Otwórz menu główne

Szastały

wieś w województwie podlaskim

Szastaływieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski[3].

Szastały
Cerkiew i cmentarz w Szastałach
Cerkiew i cmentarz w Szastałach
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat bielski
Gmina Bielsk Podlaski
Sołectwo Szastały[1]
Liczba ludności (2009) 75
Strefa numeracyjna (+48) 85
Kod pocztowy 17-100[2]
Tablice rejestracyjne BBI
SIMC 0023923[3]
Położenie na mapie gminy wiejskiej Bielsk Podlaski
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Bielsk Podlaski
Szastały
Szastały
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szastały
Szastały
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Szastały
Szastały
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bielskiego
Szastały
Szastały
Ziemia52°44′42″N 23°05′39″E/52,745000 23,094167

Były przedmieściem Bielska położonym w starostwie bielskim w II połowie XVII wieku[4], Szastaly były położone w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Historia wsiEdytuj

Szastały są jedną z sześciu „miejskich” wsi w okolicach Bielska Podlaskiego, których mieszkańcy korzystali z praw i przywilejów mieszczańskich. Wieś ta w dokumentach po raz pierwszy pojawia się w 1576 pod nazwą Koszczyno. W czasach pomiary włócznej wieś była osadzona na 29 włókach ziemi.

W 1779 miejscowość wciąż nosiła nazwę Koszczyno i liczyła wówczas 41 domostw, w których mieszkali mieszczanie i 6 chat „komorników” – chłopów pańszczyźnianych. Większość chat w tym okresie stała po południowej stronie ulicy, a tylko siedem na północnej. Najczęściej występującym we wsi nazwiskiem było nazwisko Puhacz, które w późniejszym czasie zmieniło formę na Puhacewicz (dzisiaj – Pugacewicz).

Do 1839 mieszkańcy Szastał należeli do Preczyścieńskaj i Mikołajewskaj parafii w Bielsku Podlaskim. W tym właśnie roku zostali oni dołączeni do Michajłowskiej parafii.

W 1896 wieś liczyła 61 domostw zamieszkanych przez 309 mieszkańców.

Według Pierwszego Powszechnego Powszechnego Spisu Ludności, przeprowadzonego w 1921 r., wieś Szastały liczyła 126 mieszkańców (67 kobiet i 59 mężczyzn) zamieszkałych w 28 budynkach. Wszyscy ówcześni mieszkańcy miejscowości zadeklarowali białoruską przynależność narodową oraz wyznanie prawosławne. W okresie międzywojennym miejscowość znajdowała się w gminie Łubin[6].

InneEdytuj

W latach dziewięćdziesiątych XX wieku, z inicjatywy o. Leontija Tofiluka i mieszkańców wsi, rozpoczęto budowę drewnianej cerkwi koło cmentarza według projektu Zacharego Szachowicza. Kamień węgielny pod świątynię Ikony Matki Bożej „Pomnożycielka Chlebów” położono 13 czerwca 1999. Cerkiew o zrębowej konstrukcji zbudował cieśla Józef Czołomiej z pobliskiej wsi Augustowo. Osadzona na planie krzyża budowla charakteryzuje się dużymi walorami estetycznymi i dobrze wpisuje się w krajobraz. Cerkiew podlega prawosławnej parafii św. Michała Archanioła (Michajłowskiej) w Bielsku Podlaskim.

Ponadto we wsi znajduje się cmentarz prawosławny o powierzchni 0,3 ha założony w XIX wieku[7].

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz sołectw i sołtysów w gminie Bielsk Podlaski. Urząd Gminy Bielsk Podlaski. [dostęp 2013-11-29].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., październik 2013. s. 1227. [dostęp 2013-11-29].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 2143, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2013-11-29]. 
  4. Anna Laszuk, Zaścianki i królewszczyzny : struktura własności ziemskiej w województwie podlaskim w drugiej połowie XVII wieku, Warszawa 1998, s. 116.
  5. Karol de Perthées , Mappa Szczegulna Woiewodztwa Podlaskiego, 1795
  6. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 17: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 22 (31).
  7. Andrzej Michałowski, Alicja Sulimierska, Elżbieta Baniukiewicz: Studia i Materiały. Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Białostockie. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu. Narodowa Instytucja Kultury, 1996, s. 16–17.