Plac Generała Walerego Wróblewskiego we Wrocławiu

plac we Wrocławiu

Plac Generała Walerego Wróblewskiego (Mauritius Platz, Wołoski) – plac położony we Wrocławiu na osiedlu Przedmieście Oławskie (Ohlauer Vorstadt), w obrębie dzielnicy Krzyki[1][2][3][4]. Współcześnie zachowany został jedynie układ komunikacyjny placu oraz po jego zachodniej stronie okalana murem zabudowa kościoła Świętego Maurycego, pozostała, istniejąca niegdyś, zabudowa placu obecnie nie istnieje[1].

plac Generała Walerego Wróblewskiego
Przedmieście Oławskie
Ilustracja
Przystanek tramwajowy pl. Wróblewskiego.
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „plac Generała Walerego Wróblewskiego”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „plac Generała Walerego Wróblewskiego”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „plac Generała Walerego Wróblewskiego”
51°06′20,057″N 17°02′53,275″E/51,105571 17,048132
Kościół św. Łazarza.
Kościół św. Maurycego.
Widok z placu w kier. ul. Traugutta.
Pl. Wróblewskiego 1.
Ul. Traugutta w kier. placu (przed remontem).

HistoriaEdytuj

Plac pierwotnie był końcowym odcinkiem ulicy Walońskiej[1]. W obszarze tym bowiem, w okolicach kościoła Świętego Maurycego wzniesionego w 1234 roku, znajdowała się osada Walonów[a] osiedlonych w XII wieku[5][6] (1138 rok[7]), trudniących się w XIII i XIV wieku tkactwem. Korzystali oni także z pobliskich pastwisk komunalnych położonych między Oławą i Odrą[5][6].

Zabudowa wokół placu istniała już w połowie XVI wieku. W drugiej połowie XVIII wieku zabudowano także kwartał stanowiący plac, ograniczając go do dwóch krótkich uliczek[1]. Obszar Przedmieścia Oławskiego został włączony do miasta w 1808 roku[2][8]. Plan zabudowy tych obszarów położony na lewym brzegu rzeki Odry został sporządzony w 1856 roku i zabudowę realizowano sukcesywnie w XIX i XX wieku[2]. Główną ulicą Przedmieścia Oławskiego, która wcześniej stanowiła fragment średniowiecznej drogi do Oławy, była współczesna ulica Generała Romualda Traugutta, przebiegająca bezpośrednio przy terenie placu[8].

Pod koniec XIX wieku wytyczono nowy odcinek drogi po wschodniej stronie kościoła, a po zachodniej stronie placu, stanowiącej część ulicy później noszącej nazwę ulicy Kujawskiej (obecnie nieistniejącej). W latach 70. XX wieku wyburzono zabudowę dla potrzeb realizacji układu komunikacyjnego placu Społecznego (obejmującego między innymi budowę estakad drogowych nad skrzyżowaniem). Pierwotny plac zachował się jedynie w obszarze układu komunikacyjnego ulic, a z dawnej zabudowy pozostał jedynie kompleks kościelny po zachodniej stronie placu obejmujący otoczony murem kościół i budynek plebanii[1].

Nazwy placuEdytuj

Plac w swojej historii nosił następujące nazwy:

UliceEdytuj

Do placu przypisana jest ulica o długości 243 m klasy G (droga główna), którą wyznaczona jest droga krajowa nr 98 (niegdyś droga krajowa nr 8) oraz droga wewnętrzna o długości 80 m[9].

Ulice i place w najbliższym sąsiedztwie placu[10]:

W obrębie placu przebiegają torowiska tramwajowe zbiegające się z czterech kierunków: biegnące wzdłuż Generała Romualda Traugutta, z ulicy Kazimierza Pułaskiego oraz z placu Społecznego[10][16]. Położony w pobliżu przystanek nosi nazwę zaczerpniętą od tego placu – "pl. Wróblewskiego"[17].

Przy północno-wschodnim narożniku placu znajduje się także skrzyżowanie ulicy Walońskiej z ulicą Mazowiecką[18][19]. W niektórych publikacjach i planach miasta pojawia się także po zachodniej stronie placu nazwa ulicy: ulica Kujawska. Nie ma takiej ulicy w zestawieniu Urzędu Miejskiego Wrocławia[19][20].

Zabudowa i zagospodarowanieEdytuj

Obecnie brak jest zabudowy samego placu. Na południe po przeciwnej stronie ul. gen. Romualda Traugutta powstaje nowa inwestycja biurowa.

Według różnych koncepcji, w tym Rady Miasta Wrocławia, zawartych między innymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2010 r. obecny układ ulic, zabudowy i zagospodarowania terenów obszaru Placu Walerego Wróblewskiego i dalej Placu Społecznego oraz Placu Powstańców Warszawy mają ulec radykalnej zmianie. Plany obejmują między innymi zabudowę mieszkalno-usługową i usługową dla niezabudowanych obecnie terenów[19] oraz przebudowę układu ulic[19], w tym wybudowanie ulic głównych jako ulice podziemne[19][21][22].

