Otwórz menu główne

Szczur malajski[3] (Rattus tiomanicus) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych, występujący w Azji Południowo-Wschodniej[2][4].

Szczur malajski
Rattus tiomanicus[1]
(Miller, 1900)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina myszowate
Podrodzina myszy
Rodzaj szczur
Gatunek szczur malajski
Synonimy
  • Mus jalorensis Bonhote, 1903
  • Mus jarak Bonhote, 1905
  • Mus julianus Miller, 1903
  • Epimys maerens Miller, 1911
  • Epimys mara Miller, 1913
  • Epimys roa Miller, 1913
  • Mus siantanicus Miller, 1900
  • Mus tambelanicus Miller, 1900
  • Epimys tingius Miller, 1913
  • Epimys tua Miller, 1913
  • Rattus rattus ambersoni Schwarz & Schwarz, 1967
  • Rattus rattus banguei Chasen & Kloss, 1932
  • Rattus rattus batin Robinson, 1916
  • Rattus rattus delirius Sody, 1941
  • Rattus rattus generatius Sody, 1941
  • Rattus rattus jemuris Chasen and Kloss, 1931
  • Rattus rattus kabanicus Hill, 1960
  • Epimys neglectus lamucotanus Lyon, 1911
  • Rattus rattus lasurius Sody, 1941
  • Rattus rattus luxuriosus Chasen, 1935
  • Rattus rattus mangalumis Kloss, 1931
  • Epimys rattus pauper Miller, 1913
  • Rattus rattus payanus Chasen & Kloss, 1931
  • Rattus rattus pemanggis Chasen, 1940
  • Rattus rattus perhentianus Chasen, 1940
  • Rattus rattus pharus Hill, 1960
  • Rattus rattus piperis Schwarz & Schwarz, 1967
  • Mus rattus rhionis Thomas & Wroughton, 1909
  • Rattus rattus roquei Sody, 1929
  • Mus rattus rumpia Robinson & Kloss, 1911
  • Rattus rattus sebasianus Sody, 1941
  • Rattus rattus sribuatensis Hill, 1960
  • Rattus rattus terutavensis Hill, 1960
  • Rattus rattus vernalus Sody, 1940
  • Epimys rattus viclana Miller, 1913
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Spis treści

KlasyfikacjaEdytuj

Gatunek ten został opisany naukowo w 1900 roku przez G.S. Millera, na podstawie okazu z wyspy Tioman leżącej u wybrzeża Półwyspu Malajskiego. Należy do grupy gatunków spokrewnionych ze szczurem śniadym (Rattus rattus). Różne wyspiarskie formy R. tiomanicus mogą być odrębnymi, choć bliskimi gatunkami; przykładowo szczur indonezyjski (R. blangorum) był przez pewien okres uznawany za sumatrzańską odmianę szczura malajskiego. Morfologicznie podobnymi gatunkami są szczur mindorski (R. mindorensis), szczur nikobarski (R. burrus), szczur ogorzały (R. adustus), szczur simalurski (R. simalurensis) i szczur żałobny (R. lugens)[4].

WyglądEdytuj

Szczur malajski osiąga długość 140–190 mm, z ogonem o długości 150–200 mm. Wierzch ciała jest blady oliwkowobrązowy, spód biały lub białawy. Ogon jest jednolicie brązowy. Dość szerokie stopy są przystosowane do wspinania; uszy są duże i słabo owłosione[5].

Występowanie i biologiaEdytuj

Szczur malajski występuje na Półwyspie Malajskim (na południe od przesmyku Kra), na Sumatrze, Jawie, Bali, Borneo i na Palawanie[4]; są to terytoria należące do Tajlandii, Malezji, Indonezji, Brunei i Filipin[2]. Żyje w lasach wtórnych, na obszarach działalności rolniczej (w tym na polach ryżowych), plantacjach, w ogrodach, na terenach trawiastych i krzewiastych, w lasach mszystych, po strefę przejściową do lasów górskich[2]. Na górze Kinabalu w malezyjskiej prowincji Sabah spotykany do około 1700 m n.p.m.[4]

Prowadzi nocny tryb życia, Dobrze się wspina i spędza dużo czasu na drzewach. Jest wszystkożerny, jada także owoce palmy olejowej. Schronienie znajduje pod opadłymi liśćmi palm, konarami i w koronach palm[5].

PopulacjaEdytuj

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje szczura malajskiego za gatunek najmniejszej troski. Nie są znane zagrożenia dla gatunku, jest on szeroko rozpowszechniony i pospolity. Ocenia się, że jego liczebność rośnie[2]. Bywa uznawany za szkodnika[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Rattus tiomanicus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Aplin, K. 2016, Rattus tiomanicus [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2017-1, DOI10.2305/IUCN.UK.2016-2.RLTS.T19368A22445426.en [dostęp 2017-06-05] (ang.).
  3. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b c d Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Rattus tiomanicus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2016-06-05]
  5. a b c Francis, Charles M., Barrett, Priscilla: A Field Guide to the Mammals of South-East Asia. New Holland Publishers, 2008, s. 351. ISBN 978-1-84537-735-9. (ang.)