Otwórz menu główne

Szczur orientalny

gatunek gryzonia

Szczur orientalny[3] (Rattus tanezumi) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych, występujący w Azji Wschodniej, Południowo-Wschodniej i w Himalajach[2][4].

Szczur orientalny
Rattus tanezumi[1]
(Temminck, 1844)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina myszowate
Podrodzina myszy
Rodzaj szczur
Gatunek szczur orientalny
Synonimy
  • Epimys benguetensis Hollister, 1913
  • Mus brunneus Hodgson, 1845
  • Mus brunneusculus Hodgson, 1845
  • Mus canna Swinhoe, 1871
  • Epimys coloratus Hollister, 1913
  • Rattus dammermani Thomas, 1921
  • Mus diardii Jentink, 1880
  • Mus flavipectus Milne-Edwards, 1872
  • Rattus germaini Milne-Edwards, 1872
  • Mus kelleri Mearns, 1905
  • Rattus lalolis Tate and Archbold, 1935
  • Rattus macmillani Hinton, 1919
  • Rattus masaretes Sody, 1937
  • Mus mindanensis Mearns, 1905
  • Rattus molliculus Robinson & Kloss, 1922
  • Mus neglectus Jentink, 1880
  • Mus nemoralis Blyth, 1851
  • Mus ouangthomae Milne-Edwards, 1872
  • Rattus palelae Miller and Hollister, 1921
  • Mus pannosus Miller, 1900
  • Mus pulliventer Miller, 1902
  • Epimys robiginosus Hollister, 1913
  • Mus robustulus Blyth, 1859
  • Rattus sapoensis Sody, 1941
  • Mus sladeni Anderson, 1879
  • Rattus toxi Sody, 1941
  • Mus yunnanensis Anderson, 1879
  • Mus zamboangae Mearns, 1905
  • Mus tanezumi Temminck, 1845
  • Rattus rattus alangensis Chasen, 1937
  • Rattus rattus amboinensis Laurie and Hill, 1954
  • Rattus rattus argyraceus Sody, 1941
  • Rattus rattus auroreus Sody, 1941
  • Rattus rattus barussanoides Sody, 1941
  • Rattus rattus bhotia Hinton, 1918
  • Rattus rattus bullocki Roonwal, 1948
  • Epimys rattus dentatus Miller, 1913
  • Epimys rattus exsul Miller, 1913
  • Epimys rattus fortunatus Miller, 1913
  • Rattus rattus gangutrianus Hinton, 1919
  • Epimys rattus insulanus Miller, 1913
  • Rattus rattus kadanus Chasen, 1937
  • Rattus rattus khyensis Hinton, 1919
  • Rattus rattus kramensis Kloss, 1919
  • Rattus rattus lanensis Kloss, 1919
  • Rattus rattus lontaris Chasen, 1937
  • Rattus rattus makassarius Sody, 1941
  • Epimys rattus makensis Kloss, 1916
  • Rattus rattus mesanis Kloss, 1919
  • Rattus rattus moheius Chasen, 1937
  • Rattus rattus moluccarius Sody, 1933
  • Rattus rattus obiensis Sody, 1941
  • Rattus rattus palembang Tate & Archbold, 1935
  • Rattus rattus panjius Chasen, 1937
  • Rattus rattus pelengensis Sody, 1941
  • Rattus rattus pipidonis Chasen, 1937
  • Epimys rattus poenitentiarii Kloss, 1915
  • Epimys rattus portus Kloss, 1915
  • Epimys rattus rangensis Kloss, 1916
  • Rattus rattus robinsoni Chasen, 1940
  • Rattus rattus samati Sody, 1932
  • Rattus rattus santalum Sody, 1932
  • Rattus rattus septicus Sody, 1933
  • Rattus rattus sumbae Sody, 1930
  • Rattus mindanensis tablasi Taylor, 1934
  • Rattus rattus talaudensis Sody, 1941
  • Rattus rattus tatkonensis Hinton, 1919
  • Rattus rattus thai Kloss, 1917
  • Rattus rattus tikos Hinton, 1919
  • Rattus rattus tistae Hinton, 1918
  • Epimys rattus turbidus Miller, 1913
  • Rattus rattus yeni Dao, 1960
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Spis treści

SystematykaEdytuj

Gatunek został opisany naukowo w 1844 roku przez C.J. Temmincka (jako Mus tanezumi), miejsce typowe znajduje się w Japonii (przypuszczalnie w pobliżu Nagasaki na wyspie Kiusiu). Był opisywany wielokrotnie później przez innych autorów. Należy do grupy gatunków pokrewnych szczurowi śniademu (R. rattus), od którego różni się liczbą chromosomów (2n=42), cechami morfologicznymi i biochemicznymi. Nie jest wykluczone, że jako R. tanezumi opisywana jest grupa blisko spokrewnionych gatunków, ale do weryfikacji tej hipotezy potrzebne są dalsze badania[4].

WystępowanieEdytuj

Szczur orientalny prawdopodobnie wywodzi się z regionu na północ i wschód od Półwyspu Indyjskiego. Pierwotnie występował we wschodnim Afganistanie, południowym i środkowym Nepalu, północnych Indiach, Bhutanie, Bangladeszu, południowych i środkowych Chinach, na Półwyspie Koreańskim i na Półwyspie Indochińskim: w Mjanmie, Tajlandii, Laosie i Wietnamie. Nie wiadomo, czy populacje żyjące na Tajwanie i w Japonii są pierwotne, czy introdukowane. Za pośrednictwem ludzi szczur orientalny został introdukowany na Archipelag Malajski, obecnie żyje na Filipinach, w Indonezji i na Nowej Gwinei), a także na wyspach Mikronezji i Fidżi[4][2].

Gryzoń ten charakteryzuje się dużymi zdolnościami adaptacyjnymi, nie unika ludzi. Często jest spotykany w pobliżu wiosek i na terenach rolnych. W Nepalu występuje poniżej 2000 m n.p.m., na Filipinach zasiedla niziny i lasy górskie do 1800 m n.p.m.[2]

BiologiaEdytuj

Samice szczura orientalnego mają zwykle pięć par sutków, w niektórych populacjach sześć, ale ułożonych inaczej niż u pozostałych gatunków z grupy pokrewnej R. rattus[4].

PopulacjaEdytuj

Szczur orientalny ma bardzo szeroki zasięg występowania, jest pospolity. Potrafi żyć w różnorodnych środowiskach. Liczebność gatunku rośnie, nie są znane zagrożenia dla gatunku. Jest on uznawany za gatunek najmniejszej troski, indyjskie prawodawstwo uznaje go za szkodnika[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Rattus tanezumi, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Heaney, L. & Molur, S. 2008, Rattus tanezumi [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2016.1, DOI10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T19366A8870198.en [dostęp 2016-07-19] (ang.).
  3. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 280. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b c d Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Rattus tanezumi. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2016-07-19]