Otwórz menu główne

Phyllactinia guttata

gatunek grzybów należący do rzędu mączniakowców (Erysiphales)

Phyllactinia guttata (Wallr.) Lév. – gatunek grzybów należący do rzędu mączniakowców (Erysiphales)[1]. Pasożyt atakujący wiele gatunków drzew i krzewów[2].

Phyllactinia guttata
Ilustracja
Morfologia
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ workowce
Klasa patyczniaki
Rząd mączniakowce
Rodzina mączniakowate
Rodzaj Phyllactinia
Gatunek Phyllactinia guttata
Nazwa systematyczna
Phyllactinia guttata (Wallr.) Lév.
Annls Sci. Nat., Bot., sér. 3 15: 144 (1851)
Ilustracja
Fragment liścia brzozy z klejstotecjami
Porażony liść brzozy
Klejstotecjum z przyczepkami

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Erysiphe, Erysiphaceae, Erysiphales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1801 r. Persoon jako Sclerotium erysiphe ß corylea[3]. W 1819 r. Wallroth nadajł mu nazwę Alphitomorpha guttata. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1851 r. Léveillé.

Synonimy[4]:

  • Alphitomorpha guttata Wallr. 1819
  • Erysibe coryli (DC.) Mussat 1901
  • Erysibe suffulta (Rebent.) Mussat 1901
  • Erysiphe betulae DC. 1815
  • Erysiphe corylea DC. 1805
  • Erysiphe guttata (Wallr.) Link 1824
  • Erysiphe guttata f. corylea 1829
  • Erysiphe guttata (Wallr.) Link 1824 f. guttata
  • Erysiphe guttata var. coryli Link 1824
  • Erysiphe guttata (Wallr.) Link 1825 var. guttata
  • Phyllactinia berberidis Palla 1899
  • Phyllactinia betulae (DC.) Fuss 1878
  • Phyllactinia corylea (Pers.) P. Karst. 1900
  • Phyllactinia corylea (Pers.) P. Karst. 1900 var. corylea
  • Phyllactinia guttata (Wallr.) Lév. 1851 var. guttata
  • Phyllactinia suffulta (Rebent.) Sacc. 1880
  • Phyllactinia suffulta (Rebent.) Sacc. 1880 f. suffulta
  • Phyllactinia suffulta (Rebent.) Sacc. 1880 var. suffulta
  • Sclerotium erysiphe var. corylea (DC.) Hook.
  • Sclerotium erysiphe ß corylea Pers. 1796
  • Sclerotium suffultum Rebent. 1804

MorfologiaEdytuj

Grzyb mikroskopijny. Grzybnia biała, czasami obfita i trwała, czasami zanikająca. Rozwija się na dolnej stronie liścia w postaci oddzielnych kolonii. Zarodniki konidialne odrywają się pojedynczo. Mają romboidalny kształt i rozmiary 50–90 × 10–120 μm. klejstotecja występują na dolnej powierzchni liści zazwyczaj w rozproszeniu, ale czasami w grupach. Mają kulisty kształt, średnicę 160–230 μm i niewyraźną strukturę wewnętrzną. Na powierzchni pokryte są siateczką pęknięć i zmarszczek. Posiadają 6-15 bezbarwnych przyczepek. Przyczepki te różnią się długością – niektóre są krótsze, niektóre dłuższe, a ich długości mieszczą się w granicach 191-290 μm. Przyczepki są proste, sztywne, bez przegród, hialinowe lub półhialinowe, posiadają bulwiastą nasadę, ostry koniec i przypominają swoją budową włosa. W klejstotecjum znajduje się 8-25 worków o kształcie od jajowatego do półcylindrycznego i rozmiarach 70–100 × 25–40 μm. Powstają w nich po dwie, rzadziej trzy askospory o zmiennej wielkości i zmiennych rozmiarach mieszczących się w granicach 25–45 × 15–45μm[5].

Przyczepki wyrastające z klejstotecjum mają oryginalną budowę. Ich włókna pochłaniając wodę stają się galaretowate. Ułatwia to przyczepianie się klejstotecjów do liści[6].

SzkodliwośćEdytuj

Phyllactinia guttata wraz z Erysiphe adunca powodują u zaatakowanych drzew i krzewów podobne skutki: osłabienie roślin, obumieranie liści i ich przedwczesne zrzucanie, zahamowanie rozwoju. Ponawiające się przez kolejne lata epidemie tej choroby znacznie osłabiają roślinę i czynią ją podatną na atak innych patogenów[7].

W sezonie wegetacyjnym rozmnaża się bezpłciowo przez konidia wytwarzane na liściach. Są one źródłem infekcji wtórnych. Pod koniec sezonu wegetacyjnego powstają klejstotecja. Z klejstotecjów, które przezimowały na opadłych liściach wiosną powstają askospory dokonujące infekcji pierwotnej. Zarówno konidia, jak i askospory przenoszone są przez wiatr[7].

Nie stosuje się zwalczania chemicznego[2].

WystępowanieEdytuj

Jest szeroko rozprzestrzeniony w całej Europie i niemal całej Azji (Chiny, Formoza, Indie, Iran, Japonia, Korea, Turcja, ZSRR). Występuje także w USA i Kanadzie[5]. W Polsce pospolity, w piśmiennictwie naukowym podano jego występowanie na licznych stanowiskach i na wielu gatunkach drzew[8].

Pasożyt i saprotrof rozwijający się na wielu gatunkach drzew i krzewów, głównie w obrębie rodziny brzozowatych (Betula, Carpinus, Corylus, Ostrya), bukowatych (Castanea, Fagus, Quercus) i orzechowców (Juglans, Platyearya, Pterocarya). Występuje także na Acer, Aesculus, Aralia, Asclepias, Azalia, Bukszpan, Catalpa, Chionanthus, Cornus, Frangula, Hedera, Humulus, Paliurus, Populus, Prunus, Rhamnus, Ribes, Salix, Sorbus, Syringa, Ulmus[5].

Gatunki podobneEdytuj

Mikroskopowo cechą charakterystyczną odróżniającą Phyllactinia guttata od innych gatunków Phyllactinia jest wielkość klejstotecjów: 160–230 μm[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-10-26].
  2. a b Karol Manka: Fitopatologia leśna. Warszawa: PWRiL, 2005. ISBN 83-09-01793-6.
  3. Cooke WB. (1952). "Nomenclatural notes on the Erysiphaceae". Mycologia. 44 (4): 570–74
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2016-10-26].
  5. a b c d Mycobank. Phyllactinia guttata. [dostęp 2016-10-26].
  6. Kapoor JN. (1967). "Phyllactinia guttana". IMI Descriptions of Fungi and Bacteria. 16: 157
  7. a b Powdery Mildew. [dostęp 2016-10-26].
  8. Wiesław Mulenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska: A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski. Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-75-4.