Tadeusz Rostworowski

polski architekt i malarz

Tadeusz Maria Rostworowski z Rostworowa herbu Nałęcz (ur. 21 marca 1860 , zm. 23 sierpnia 1928 w Wilnie) – polski architekt i malarz.

Tadeusz Maria Rostworowski
ilustracja
Tadeusz Maria Rostworowski
Data i miejsce urodzenia

21 marca 1860
Kowalewszczyzna koło Tykocina

Data i miejsce śmierci

23 sierpnia 1928
Wilno

Zawód, zajęcie

polski architekt, malarz

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z wielkopolskiej rodziny ziemiańskiej i szlacheckiej wywodzącej się z dóbr Rostworowo pod Poznaniem[1]. Był bratem malarza Stanisława Jakuba Rostworowskiego. Ukończył gimnazjum w Warszawie, później Cesarską Akademię Sztuk Pięknych w Petersburgu. Dyplom z architektury zrobił w 1885 r. Uczył się pod kierunkiem Alfreda Parlanda(ang.) i Vasila Kennela. Później studiował w Krakowie, Monachium i Paryżu[2]. Po studiach zamieszkał w Wilnie, gdzie szybko stał się popularną postacią w towarzystwie i modnym architektem. Wybudował, między innymi, pałac Puttkamerów w Bolcienikach w stylu angielskiego neogotyku z czerwonej cegły[3]. Zaprojektował i sfinansował budowę reprezentacyjnego hotelu St. Georges w Wilnie. Otworzył go w 1894 r., a dwa lata później sprzedał spółce obywatelskiej zostawiając sobie reprezentacyjny apartament. Był właścicielem trzech czynszowych kamienic[2] i wytwórni ołówków Furtuna w Wilnie, która, jako jedna z czterech („St. Majewski i S-ka” w Pruszkowie, fabryka F. Schatzmana, Veritas A. Goldsobla i M. Idzikowskiego z Warszawy) weszła w skład Towarzystwa Akcyjnego utworzonego w 1898 r. przez Stanisława Majewskiego – założyciela pruszkowskiej fabryki ołówków[4]. Posiadał majątek Leśna na Suwalszczyźnie.

W 1898 r. Rostworowski ożenił się z Zofią Oskierką, z którą miał syna Andrzeja (1899–1980), ziemianina, oficera saperów WP, i córkę Różę (1903–1961), która była dyrektorką Wydziału Ogrodnictwa w Ministerstwie Rolnictwa. Zmarł nagle na atak serca w hotelu St. Georges w Wilnie. Spoczywa na cmentarzu Rossa w Wilnie[5]

 
Zofia Rostworowska (1873-1953), córka Aleksandra Oskerki (1830-1911) i żona Tadeusza Rostworowskiego

Najbardziej znane projektyEdytuj

  • pałac Puttkamerów w Bolcienikach w stylu angielskiego neogotyku (1890-1896)
  • pałac carski w Białowieży we współpracy z N. J. de Rochefortem
  • rozbudowa drewnianego dworku Chomińskich z XVIII w.
  • budowa hotelu St. Georges w Wilnie (1893)[6]
  • przebudowa pałacu Ignacego Korwin-Milewskiego, styl neobarokowy (1895)
  • rozbudowa neogotyckiego pałacu Władysława Tyszkiewicza – polskiego ziemianina, właściciela dóbr w Landwarowie (1899) – we współpracy z belgijskim architektem de Waegh.
  • dwór Wańkowiczów w Manor of the Wańkowicz family in Rudakowie (1900), we współpracy z Bronisławem Mineyko
  • Dyrekcja Kolei w Wilnie

Rostworowski wybudował lub przebudował blisko trzydzieści kościołów na Podlasiu i Litwie, między innymi: neorenesansowy kościół w Parafianowie, kościoły w miejscowościach: Bieniakonie (1901), Landwarów (Lentvaris), Malaty (Molėtai), Krewo (Kreva), Biała Waka (Baltoji Vokė)[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Rostworowscy. W służbie Bogu i Ojczyźnie., Muzeum Narodowe we Wrocławiu.
  2. a b Tadeusz Maria Rostworowski, Polski Słownik Biograficzny, 1989–1991.
  3. Anna Mieszczanek, Przedwojenni, Warszawa: Muza, 2020, s. 197.
  4. Praca zbiorowa, Majewska Aleksandra. Historia ołówków w Pruszkowie., Pruszków 2016, s. 36–37.
  5. a b Tadeusz Maria Rostworowski, [w:] Robert M. Kunkel, Polski Słownik Biograficzny. Vol. XXXII, Polish Academy of Sciences, 1989–1991.
  6. City Culture: from Historicism to Modernism, [w:] Nijolė Lukšionytė, The Lithuanian Millenium. History, Art and Culture, Vilnius Academy of Arts Press, 2015, ISBN 978-609-447-097-4.