Troki

miasto na Litwie

Troki[1][2] (lit. Trakai, biał. Трокі)miasto na Litwie, w okręgu wileńskim, siedziba rejonu trockiego.

Troki
Trakai
Ilustracja
Zrekonstruowany zamek w Nowych Trokach
Herb
Herb
Państwo

 Litwa

Okręg

 wileński

Rejon

trocki

Burmistrz

Edita Rudelienė

Powierzchnia

11,52 km²

Populacja (2018)
• liczba ludności
• gęstość


4298
479 os./km²

Nr kierunkowy

528

Kod pocztowy

LT-21106

Położenie na mapie Litwy
Mapa konturowa Litwy, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Troki”
Ziemia54°38′N 24°56′E/54,633333 24,933333
Strona internetowa
Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Troki leżą na Pojezierzu Wileńskim, na półwyspie między jeziorami Galwe na północy, Tataryszki na zachodzie, Łuka na wschodzie i Giełusz na południu. Ośrodek turystyczny. Miasteczko położone 28 km od Wilna.

Troki były miastem królewskim Wielkiego Księstwa Litewskiego[3], położonym w drugiej połowie XVI wieku w powiecie trockim województwa trockiego[4]. Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu trockiego[5][6].

Opis Edytuj

 
Troki – widok karaimskiego brzegu[7], akwarela Stanisława Masłowskiego z 1904 roku (Muzeum Narodowe w Warszawie)

Około 5 km na południowy wschód od Trok leży poprzednia stolica Litwy (do XIV wieku), obecnie wieś, Stare Troki. W latach 1413–1795 miasto było centrum województwa trockiego w Wielkim Księstwie Litewskim. Przed 1441 rokiem Troki uzyskały prawa miejskie magdeburskie[8]. W 1609 katoliccy fanatycy spalili miejscowy meczet, świątynię protestancką i synagogę[9]. Do 1939 znajdowało się na obszarze Polski w powiecie wileńsko-trockim ówczesnego województwa wileńskiego; siedziba wiejskiej gminy Troki. Troki były również garnizonem macierzystym batalionu KOP „Troki”. W 1928 Hadżi Seraja Szapszał objął urząd hachana (zwierzchnika Karaimów) z siedzibą w Trokach. W 1938 sumptem państwa polskiego rozpoczęto w Trokach budowę Muzeum Karaimskiego, które istnieje do dzisiaj.

Po II wojnie światowej i utracie miasta przez Polskę, do 1 listopada 1946 z rejonu trockiego w obecne granice Polski wysiedlono ok. 5,4 tys. Polaków, natomiast ok. 13,7 tys. zarejestrowanych do przesiedlenia Polaków pozostało w rejonie[10]. Według danych litewskich w 2001 Polacy stanowili 21% mieszkańców Trok, a w 2011 – 19%[11].

W 1991 na terenie miasteczka i okolicznych terenów (8,2 tys. ha) utworzono Trocki Historyczny Park Narodowy.

Miasto jest siedzibą grupy etnicznej i religijnej Karaimów, sprowadzonych tu w średniowieczu z Krymu przez wielkiego księcia litewskiego Witolda Kiejstutowicza. Funkcjonuje tu Muzeum Etnograficzne Karaimów im. Seraji Szapszała[12].

Podczas okupacji hitlerowskiej, w czerwcu 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 400 osób. We wrześniu 1941 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowano na wyspie Troki[13].

Zabytki Edytuj

Sport Edytuj

Miasta partnerskie Edytuj

Troki są miastem bliźniaczym dla Rheine w Westfalii i dla Malborka w Polsce (od 1997).

Ludzie związani z Trokami Edytuj

Zobacz też kategorię: Ludzie związani z Trokami.

Galeria Edytuj

Przypisy Edytuj

  1. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. nr 69, poz. 104).
  2. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1: Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938, s. 64.
  3. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 15.
  4. Национальный атлас Беларуси, Mińsk 2002, s. 266-267.
  5. na czas okupacji rosyjskiej przeniesione w 1659 roku do Simna (Kriegseisen mylnie określa je jako Siemno)
  6. Wojciech Kriegseisen, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Warszawa 1991, s. 33.
  7. Zob.: M.Masłowski: "Stanisław Masłowski - Materiały do życiorysu i twórczości", Wrocław 1957, "Ossolineum", s.140 (przypis.61)
  8. Stanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII wieku, w: Acta Baltico-Slavica, t. VII, Białystok 1970, s. 48.
  9. J. Kiełpiński "Pogoń za Litwą. Sześćset lat po Grunwaldzie" PIW W-wa 2010
  10. Stanisław Ciesielski, Aleksander Srebrakowski, www.hist.uni.wroc.pl [dostęp 2019-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2002-10-17].
  11. Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2013-10-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-02)].
  12. Karolina Laskowska: Troki. Magiczne miejsce na Litwie oddalone 2 godz. jazdy od Polski. 2021-06-18. [dostęp 2022-12-21].
  13. Geoffrey P. Megargee (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1133.
  14. II liga: Rusza grupa północno-wschodnia. hokej.net, 2016-10-09. [dostęp 2016-11-07].

Linki zewnętrzne Edytuj