Otwórz menu główne

Radłówka

wieś w województwie dolnośląskim

Radłówka (niem. Hartelangenvorwerk[3]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski.

Radłówka
Zamek w Radłówce
Zamek w Radłówce
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat lwówecki
Gmina Lwówek Śląski
Wysokość 220-230[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 317[2]
Strefa numeracyjna (+48) 75
Tablice rejestracyjne DLW
SIMC 0190911
Położenie na mapie gminy Lwówek Śląski
Mapa lokalizacyjna gminy Lwówek Śląski
Radłówka
Radłówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Radłówka
Radłówka
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Radłówka
Radłówka
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lwóweckiego
Radłówka
Radłówka
Ziemia51°07′16″N 15°32′34″E/51,121111 15,542778

PołożenieEdytuj

Radłówka to wieś leżąca na Pogórzu Izerskim, w Niecce Lwóweckiej, u południowo-wschodniego podnóża Twardziela, na wysokości około 220-230 m n.p.m.[1]

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1945–1954 siedziba gminy Radłówka[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego. Do wsi należy przysiółek Berlinek (niem. Ober Stamnitzdorf (do 1937 r.); w latach 1937–1945 Ober Hartelangenvorwerk).

HistoriaEdytuj

Wieś wymieniona w 1209 r. jako folwark przy wzgórzu Twardziel (niem. Harte)[1]. Bolesław II Rogatka w 1250 r. (według innych wersji Henryk II Pobożny w 1241 r.) podarował folwark w podzięce za służbę rycerzowi Henrykowi Długiemu (łac. Henrico Longo), od którego przydomka wieś wzięła najprawdopodobniej swoją niemiecką nazwę (niem. Lange Vorwerk). Po śmierci Henryka Długiego Radłówka prawdopodobnie wróciła pod bezpośredni zarząd księcia. 21 stycznia 1293 r. Bolko I Surowy podarował ją mieszczaninowi lwóweckiemu Henrykowi Raussendorfowi[1]. W 1424 r. Enede Raussendorf odsprzedał wieś swojemu siostrzeńcowi Nickelowi (Nikolowi) von Zedlitz. On lub jego potomkowie zbudowali w Radłówce murowany, dwór obronny, który otoczono wałem i podwójną fosą[1]. W 1480 r. Stephan Förster z Pławnej Górnej sprzedał folwark w Radłówce za 400 marek braciom Nikolowi i Sigismundowi von Zedlitz. W 1486 r. Sigismund zapisał swojej żonie Margarecie 14 marek rocznej renty z Radłówki. W roku 1500 Sigismund von Zedlitz sprzedał Radłówkę Lwówkowi Śląskiemu[1]. Radłówka była niszczona podczas wojen husyckich i wojny trzydziestoletniej[1]. W latach 1567–1568 większość mieszkańców zmarła podczas zarazy. W XVIII wieku Radłówka przeżywała okres rozwoju[1]. W roku 1784 we wsi stały 95 domy, z których 51 zostało wybudowanych po roku 1765. Do wsi w XIX w. należał kamieniołom wytwarzający cenione kamienie młyńskie. 21 lipca 1893 całą wieś strawił pożar. W 1897 Radłówka została zalana przez powódź. W 1904 r. poprowadzono przez wieś linię kolejową[1]. Po 1945 r. Radłówka pozostała wsią rolniczą.

W XX wieku liczba ludności wsi systematycznie malała:

Rok 1820 1900 1936 1939
Liczba ludności 438 (bez Berlinka) 514 438 421

Kolonia Berlinek liczyła w 1820 r. 232 osoby.

Radłówkę opisuje w swoich wspomnieniach „Mein langer Weg von Schlesien nach Gotha 1933–1950” i „Als Lehrer in Gotha/Thüringen 1950 – 1990” urodzony tutaj Heinz Scholz.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są ruiny zamku z XVI w.[4] W fosie okalającej ruiny zamku znajduje się pomnik pamięci poległych żołnierzy w I wojnie światowej.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 2: Pogórze Izerskie. Cz. 2: M-Ż. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 2003, s. 247, 248. ISBN 83-85773-61-4.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 119. [dostęp 16.9.2012].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj