Otwórz menu główne

Siergiej Nikołajewicz Anochin, ros. Сергей Николаевич Анохин (ur. 1 kwietnia 1910 w Moskwie, zm. 15 kwietnia 1986 tamże) – radziecki lotnik, szybownik, zasłużony pilot doświadczalny.

Siergiej Nikołajewicz Anochin
Сергей Николаевич Анохин
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1910
Moskwa
Data i miejsce śmierci 15 kwietnia 1986
Moskwa
Zawód, zajęcie pilot doświadczalny
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego Nagroda Stalinowska
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order Czerwonej Gwiazdy Medal „Partyzantowi Wojny Ojczyźnianej” I klasy (ZSRR) Medal „Za Zasługi Bojowe”

Wczesna karieraEdytuj

Po ukończeniu szkoły średniej w 1926 pracował jako robotnik, a od 1928 jako kierowca autobusu w Moskwie. Po przypadkowym locie samolotem jako pasażer, uległ fascynacji lotnictwem. Nie dostał się do szkoły sił powietrznych (odrzucony przez komisję lekarską), lecz od 1929 należał do koła szybowników i latał zbudowanym przez to koło szybowcem IT-4bis, a w 1930 ukończył szkołę szybownictwa w Moskwie. W listopadzie 1931 ukończył wyższą szkołę szybownictwa w Koktebelu na Krymie, po czym z uwagi na dobre wyniki pozostał w niej jako instruktor - dowódca zespołu szkolnego. W 1932 ukończył centralną szkołę lotniczą Osoawiachimu w Tuszynie, a w 1933 wyższą szkołę spadochronową. Miał osiągnięcia w sporcie szybowcowym: 15 września 1933 ustanowił radziecki rekord długotrwałości lotu szybowcem jednomiejscowym (15 h 47, szybowiec PS-1), a w październiku 1934 rekordy długotrwałości 32 h 11' i wysokości lotu 2340 m (szybowiec G nr 2). W maju 1934 uczestniczył w pierwszym w ZSRR locie holowanym trzech szybowców G-9 za samolotem. W tym samym roku otrzymał tytuł honorowy Mistrza Sportu Szybowcowego ZSRR. W tym okresie ożenił się z Margeritą Racenską, również szybowniczką i rekordzistką szybowcową[1].

W 1935 na prośbę prezydenta Turcji Atatürka, wydelegowano do Turcji kilku instruktorów radzieckich, w tym Anochina, w celu organizacji tureckiego aeroklubu i szkolenia samolotowego, szybowcowego i spadochronowego. Pozostał tam aż do 1940 (inne źródła: 1939). Po powrocie do ZSRR Anochin pracował w Centralnym Aeroklubie w Tuszynie, jako dowódca eskadry szybowcowej.

Okres II wojny światowejEdytuj

Po wybuchu wojny z Niemcami, w grudniu 1941 został zmobilizowany w stopniu porucznika (starszyj lejtnant). Został następnie dowódcą oddziału w szybowcowej eskadrze doświadczalnej wojsk powietrznodesantowych, prowadząc badania szybowców desantowych, m.in. A-7 i „latającego czołgu” A-40 KT. Przeżył kilka przymusowych lądowań i ratunkowy skok na spadochronie z A-7. Brał także udział w działaniach bojowych, jako dowódca oddziału lotniczego 19. Gwardyjskiej Brygady Powietrznodesantowej na Froncie Kalininskim. W latach 1942-1943 odbywał nocne loty zaopatrzeniowe szybowcami transportowymi dla oddziałów partyzanckich na tyłach wroga, po których szybowce były pozostawiane, a piloci byli zabierani z powrotem samolotem. W lecie 1942 odbył pierwszy w ZSRR lot szybowcem na zaplecze frontu, do oddziału pod Briańskiem. Na większą skalę loty tego typu miały miejsce w 1943, do oddziałów na Białorusi, w rejonie Begomla i Lepela. W kwietniu 1943 Anochin wykonał jedyny podczas wojny lot powrotny szybowcem G-11 z dwoma rannymi dowódcami partyzanckimi z prowizorycznego lądowiska (samolot holujący SB-2 pilotował Jurij Żelutow, przy czym lotnicy maksymalnie skrócili hol do 10 m z uwagi na rozmiary lądowiska). Za to Anochin został odznaczony orderem Czerwonego Sztandaru.

W czerwcu 1943 Anochin został odkomenderowany do Instytutu Badawczego Lotnictwa (LII) do pracy w charakterze pilota doświadczalnego. W marcu 1944 uzyskał tytuł pilota-oblatywacza 3. klasy, a w lipcu 1945 - 2. klasy. Między innymi, oblatał on myśliwiec Jak-7 w wersji z pomocniczymi silnikami odrzutowymi DM-4S (15 maja 1944). 17 maja 1945, podczas badań myśliwca Jak-3 na przeciążenia, oderwało się w nim skrzydło. Anochin zdołał wyskoczyć ze spadochronem, lecz został ranny, w tym utracił lewe oko.

Po wojnieEdytuj

Pomimo utraty widzenia obuocznego, Anochin zdołał wytrenować widzenie z oceną odległości i powrócić do latania. W grudniu 1945 ponownie podjął obowiązki pilota doświadczalnego. W latach 1947–1948 uczestniczył w programie badawczym latających laboratoriów ŁŁ-1 i ŁŁ-2 P. Cybina. W sierpniu 1947 uzyskał stopień pilota-oblatywacza 1. klasy, w 1949 awansował na stopień pułkownika.

W 1947 Anochin został oblatywaczem w biurze konstrukcyjnym OKB-115 Jakowlewa. M.in. dokonał tam oblotu samolotów Jak-25 (2 listopada 1947), Jak-30 (4 września 1948), Jak-23UTI (29 marca 1949), Jak-50 (9 sierpnia 1949). Uczestniczył też w badaniach innych typów samolotów Jakowlewa, a także innych biur, w tym MiG-15, Su-11, Su-15 i Su-17, I-215, Ła-174, I-320. 3 czerwca 1949 musiał opuścić prototyp Su-15 na spadochronie z powodu wibracji. W 1951 brał udział w próbach systemu Burłaki - holowania myśliwców MiG-15bis przez bombowiec Tu-4, a w latach 1951-1953 - samolotu-pocisku KS (prowadzonych na jego pilotowanym analogu). W drugiej połowie lat 50. brał udział w próbach m.in. samolotu pasażerskiego Tu-104 i samolotów Jak-26, Jak-28, MiG-19, MiG-21, Tu-16, a w 1957 samolotu SM-30 - wersji MiG-19 startującej z katapulty naziemnej. 21 grudnia 1960 zdołał opuścić ze spadochronem bombowiec Tu-16 mimo awarii fotela katapultowego.

3 lutego 1953 został uhonorowany tytułem Bohatera Związku Radzieckiego, otrzymał także nagrodę stalinowską 2. stopnia.

Mimo pracy jako oblatywacz, Anochin w dalszym ciągu zajmował się szybownictwem, m.in. kierował sekcją szybownictwa radzieckiego aeroklubu DOSAAF. W 1951 został sędzią w zakresie szybownictwa. Prowadził też badania szybowców w locie. W 1955 został uhonorowany dyplomem Paula Tissandiera Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI).

Praca w oddziale kosmonautówEdytuj

W sierpniu 1962 z uwagi na stan zdrowia, Anochin zaprzestał pracy jako oblatywacz. Został jednak zastępcą naczelnika LII do spraw metodyki. W marcu 1964 został zwolniony do rezerwy i opuścił LII. Już od maja 1964 podjął jednak pracę w biurze konstrukcyjnym Korolowa, zajmującego się rakietami kosmicznymi. Został naczelnikiem wydziału metodycznego biura OKB-1 (późniejsze NPO Energia), kierując przygotowaniem kosmonautów. Sam przeszedł szkolenie kosmonauty i został wcielony do grupy kosmonautów, lecz po śmierci sprzyjającego mu Korolowa nie został wybrany do lotu w kosmos, a we wrześniu 1966 opuścił grupę kosmonautów. Od 1977 był zastępcą dowódcy oddziału kosmonautów i wiodącym inżynierem NPO Energia.

Ostatni raz Anochin odbył samodzielny lot na motolotni w 1983 w Koktebelu, podczas obchodów 60-lecia radzieckiego szybownictwa. Podczas swojej kariery latał na ok. 200 typach samolotów i szybowców oraz wykonał ponad 250 skoków spadochronowych, z tego 6 ratunkowych. Siergiej Anochin zmarł 15 kwietnia 1986 w Moskwie, pochowany jest na Cmentarzu Nowodziewiczym.

Ważniejsze odznaczenia i nagrodyEdytuj

Tytuły:

  • Bohatera Związku Radzieckiego (1953)
  • Mistrza Sportu Szybowcowego ZSRR (1934)
  • Mistrza Sportu Spadochronowego ZSRR (1941)
  • Zasłużonego Mistrza Sportu ZSRR (1950)
  • Zasłużonego Lotnika-Oblatywacza ZSRR (1959 - z numerem 1)

Jego imieniem nazwano w 1996 planetoidę (4109) Anokhin

PrzypisyEdytuj

  1. Tadeusz Malinowski, Lotnicy świata, Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1985, s. 20, ISBN 83-206-0495-8, OCLC 830181110.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

Zobacz teżEdytuj