°08′40,5″E/53,134583 23,144583
Strona internetowa

Kościół parafialny został zaprojektowany przez wybitnego architekta okresu międzywojennego prof. Oskara Sosnowskiego jako ŚwiątyniaPomnik Niepodległości, symbol odradzającego się i suwerennego państwa polskiego.

HistoriaEdytuj

W dniu 9 lutego 1925 r. ks. Adam Abramowicz kanonik honorowy Kapituły Wileńskiej został nominowany na stanowisko proboszcza nowo powstającej parafii św. Rocha w Białymstoku przez bp Jerzego Matulewicza. Placówkę tę ks. Adam objął 1 maja tego roku, a 20 maja 1925 r. biskup Matulewicz wystawił dokument erekcyjny dla parafii św. Rocha w Białymstoku. Ośrodkiem nowo utworzonej parafii była niewielka murowana kaplica z połowy XVIII w. na wzgórzu św. Rocha (dzieło Jana Klemensa Branickiego) oraz domek przy ul. Lipowej 49, służący za tymczasową plebanię dla księży[2].

Wybór jakiego dokonał metropolita wileński nie był przypadkowy ponieważ kościół białostocki nie był pierwszą świątynią budowaną przez ks. Abramowicza. Kiedy 27 września 1921 r. spłonął doszczętnie zabytkowy, pochodzący z 1779 r., kościół w Goniądzu, Kuria wileńska powierzyła parafię goniądzką i odbudowę spalonej świątyni ks. Abramowiczowi, doświadczonemu budowniczemu kościołów między innymi w Dereczynie k. Słonima i Uhowie koło Łap.

Budowę kościoła parafialnego w stylu modernistyczno-ekspresjonistycznym według projektu prof. Oskara Sosnowskiego na planie ośmioboku, składającego się z trzech stopniowo narastających brył zrealizowano w latach 1927-1946 z ogromnymi trudnościami. II wojna światowa, okupacja bolszewicka, niemiecka, a pomimo to budowa świątyni Pomnika Niepodległości trwała nieprzerwanie także i w tych niekorzystnych czasach. W roku 1940 po zbudowaniu pierwszego piętra wewnętrznych galerii świątyni Sowietom przyszedł pomysł odebrania jej parafii i przeznaczenia kościoła na cyrk. Sowieckie władze okupacyjne dwukrotnie nakładali na parafię św. Rocha kontrybucję, na którą wędrowały kosztowności parafian, aż do zupełnego ich wyczerpania, tak, że na drugą ratę kontrybucji w czerwcu 1941 r. nie zebrano odpowiedniej kwoty i miano oddać już mury nie dokończonej świątyni władzom sowieckim. Wybuch wojny radziecko-niemieckiej 22 czerwca 1941 r. zapobiegł realizacji tych planów. Kościół konsekrował abp Romuald Jałbrzykowski w uroczystość św. Rocha w 1946 r.

Jednakową oprawę architektoniczną zyskał Dom Parafialny, wkomponowany w zespół zewnętrzny świątyni w sposób harmonijny, tak, że nie razi jego wielkość, złożona z 4 kondygnacji. Ścięte naroże bryły tej budowli, od ul. Lipowej i al. Piłsudskiego nawiązują do typowych rozwiązań w zabudowie miejskiej Białegostoku. Prócz plebanii, wyposażony jest w salę teatralną Akcji Katolickiej, mieści sale katechetyczne, bibliotekę parafialną, klasztor Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny. [3]

Kościół parafialnyEdytuj

Kościół na wzgórzu św. Rocha pierwotnie, miał być realizacją wezwania Loretańskiej Litanii – Gwiazdy Zarannej symbolizującej jutrzenkę Niepodległości Polski. Charakter kościoła jest zasadniczym elementem pomnika Marii Królowej Polski. W 1936 r. na 78-metrowej wieży ustawiono figurę Matki Boskiej, 3-metrowej wysokości. Pomysł umieszczenia Immaculaty, a nie krzyża nie był nowy, powtarzał minaret zamienionej katedry (w latach 1672-1699) w Kamieńcu Podolskim na meczet muzułmański.

Poprzedni proboszczowieEdytuj

Od chwili powołania parafii jako proboszczowie w niej pracowali;

Aktualnie:

  • ks. prałat Tadeusz Żdanuk (2008)

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj