Otwórz menu główne

Jerzy Matulewicz

biskup wileński

Jerzy Bolesław Matulewicz-Matulaitis (lit. Jurgis Matulevičius; ur. 13 kwietnia 1871 w Lugine koło Mariampola, zm. 27 stycznia 1927 w Kownie) – litewski duchowny katolicki, biskup wileński, odnowiciel i generał zakonu marianów oraz błogosławiony Kościoła katolickiego.

Jerzy Bolesław Matulewicz MIC
lit. Jurgis Matulevičius
arcybiskup tytularny Adulisu
generał
Ilustracja
Kraj działania  Polska,
 Litwa
Data i miejsce urodzenia 1871-04-1313 kwietnia 1871
Lugino koło Mariampola
Data i miejsce śmierci 1927-01-2727 stycznia 1927
Kowno
Biskup Wilna
Okres sprawowania 1918–1925
Generał marianów
Okres sprawowania 1911–1927
Wyznanie katolickie
Kościół łaciński
Inkardynacja Zgromadzenia Księży Marianów Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
Nominacja biskupia 1918-10-2323 października 1918
Sakra biskupia 1918-12-011 grudnia 1918
Błogosławiony
Czczony przez Kościół katolicki
Beatyfikacja 1987-06-2828 czerwca 1987
Watykan,
(Plac Świętego Piotra)
przez Jana Pawła II
Wspomnienie 27 stycznia
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 1918-12-011 grudnia 1918
Konsekrator Franciszek Karewicz

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodzony w Luginach w rodzinie rolniczej jako ósmy syn Andrzeja i Urszuli Matulewiczów. W wieku 3 lat stracił ojca, a kiedy miał 10 lat zmarła jego matka. Opiekę nad Jerzym przejął jego starszy brat Jan. Uczył się w mariampolskim gimnazjum. Tam zachorował na gruźlicę kości, wykrytą dopiero w grudniu 1899 roku w Kreuznach. Uczył się dalej w Kielcach i Warszawie. W dwudziestym roku życia wstąpił do Seminarium Duchownego w Kielcach, po zamknięciu którego w 1893 r. ukończył seminarium w Warszawie. Na Akademii Duchownej w Petersburgu uzyskał tytuł magistra teologii moralnej i w 1898 otrzymał święcenia kapłańskie, a w szwajcarskim Fryburgu, w lipcu 1902, dyplom doktora teologii dogmatycznej.

W latach 1902-1904 nauczał w Seminarium w Kielcach. Na skutek choroby opuścił je i osiadł w Zakładzie Cecylii Plater w Warszawie[1]. Współpracując z ks. Marcelim Godlewskim rozwinął działalność społeczną. W latach 1905-1907 był zaangażowany w posługę młodzieży i tworzenie chrześcijańskiej demokracji w Warszawie. W 1907 powołano go do Akademii Duchownej w Petersburgu na kierownika katedry socjologii. Zaprzyjaźnił się tam z ks. Wincentym Sękowskim-Senkusem - ostatnim ze zgromadzenia marianów likwidowanego przez carat. Złożył przed ks. Senkusem śluby zakonne w 1909 postanawiając odnowić zgromadzenie oraz pozyskać nowicjuszy. Otworzył dla nich nowicjat we Fryburgu. Od 1911 do końca życia pełnił funkcję generała. W czasie I wojny światowej pracował w Warszawie. W latach 1914-1918 zajmował się działalnością charytatywno-wychowawczą i wspomaganiem duchowym kapłanów oraz osób zakonnych. Założył tam Zgromadzenie Sióstr Ubogich od Niepokalanego Poczęcia. W 1918 został mianowany przez papieża Benedykta XV biskupem wileńskim. Funkcję tą pełnił do 1925 roku. W tym okresie władze polskie zwracały uwagę na jego działalność na tle – w ich opinii – systematycznego usuwania polskich księży z placówek i zastępowanie ich duszpasterzami litewskimi, lub białoruskimi. Efektem tego było sprzyjanie agitacji antypolskiej wśród ludności, oraz poparcie i ochrona diecezjalna w wypadkach gdzie księża sami partycypowali w akcjach politycznych i antypaństwowych[2].

Był też założycielem Zgromadzenia Sióstr Ubogich Niepokalanego Poczęcia NMP na Litwie i Zgromadzenia Sióstr Służebnic Jezusa w Eucharystii. Złożył rezygnację z funkcji biskupa w 1925[3], by zająć się zgromadzeniem, ale Pius XI wówczas mianował go arcybiskupem i powierzył mu stanowisko wizytatora apostolskiego na Litwie. Przyczynił się do poprawy stosunków Litwy z Watykanem organizując nową prowincję kościelną i przygotowując zawarcie konkordatu. Zmarł w Kownie 27 stycznia 1927 roku.

28 czerwca 1987 roku został beatyfikowany przez papieża św. Jana Pawła II; uważany jest za jednego z patronów Litwy. Podejmowane są starania o jego kanonizację.

27 stycznia 2006 w Warszawie na ul. Wileńskiej 69 została otwarta Sala Pamięci Bł. Jerzego Matulewicza biskupa. Pierwsza ekspozycja zawiera te przedmioty należące do Jerzego Matulewicza z okresu jego biskupstwa w Wilnie, które zachowały się w Polsce. Mają one wartość relikwii II stopnia.

W Kielcach[4], Pasłęku[5] oraz w Koninie[6] znajdują się Kościoły pod wezwaniem bł. Jerzego Matulewicza.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Maria Motylińska: Cecylia Plater-Zyberkówna jej ideał kobiety i świadectwo życia. [dostęp 2015-08-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-24)].
  2. Michał Gałędek: Ocena działalności białoruskich organizacji politycznych w świetle tajnych raportów. Białystok: Red. Kietwiński, M. i Śleszyński, W. "Wyzwoleni czy Okupacja? Stosunek Społeczności zamieszkujących pograniczu polsko-litewsko-białoruskim do zmieniających się w XX w. systemów państwowych", 2006, s. 96-97. ISBN 83-60534-09-8. [dostęp 2018-10-20].
  3. Kronika religijna. U nas. „Rycerz Niepokalanej”. Nr 9, s. 247, 1925. 
  4. Parafia pw. bł. Jerzego Matulewicza w Kielcach [dostęp 2015-11-30] (pol.).
  5. Pasłęk: Parafia Bł. Jerzego Matulewicza. W: Diecezja Elbląska [on-line]. diecezja.elblag.pl. [dostęp 2018-10-26].
  6. Oficjalna strona internetowa parafii p.w. bł. Jerzego Matulewicza w Koninie - Laskówcu. [dostęp 2013-12-14].


Poprzednik
Wincenty Sękowski
  Generał zakonu marianów
1911 - 1927
  Następca
Piotr Franciszek Buczys

BibliografiaEdytuj