Otwórz menu główne

Posłonek alpejski skalny (Helianthemum alpestre subsp. rupifragum) – podgatunek[2] rośliny wieloletniej należący do rodziny czystkowatych. Przez niektórych autorów uważany był za oddzielny gatunek – posłonek skalny[3]. Występuje w Europie Środkowej, Wschodniej i Południowej oraz w Azji południowo-zachodniej. W Polsce występuje wyłącznie w Pieninach w szczytowych partiach Trzech Koron i na zboczach Wąwozu Szopczańskiego[4].

Posłonek alpejski skalny
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd ślazowce
Rodzina czystkowate
Rodzaj posłonek
Gatunek posłonek alpejski
Podgatunek posłonek alpejski skalny
Nazwa systematyczna
Helianthemum alpestre (Jacq.) Dunal subsp. rupifragum (A. Kern.) Jáv.
Synonimy

Helianthemum oelandicum (L.) DC. subsp. rupifragum (Kern.) Breistr., Helianthemum rupifragum Kern.

Spis treści

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Krzewinka o gałązkach długości 10-20 cm.
Liście
Bez przylistków, owłosione; liście dolne z ogonkiem, lancetowate, skupione w różyczkę. Górne liście łodygowe siedzące.
Kwiaty
Zebrane w kwiatostan po 3-10. Działki biało owłosione, 4-8 mm długości. Płatki żółte, 5-9 mm długości[5].
Owoc
Torebka z niełupkami.

Biologia i ekologiaEdytuj

Krzewinka, chamefit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Liczba chromosomów 2n=22. Występuje w górskich murawach naskalnych. Podgatunek charakterystyczny dla zespołu Dendranthemo-Seslerietum[6].

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Podgatunek umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin[7] w kategorii VU (narażony). Umieszczony także w Czerwonej Księdze Karpat Polskich w tej samej kategorii. Na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) posiada kategorię R (rzadki - potencjalnie zagrożony). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię VU (narażony)[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-09-24].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  4. Zarzycki K. 2001. Posłonek skalny. s. 249-250. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001.
  5. Wróbel I. 2008. Posłonek alpejski skalny. s. 137-138. W: Czerwona Księga Karpat Polskich, Kraków 2008. ​ISBN 978-83-89648-71-6​.
  6. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  7. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  8. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.