Rozniszew

wieś w województwie mazowieckim

Rozniszew dawniej też Rożniszów lub Rożniszewwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Magnuszew[4][5].

Artykuł 51°48′28″N 21°17′39″E
- błąd 38 m
WD 51°48'N, 21°17'E, 51°52'N, 21°21'E
- błąd 2302 m
Odległość 1206 m
Rozniszew
wieś
Ilustracja
Kopiec gen. Tadeusza Kościuszki
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat kozienicki
Gmina Magnuszew
Liczba ludności (2011) 321[1][2]
Strefa numeracyjna 48
Kod pocztowy 26-914[3]
Tablice rejestracyjne WKZ
SIMC 0628945[4]
Położenie na mapie gminy Magnuszew
Mapa lokalizacyjna gminy Magnuszew
Rozniszew
Rozniszew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rozniszew
Rozniszew
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Rozniszew
Rozniszew
Położenie na mapie powiatu kozienickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kozienickiego
Rozniszew
Rozniszew
Ziemia51°48′28″N 21°17′39″E/51,807778 21,294167

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii pw. Narodzenia NMP. We wsi jest szkoła podstawowa i OSP.

HistoriaEdytuj

Niewielka parafia, wyłączona zapewne z mniszewskiej, a założona najwcześniej w XIV w. Dokument erekcyjny nie jest znany.

1359 – Kazimierz Wielki odstąpił Siemowitowi III 4 zapilickie parafie: m.in. Rozniszew – które należały do diecezji poznańskiej (później dekanat Warka).

W 1383 r. – na gruntach wsi Rozniszew należącej do norbertanek lokowano miasto Mniszew (wieś Mniszew istniała już w XII w.).

Przez Rozniszew przechodził Trakt Królewski (Gościniec Czerski) z Warszawy przez Górę Kalwarię, Konary, Przylot, Ostrołękę, Pilicę, – (przeprawa przez rzekę – początkowo bród, a od XVII w. most) po drugiej stronie Boguszków, Rozniszew, Grzybów, Wola Magnuszewska i dalej do Kozienic, Puław.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wareckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[6].

W latach 1576–1819 właścicielami wsi Rozniszew byli Giżyccy (herbu Gozdawa).

1603 – wizytacja biskupa poznańskiego Goślickego. W Rozniszewie był wtedy kościół drewniany pod wezwaniem św. Urszuli i Towarzyszek (Undecim Milia Virginum – Jedenastu Tysięcy św. Panien). Do parafii należały Zagroby tworząc razem niewielką parafię. W księgach biskupich bliższe wiadomości są dopiero od ok. 1531 r.

Plebania miała w uposażeniu (wraz z wikariuszem i nauczycielem) folwark i dwa gospodarstwa kmiece w Rozniszewie, lecz zajęte przez patrona Marcjana Giżyckiego, oraz dziesięciny folwarczne i kmiece z obu wsi parafii (tj. Rozniszew i Zagroby), częściowo również zajęte przez patrona. W Rozniszewie była szkoła, której rektorem był Florian z Grabkowa, a kantorem – Jan Chojecki.

1795 rok III rozbiór Polski – północna granica zaboru austriackiego oparta na prawobrzeżnej Pilicy i Wiśle. Zapilicze znalazło się w zaborze austriackim.

1863 – powstanie styczniowe – 14 V 1863 r. – bitwa pod Rozniszewem Oddziału Kononowicza. Zginęło 15 powstańców, którzy są pochowani na cmentarzu w Rozniszewie (pomnik). Rosjan w tej potyczce zginęło 70.

rok 1880 – gmina i parafia Rozniszew – wystawiono murowany kościół (1880–95) w stylu neogotyckim. Do Dóbr Rozniszewkich należał min. folwark Anielin.

1917 – W pobliżu wsi mieszkańcy usypali kopiec poświęcony Kościuszce.

W okresie II wojny światowej działała placówka AK (Obwód Kozienice – V “Północ”) W czasie walk na przyczółku warecko-magnuszewskim kościół został zburzony i odbudowany w latach 1947–1972.

Do 1954 roku istniała gmina Rozniszew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

ZabytkiEdytuj

  • Zespół kościoła parafialnego, 1880-85, po 1945, nr rej.: A-897 z 29.01.2010
    • kościół pw. Narodzenia NMP
    • dzwonnica
    • cmentarz kościelny
    • ogrodzenie z bramami, mur./met[7]

PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-03-06].
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych.
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT.
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  6. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  7. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków. Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2011-12-31. [dostęp 2012-06-20].

Linki zewnętrzneEdytuj