Saururowate

Saururowate, wątlikłoskowate, jaszczurzowate (Saururaceae) – rodzina roślin z rzędu pieprzowców. Należy do niej 6 gatunków z 5 rodzajów (tylko w rodzaju Gymnotheca wyróżnia się dwa gatunki, pozostałe rodzaje są monotypowe). Rośliny zasiedlają głównie siedliska bagienne[4]. Zasięg rodziny cechuje się dysjunkcją pacyficzną – jej przedstawiciele występują w Ameryce Północnej oraz w Azji wschodniej i południowo-wschodniej[5].

Saururowate
Ilustracja
Saururus cernuus
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd magnoliopodobne
Rząd pieprzowce
Rodzina saururowate
Nazwa systematyczna
Saururaceae F. Voigt
L.C.M. Richard, Anal Frucht.: 45, 67. 1811[3]
Typ nomenklatoryczny

Saururus L. (1753)[3]

Houttuynia cordata
Anemopsis californica

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Kłączowe lub rozłogowe, aromatyczne byliny, płożące lub osiągające do 1,2 m wysokości[5].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze, z sercowatą nasadą i błoniastymi przylistkami. Przylistki te zwykle otulają łodygę[5].
Kwiaty
Zebrane są w liczbie od 10 do 350 w długie kłosy (Saururus) lub ciasne grona (Anemopsis i Houttuynia). Podsadki pod kwiatostanami są zwykle okazałe i barwne tak, że tworzą pseudancjum – pozorny kwiat. Poszczególne kwiaty w kwiatostanie są tymczasem drobne i pozbawione okwiatu. Pręciki występują w liczbie 3 (Houttuynia) lub 6 (u innych rodzajów). Słupek jest różnie zbudowany u różnych rodzajów. U Saururus słupkowie jest wolne, zbudowane najczęściej z 4 owocolistków (rzadziej od 1 do 7), u Anemopsis tworzą je połączone owocolistki w liczbie od 1 do 3. W rodzajach Houttuynia i Gymnotheca zalążnia jest wpół dolna z 3 lub 4 owocolistkami[5].
Owoce
W rodzaju Saururus rozłupnia, w przypadku pozostałych rodzajów – torebka zawierająca od 8 do 40 nasion[5].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Saururaceae są jedną z czterech rodzin wchodzących w skład rzędu pieprzowców, jednego z czterech w grupie magnoliowych. Są grupą siostrzaną pieprzowatych[2].

pieprzowce

kokornakowate Aristolochiaceae




pieprzowate Piperaceae



saururowate Saururaceae




Podział na rodzaje[6]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  3. a b James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). University of Maryland, 2010. [dostęp 2010-12-28].
  4. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 50-51. ISBN 83-7079-778-4.
  5. a b c d e Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 298-299. ISBN 1-55407-206-9.
  6. List of genera in family SAURURACEAE (ang.). W: Vascular Plant Families and Genera [on-line]. Kew Gardens. [dostęp 2010-12-28].
  7. Nazwa polska według Dorothee Waechter: Stawy ogrodowe. Warszawa: Bellona, 2008, s. 69. ISBN 978-83-11-10943-8.
  8. Nazwa polska według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900.
  9. Eugeniusz Mośko. Stpol. jaszczowy i etymologia wyrazu jaszczur . W świetle niektórych nazw geograficznych i przyrodniczych. „Język Polski”. 3, 1966.