Ochrona i zabytkiEdytuj

Obszar Przedmieścia Oławskiego podlega ochronie konserwatorskiej, między innymi w zakresie historycznego, urbanistycznego układu przestrzennego z XIII-XIX wieku i wpisany jest do rejestru zabytków decyzją nr 538/A/05 z dnia 20.06.2005 roku[23][24][25].

Bezpośrednio przy placu nie ma położonych obiektów zabytkowych lecz istnieją obiekty stanowiące bezpośrednie jego otocznie. Ochronie i wpisowi do ewidencji zabytków podlegają:

  • kościół Św. Maurycego przy ulicy Romualda Traugutta 36 wpisany do rejestru pod nr 426/86[26]
  • plebania ww. kościoła przy ulicy Romualda Traugutta 34-36 wpisany do rejestru pod nr 256[27]
  • kościół Św. Łazarza przy ulicy Romualda Traugutta 52 wpisany do rejestru pod nr 425/75[28]
  • dawny szpital Św. Łazarza, obecnie Dom Pomocy Społecznej Caritas przy ulicy Romualda Traugutta 54 wpisany do rejestru pod nr 433/74[29].

Ponadto ustanowiono ochronę konserwatorską ogrodzenia kościoła Św. Maurycego i plebanii przy ulicy Romualda Traugutta 34-36[30] i położonej na zachód od placu kamienicy przy ulicy Romualda Traugutta 35[31].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Pobliska ulica nosi nazwę ulicy Walońskiej.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Harasimowicz 2006 ↓, s. 993 (Wróblewskiego Walerego).
  2. a b c Harasimowicz 2006 ↓, s. 722 (Przedmieście Oławskie).
  3. Wratislavia.net osiedla 2012 ↓.
  4. a b c d Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 99 (Mauritiusplatz).
  5. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 943 (Walonowie we Wrocławiu).
  6. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 552 (Most Oławski).
  7. Harasimowicz 2006 ↓, s. xxx (Kościół Św. Maurycego).
  8. a b c Harasimowicz 2006 ↓, s. 918-919 (Traugutta Romualda).
  9. www.ZDiUM.pl 2016 ↓, poz. 4904-4905.
  10. a b SIP Wrocław, pl. Wróblewskiego 2015 ↓.
  11. ZDiUM 2016 ↓, poz. 5089 (Zgody plac.
  12. Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 84 (Klosestr.).
  13. ZDiUM 2016 ↓, poz. 3526.
  14. ZDiUM 2016 ↓, poz. 3970.
  15. ZDiUM 2016 ↓, poz. 4661.
  16. MPZP 2002 ↓, § 36 ust. 1 i 2.
  17. Przystanek 2016 ↓.
  18. ZDiUM 2016 ↓, poz. 2403.
  19. a b c d e MPZP 2010 ↓, zał. 1 projekt planu.
  20. ZDiUM 2016 ↓.
  21. MPZP 2010 ↓, § 36 ust. 2 pkt 3.
  22. MPZP 2010 ↓, § 50 ust. 2 pkt 4.
  23. MPZP 2010 ↓, § 8 ust. 4 pkt 1.
  24. NID 2016 ↓, s. 203.
  25. WUOZ 2016 ↓, poz. 53.
  26. MPZP 2010 ↓, § 8 ust. 4 pkt 2.
  27. MPZP 2010 ↓, § 8 ust. 4 pkt 3.
  28. MPZP 2010 ↓, § 8 ust. 4 pkt 4.
  29. MPZP 2010 ↓, § 8 ust. 4 pkt 5.
  30. MPZP 2010 ↓, § 8 ust. 1 pkt 6.
  31. MPZP 2010 ↓, § 8 ust. 1 pkt 4.

BibliografiaEdytuj

  1. Jan Harasimowicz (red.), Encyklopedia Wrocławia, wyd. III poprawione i uzupełnione, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, ISBN 83-7384-561-5, ​ISBN 978-83-7384-561-9 (pol.).
  2. Niemiecko-polski słownik nazw ulic, Wratislavia.net, 2012 [dostęp 2016-07-29] (pol.).
  3. pl. GEN. WALEREGO WRÓBLEWSKIEGO, System Informacji Przestrzennej Wrocławia, 10 września 2015 [dostęp 2016-09-02] (pol.).
  4. Przystanek pl. Wróblewskiego we Wrocławiu - wszystkie linie, Oficjalny Serwis Wrocławia, 2016 [dostęp 2016-09-02] (pol.).
  5. UCHWAŁA NR XLV/1366/10 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 21 stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu zespołu urbanistycznego Centrum w rejonie Placu Społecznego we Wrocławiu, Uchwały Rady Miejskiej Wrocławia; Biuletyn Urzędowy RMW z 1 lutego 2010 r. Nr 1, poz.12; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2 kwietnia 2010 r. Nr 60, poz.928., 21 stycznia 2010 [dostęp 2016-09-02] (pol.).
  6. Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław, „ZDiUM/Infrastruktura/Ulice”, Krzysztof Kubicki; sporządziła: Jolanta Gac /NOXE/, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 11 sierpnia 2016 [dostęp 2016-08-29] (pol.).
  7. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, Województwo dolnośląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2016 [dostęp 2016-07-20] (pol.).
  8. Wykaz zabytków we Wrocławiu, stan sierpień 2016, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu, sierpień 2016 [dostęp 2016-08-30] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj