Strażnica WOP Kołobrzeg

zlikwidowany pododdział graniczny

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Kołobrzeg – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy morskiej.

Strażnica WOP Kołobrzeg
Strażnica SG w Kołobrzegu
ilustracja
Budynek strażnicy w Kołobrzegu (1987)
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

1945[a]

Rozformowanie

2 stycznia 2003[1]

Tradycje
Kontynuacja

GPK SG w Kołobrzegu
Placówka SG w Kołobrzegu

Organizacja
Dyslokacja

Sikorskiego 7
78-100 Kołobrzeg[2]

Formacja

Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna

Podległość

17 komenda odcinka
151 batalion WOP
Bałtycka Brygada WOP
Bałtycki Oddział WOP
Bałtycki Oddział SG
Morski Oddział SG

Strażnica Straży Granicznej w Kołobrzegu – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Edytuj

Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 17 komendy odcinka Koszalin jako 81 strażnica WOP[3] (Kołobrzeg)[4]) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[5]. Sformowane strażnice morskiego oddziału OP nie przystąpiły bezpośrednio do objęcia ochrony granicy morskiej. Odcinek dawnej granicy polsko-niemieckiej sprzed 1939 od Piaśnicy, aż do lewego styku z 4 Oddziałem OP ochraniany był przez radziecką straż graniczną wydzieloną ze składu wojsk marszałka Rokossowskiego. Pozostały odcinek granicy od rzeki Piaśnica, aż po granicę z ZSRR zabezpieczała Morska Milicja Obywatelska[6].

Wiosną 1954 wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica otrzymała numer 78[7].

W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Kołobrzeg I kategorii była 5. w 15 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

Wiosną 1968 zorganizowano strażnicę WOP nadmorską typu III w Kołobrzegu[b].

Strażnica WOP Kołobrzeg do marca 1990 była w strukturach Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza, a od kwietnia utworzono Bałtyckiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza, do 15 maja 1991 [8].

Straż Graniczna:
16 maja 1991 po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica Kołobrzeg weszła w podporządkowanie Bałtyckiego Oddziału Straży Granicznej[9] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Kołobrzegu.

W wyniku zmian nadmorskich struktur Straży Granicznej, zgodnie z zarządzeniem Komendanta Głównego SG, od 2 czerwca 1992 Strażnica SG w Kołobrzegu przeszła w podporządkowanie Morskiego Oddziału Straży Granicznej (MOSG)[c][1].

W 2000 rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 strażnica SG w Kołobrzegu i GPK SG w Kołobrzegu w ramach Morskiego Oddziału Straży Granicznej zostały połączone w jeden organizm pod nazwą Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kołobrzegu[d].[1]

Ochrona granicy Edytuj

Dopiero w kwietniu 1946 strażnica zaczęła przyjmować pod ochronę wybrzeże morskie. W czerwcu 1946 pełniła służbę na swoim odcinku z wyjątkiem portu w Kołobrzegu[10].

Strażnice sąsiednie:

80 strażnica WOP Grzybów82 strażnica WOP Gąski − 1946.

Dowódcy/komendanci strażnicy Edytuj

  • ppor. Mikuszewski[3]
  • ppor. Franciszek Bielec (był 10.1946)[e].

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG/mjr SG Mirosław Milczarek (1991–?)[11].

Uwagi Edytuj

  1. Od 1991 strażnica Straży Granicznej.
  2. Zarządzenie Szefa WOP nr 05 z 8.02.1968 w sprawie zmian etatowych.
  3. Morski Oddział Straży Granicznej przeformowano na nowy etat. Zorganizowano go na bazie istniejącego już oddziału oraz sił i środków rozformowanych oddziałów SG: Kaszubskiego w Gdańsku i Bałtyckiego w Koszalinie oraz części Pomorskiego w Szczecinie.
  4. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 r. zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk
  5. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 061 z 20.10.1946. → Rozkazy personalne D WOP ↓

Przypisy Edytuj

Bibliografia Edytuj

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Julian Rymaszewski. Wpływ zmieniających się celów i metod szkolenia na ewolucję struktur organizacyjnych. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/02, 2002. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Andrzej Skorek. Zabezpieczenie wybrzeża środkowego po II wojnie światowej. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/97, 1997. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k.120 -121. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
  • ASGr.Historia Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1960. Koszalin 1961
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Tadeusz Gruchalla: Straż Graniczna od 1991 – Morski Oddział Straży Granicznej. [w:] Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa [on-line]. muzeumsg.pl. [dostęp 2019-05-04]. (pol.).