Otwórz menu główne

Stefan Sznuk

polski i kanadyjski pilot

Stefan Mieczysław Sznuk (ur. 12 czerwca 1896 w Warszawie, zm. 6 maja 1986 w Ottawie) – pułkownik obserwator inżynier lotnictwa Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, air commodore w Royal Air Force, Brigadier-General w Royal Canadian Air Force, w 1964 mianowany przez władze RP na uchodźstwie na stopień generała brygady. Działacz polonijny i urzędnik rządowy w Kanadzie.

Stefan Sznuk
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 12 czerwca 1896
Warszawa
Data i miejsce śmierci 6 maja 1986
Ottawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
RAF roundel.svg Royal Air Force
Jednostki 1 Pułk Lotniczy,
16 Eskadra Wywiadowcza,
4 Pułk Lotniczy
Wyższa Szkoła Wojenna,
Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie,
Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie,
Komenda Grupy Szkół
Armia „Kraków”,
Armia „Lublin”
Stanowiska dowódca eskadry,
komendant szkoły,
dowódca lotnictwa armii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Medal Pamiątkowy Jubileuszowy 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Order Imperium Brytyjskiego od 1936 (Oficer - wojskowy) Order Kanady – Oficer (Officer)
Polowa Odznaka Obserwatora

ŻyciorysEdytuj

Był żołnierzem Armii Imperium Rosyjskiego, służąc jako oficer saperów podczas I wojny światowej. Później działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. Ukończył studia na Politechnice Warszawskiej, uzyskując tytuł inżyniera. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Został awansowany do stopnia kapitana w korpusie oficerów aeronautycznych ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[1], a następnie do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924[2][3][4]. W 1923, 1924 był oficerem 1 pułku lotniczego[5][6]. Od lipca 1923 do października 1924 był dowódcą 16 eskadry wywiadowczej. 1 lipca 1924 został odkomenderowany do Szkoły Pilotów w Bydgoszczy, w charakterze ucznia[7].

W 1928 był oficerem 4 pułku lotniczego[8]. W 1932 był w kadrze naukowej Wyższej Szkoły Wojennej[9]. Od listopada 1936 roku pełnił stanowisko komendanta Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Od 15 listopada 1938 roku był komendantem Centrum Wyszkolenia Lotnictwa Nr 1 w Dęblinie[10]. Mianowany pułkownikiem ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 roku i 3. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa[11]. 15 czerwca 1939 roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy Grupy Szkół Lotniczych w Warszawie, której podporządkowano wszystkie szkoły lotnicze[12].

W czasie mobilizacji w sierpniu 1939 został mianowany dowódcą lotnictwa i obrony przeciwlotniczej w Armii „Kraków”, wyznaczony także na analogiczną funkcję w Armii „Lublin” po wybuchu II wojnie światowej. Po upadku polskiej wojny obronnej trafił do Rumunii i tam służył w polskiej ambasadzie. Następnie przedostał się do Francji działając jako referent lotniczy MSWojsk. Po kapitulacji Francji znalazł się w Wielkiej Brytanii. Tam od lipca 1940 był szefem sztabu Inspektora Polskich Sił Powietrznych. Następnie był szefem Polskiej Misji Lotniczej i Polskiej Misji Wojskowej w Kanadzie od 1941 do 1945. Od 1945 do 1947 pełnił funkcje attaché wojskowego i lotniczego.

Po zakończeniu wojny i demobilizacji pozostał na emigracji w Kanadzie. Należał do Koła nr 8 Stowarzyszenia Polskich Kombatantów (SPK) w Ottawie[13]. W 1964 został mianowany przez Naczelnego Wodza na stopień generała brygady. Był przewodniczącym Rady Kongresu Polonii Kanadyjskiej. Pracował w strukturze Rządu Federalnego Kanady (ministerstwo obrony narodowej, Department of National Defence). Otrzymał stopień Brigadier-General w Royal Canadian Air Force

Zmarł 6 maja 1986 w Ottawie i został pochowany na tamtejszym cmentarzu Notre Dame. Jego żoną była Stanisława (1898–1983), a ich córką Krystyna (1922–2005), po mężu Sparks.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 944.
  2. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 862.
  3. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 547.
  4. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 228.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 927.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 848.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 62 z 3 lipca 1924 roku, s. 369.
  8. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 534.
  9. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 798.
  10. Jan Celek: Wyższa Oficerska Szkoła Lotnicza im. Jana Krasickiego. Warszawa: 1979, s. 434.
  11. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 205, 473.
  12. Jerzy Konieczny: Kronika lotnictwa polskiego 1241-1945. =Warszawa: 1984, s. 97-102.
  13. Jerzy A. Dobrowolski: Lista obecnych i dawnych członków Koła SPK Nr 8. spkottawa.ca. [dostęp 2017-06-01].
  14. Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari. stankiewicze.com. [dostęp 2017-05-27].
  15. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 27, Nr 4 z 31 grudnia 1977. 
  16. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 4, Nr 8 z 31 grudnia 1972. 
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 12 grudnia 1929 roku, s. 363.
  18. Zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 9, s. 129, 19 marca 1934. 
  19. Order of Canada. Stefan Sznuk, O.C., C.B.E. (ang.). gg.ca. [dostęp 2017-05-27].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj