Uleksyt (ulexyt) też: boranatrokalcyt, tiza, tinkalcytminerał z gromady boranów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Uleksyt
Patrząc pod kątem widać światłowodowe własności uleksytu. „Wyświetlanie” obrazy spod spodu na wierzchu minerału
Patrząc pod kątem widać światłowodowe własności uleksytu. „Wyświetlanie” obrazy spod spodu na wierzchu minerału
Uleksyt; pochodzenie: Boron, dystrykt Kramer, hrabstwo Kern, Kalifornia, USA (4,7 x 4,5 x 3,1 cm)
Uleksyt; pochodzenie: Boron, dystrykt Kramer, hrabstwo Kern, Kalifornia, USA (4,7 x 4,5 x 3,1 cm)
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny (NaCaB5O9 x 8 H2O)
uwodniony boran sodu i wapnia
Twardość w skali Mohsa 2,0–2,5
Przełam nierówny
Łupliwość doskonała
Układ krystalograficzny trójskośny
Gęstość minerału 1,65–1,96 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa biały, bezbarwny
Rysa biała
Połysk jedwabisty
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza 06.EA.25
Uleksyt

Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego chemika Georga L. Ulexa (1811-1883).

CharakterystykaEdytuj

WłaściwościEdytuj

Bardzo rzadko tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, listewkowym. Występuje w skupieniach włóknistych, promienistych, nerkowatych, bulwiastych. Tworzy naskorupienia. Jest kruchy i przezroczysty. Jest minerałem (niektóre odmiany) występującym pod postacią długich przezroczystych włókien. Włókna te działają jak światłowody, czyniąc nawet grube próbki minerału przezroczystymi, gdy patrzy się w kierunku włókien. Ze względu na tę właściwość, uleksyt bywa nazywany kamieniem telewizyjnym.

WystępowanieEdytuj

Występuje tylko w skałach osadowych, jest produktem ewaporacji wód słonych jezior boranowych. Tworzy się w klimacie gorącym i suchym (najczęściej na pustyniach). Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: halit, boraks rodzimy.

Miejsca występowania: USApustynia Mojave i Dolina Śmierci w Kalifornii, Nevada, Utah, Oregon, Teksas, Chilepustynia Atakama, Peru, Kazachstan, Włochy.

ZastosowanieEdytuj

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • J.Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG "Spirifer" Warszawa 2005
  • A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa, Wyd. Geologiczne Warszawa 1965
  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. "Alma – Press" 2003

Linki zewnętrzneEdytuj