Otwórz menu główne

Sybaldia (Sibbaldia L.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych (Rosaceae). Do rodzaju należy w zależności od ujęcia od 6[4] do około 20 gatunków[5], występujących w strefie okołobiegunowej i na obszarach górskich półkuli północnej[5]. Do flory Polski należy sybaldia rozesłana (S. procumbens)[6]. Nazwa rodzajowa upamiętnia profesora medycyny z EdynburgaRoberta Sibbalda (1642–1722)[4].

Sybaldia
Ilustracja
Morfologia (Sibbaldia procumbens)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj sybaldia
Nazwa systematyczna
Sibbaldia L.
Sp. Pl. 284. 1753
Typ nomenklatoryczny
Sibbaldia procumbens L.[2]
Synonimy
  • Coelas Dulac,
  • Dryadanthe Endl.[2][3]
  • Potentilla L. sect. Sibbaldia (L.) Hooker f.;
  • Potentilla subg. Sibbaldia (L.) Syme[4]
  • Sibbaldianthe Juzepczuk.[5]

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Niewysokie (zwykle od 2 cm do 15 cm wysokości, rzadziej do 30 cm) byliny[4] o drewniejące nasadzie. Pęd płożący lub wzniesiony[5], zwykle szczeciniasto lub przylegle owłosiony, rzadko nagi[4].
Liście
Skrętoległe, w większości skupione w przyziemnej rozecie, trójdzielne lub rzadziej pojedyncze. U nasady z trwałymi, pochwiastymi przylistkami. Blaszka do 3 cm długości, z listkami na szczycie ząbkowanymi[4].
Kwiaty
Skupione po 3–12 w szczytowy kwiatostan, rzadziej pojedyncze. Kwiaty osiągają średnicę od 4 do 7 (rzadko 10) mm, wsparte są 5 drobnymi listkami kieliszka. Hypancjum płytkie, do 4 mm średnicy. Okółki okwiatu składają się z 5 działek i 5 płatków. Działki kielicha lancetowate do jajowatych, rozpostarte. Płatki korony żółte. Pręciki w liczbie 5 (rzadziej 10) są krótsze od płatków korony. Słupki w liczbie od 5 do 15, rzadko do 30[4].
Owoce
Nagie niełupki odpadające pojedynczo, ale skupione w owoc zbiorowy, wsparty trwałymi działkami kielicha i hypancjum[4].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna przedstawicieli tego rodzaju jest problematyczna. Włączani bywają w całości lub w części do rodzajów Argentina Hill, Piletophyllum (Soják) Soják, Potentilla, Sibbaldianthe Juzepczuk. lub Sibbaldiopsis[4].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj należący do podplemienia Fragariinae, plemienia Potentilleae, podrodziny Rosoideae, rodziny różowatych (Rosaceae Juss.), rzędu różowców, kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[7][1].

Pozycja rodziny w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Erchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), rodzaj sybaldia (Sibbaldia L.)[8].

Wykaz gatunków[9][10]

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stevens P.F: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
  2. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-09].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  4. a b c d e f g h i Barbara Ertter, James L. Reveal: Sibbaldia Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-09].
  5. a b c d Li Chaoluan (Li Chao-luang); Hiroshi Ikeda, Hideaki Ohba: Sibbaldia. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-09].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. D. Potter, T. Eriksson, R.C. Evans, S. Oh, J.E.E. Smedmark, D.R. Morgan, M. Kerr, K.R. Robertson, M. Arsenault, T.A. Dickinson, C.S. Campbell. Phylogeny and classification of Rosaceae. „Plant Systematics and Evolution”. 266, s. 5-43, 2007. DOI: 10.1007/s00606-007-0539-9. 
  8. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Sibbaldia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-03-09].
  9. Sibbaldia. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-06-11].
  10. Nazwy polskie według: Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 167. ISBN 978-83-925110-5-2.