Platanowate

Platanowate (Platanaceae) – rodzina roślin z rzędu srebrnikowców (Proteales). Należy do niej 10 gatunków roślin z jednego współcześnie rodzaju – platan Platanus. Występują w Ameryce Środkowej i Północnej oraz w obszarze Morza Śródziemnego. W innych rejonach świata są często uprawiane jako rośliny ozdobne. Badania molekularne ujawniły błędność poglądów systematycznych utrzymujących się przez długi czas odnośnie do tej rodziny. Zaliczany tu dawniej rodzaj ambrowiec Liquidambar (jeszcze system Reveala z lat 1994-1999), włączany jest do rodziny altyngiowatych Altingiaceae, tworzącej linię rozwojową poprzedzającą wyodrębnienie się rodziny oczarowatych w obrębie rzędu skalnicowców. Rodzaj Platanus w uszczuplonej do niego rodzinie platanowatych okazał się natomiast blisko spokrewniony z rodziną srebrnikowatych w obrębie rzędu srebrnikowców.

Platanowate
Ilustracja
Platan zachodni
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd srebrnikopodobne
Rząd srebrnikowce
Rodzina platanowate
Nazwa systematyczna
Platanaceae T. Lestib. ex Dumort.
Anal. Fam. Pl.: 11, 12. 1829

MorfologiaEdytuj

Są to wyłącznie duże drzewa liściaste. Kwiaty jednopłciowe. Owocem jest orzeszek lub torebka.

SystematykaEdytuj

Pozycja i podział rodziny według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Platanowate tworzą grupę siostrzaną dla srebrnikowatych, wraz z którymi wchodzą w skład rzędu srebrnikowców, stanowiącego jedną ze starszych linii rozwojowych dwuliściennych właściwych[2].

srebrnikowce

sabiowate Sabiaceae




lotosowate Nelumbonaceae





srebrnikowate Proteaceae



platanowate Platanaceae






Do rodziny należy tylko jeden rodzaj współczesny:

Najstarsze ślady kopalne rodziny pochodzą z wczesnej kredy i zaliczane są do rodzaju Platanocarpus[2].

Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa oczarowe (Hamamelididae Takht.), nadrząd Hamamelidanae Takht., rząd oczarowce (Hamamelidales Griseb.) rodzina platanowate (Platanaceae T. Lestib. ex Dumort.). Według Crescent Bloom rodzina w ujęciu Reveala składała się z dwóch rodzajów: ambrowiec (Liquidambar L. 1753) i platan (Platanus L. 1753)[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. a b c Peter F. Stevens, Proteales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-01-24] (ang.).
  3. Crescent Bloom: Platanaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-06-19].