Otwórz menu główne


Synapsydy, dawniej określane jako gady ssakokształtne (Synapsida, z gr. syn – ‘razem’ + apsis – ‘łuk’) – grupa owodniowców powstałych w pensylwanie (ok. 318–299 mln lat temu) pod koniec karbonu; dominująca grupa kręgowców lądowych w permie i na początku triasu. Pierwotnie uważano, że wywodziły się z anapsydów, obecnie jednak przyjmuje się, że wyewoluowały niezależnie z najprymitywniejszych owodniowców. Ich cechą charakterystyczną jest występowanie w czaszce jednego, dolnego otworu skroniowego za każdym okiem (czaszka synapsydalna), gdzie były uczepione mięśnie szczęk.

Synapsydy
Synapsida
Osborn, 1903
Ilustracja
Czaszka synapsydalna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada synapsydy

Początkowo były klasyfikowane jako podgromada gadów. Badania wykazały jednak, że synapsydy są bliżej spokrewnione ze ssakami niż z innymi zwierzętami tradycyjnie zaliczanymi do gadów oraz że linie ewolucyjne prowadzące do zauropsydów (grupa owodniowców obejmująca anapsydy i diapsydy) i do synapsydów rozdzieliły się na początku ewolucji owodniowców; z tych powodów obecnie wielu autorów nie zalicza synapsydów do gadów[1][2][3][4]. Prof. Michael Benton (2004) zaproponował podniesienie synapsydów do rangi gromady, która razem z gromadą zauropsydów zastąpiłaby dotychczasową gromadę gadów[5]. Jeśli przyjmuje się, że synapsydy są grupą monofiletyczną, należy do nich zaliczyć również pochodzącą od cynodontów gromadę ssaków.

Tradycyjnie do synapsydów zalicza się dwa rzędy:

TaksonomiaEdytuj

FilogenezaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Gauthier, J.; Kluge, A. G. i Rowe, T. (1988) The early evolution of the Amniota. In M. J. Benton (ed.) The phylogeny and classification of the tetrapods, Vol. 1: Amphibians, reptiles, birds Systematics Association Special Volume No. 35A, s. 103–155. Oxford: Clarendon Press.
  2. Laurin, M. i Reisz, R. R. (1995) A reevaluation of early amniote phylogeny. „Zoological Journal of the Linnean Society”, 113: 165–223.
  3. Modesto, Sean P. i Anderson, Jason S. (2004) The Phylogenetic Definition of Reptilia, „Systematic Biology” 53 (5): 815–821. DOI: 10.1080/10635150490503026
  4. Hill, Robert V. (2005) Integration of Morphological Data Sets for Phylogenetic Analysis of Amniota: The Importance of Integumentary Characters and Increased Taxonomic Sampling, „Systematic Biology” 54(4):530–547. DOI: 10.1080/10635150590950326
  5. Benton, Michael J. (2004), Vertebrate Paleontology, 3rd ed. Blackwell Science

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj