Ulica 3 Maja w Sosnowcu

główna ulica Sosnowca, woj. śląskie

Ulica 3 Maja w Sosnowcu − główna arteria komunikacyjna łącząca dzielnice Śródmieście, Sielec, Środula i Zagórze[1]. Rozciąga się od skrzyżowania z ulicami Józefa Piłsudskiego i Dęblińską na Rondzie Praw Kobiet do bezkolizyjnego skrzyżowania z aleją Zagłębia Dąbrowskiego w Sosnowcu[2]. Na całej długości ulica posiada po dwa pasy w każdym kierunku. W 1928 r. na ulicy 3 Maja pojawiły się pierwsze tramwaje kursujące do Będzina[3]. Do lat 70. XX wieku ulica kończyła swój bieg, skręcając na wysokości Huty im. M. Buczka w ulicę Nowopogońską[4]. Od 2018 r. na obu jezdniach istnieją wydzielone wyłącznie dla ruchu komunikacji miejskiej buspasy[5].

Ulica 3 Maja w Sosnowcu
Śródmieście, Sielec, Środula, Zagórze
Ilustracja
Skrzyżowanie z ul. Marszałka J. Piłsudskiego
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Sosnowiec

Długość

5 km

Poprzednie nazwy

Główna, Kolejowa, Stalinogrodzka, Czerwonego Zagłębia

Przebieg
ul. M. J. Piłsudskiego / ul. Dęblińska
plac Stulecia
ul. S. Małachowskiego
ul. I. Mościckiego / ul. Parkowa
ul. Parkowa
ul. Stefana Żeromskiego
plac T. Kościszki
most nad Czarną Przemszą
ul. Zamkowa / ul. Skautów
ul. G. Narutowicza / ul. S. Staszica
G. M. Zaruskiego / ul. C. K. Norwida
al. K. F. Blachnickiego / ul. B. Prusa
ul. Zuzanny
al. Zagłębia Dąbrowskiego 94E40
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa konturowa Sosnowca, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Ulica 3 Maja w Sosnowcu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Ulica 3 Maja w Sosnowcu”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica 3 Maja w Sosnowcu”
Ziemia50°17′17,2″N 19°09′06,4″E/50,288119 19,151783
Pocztówka z 1921 r. przedstawiająca kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Nazwa edytuj

W spisie ulic z 1904 r. pojawiła się pod nazwą Główna, a potem występuje jako Kolejowa[6]. W 1916 r., dla upamiętnienia 125. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, przemianowano ulicę na 3 Maja[7]. W trakcie okupacji niemieckiej w czasie I i II wojny światowej ulicę przemianowano na Hauptstrasse (ul. Główna), a w 1945 r. nadano jej powrotnie nazwę 3 Maja. 20 maja 1953 r. nazwę ulicy przemianowano na Stalinogrodzką, jednak już 30 października 1956 r. otrzymała nazwę Czerwonego Zagłębia. Do historycznej nazwy - 3 Maja powrócono 28 lutego 1990 r.[6].

Obiekty edytuj

Przy ulicy 3 Maja zlokalizowane są historyczne obiekty, wpisane do rejestru zabytków[8][9]:

  • historyczny zespół kościelny (ul. 3 Maja 20), pochodzący z drugiej połowy XIX wieku (nr rej.: A/1624/97 z 11 kwietnia 1997 r.), obejmujący:
  • budynek dworca Sosnowiec Główny, należący niegdyś do Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej przy ulicy 3 Maja 16, wzniesiony w 1859 r. i przebudowany w 1915 r. (nr rej.: A/15/99 z 30 kwietnia 1999 r.).
  • Poczta Główna — budynek główny Poczty Polskiej w Sosnowcu

Przy ulicy istnieją też historyczne zabudowania osiedla patronackiego ufundowanego przez Heinricha Dietla, z początku XX wieku (ul. 3 Maja 42, 44, 46)[10].

Przy ulicy znajdują się[9]:

Przypisy edytuj

  1. Okręg Katowicki − Plany miast, wyd. Demart SA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-89239-38-9.
  2. Od wtorku Sosnowiec ma rondo Praw Kobiet [online], www.portalsamorzadowy.pl, 23 listopada 2021 [dostęp 2024-03-11] (pol.).
  3. Pierwsze tygodnie z tramwajami [online], Kurier Miejski, 12 lutego 2024 [dostęp 2024-02-20] (pol.).
  4. Plan miasta Sosnowca, Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1963 [dostęp 2024-02-20].
  5. Redakcja, Jak jeździć po buspasach w Sosnowcu? Od 6 listopada ma zacząć obowiązywać nowa organizacja ruchu ZDJĘCIA [online], Dziennik Zachodni, 1 listopada 2018 [dostęp 2020-09-08] (pol.).
  6. a b Janusz Maszczyk: Gdy jeszcze ulica 3 Maja była ulicą Czerwonego Zagłębia [online] [dostęp 2024-03-10] (pol.).
  7. Małgorzata Śmiałek, Sosnowieckie ABC, tom II, Muzeum w Sosnowcu, 2003, ISBN 978-83-89199-03-4 [dostęp 2020-09-08].
  8. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023 [dostęp 2011-07-05].
  9. a b Zabytek.pl: lista obiektów zabytkowych przy ulicy 3 Maja w Sosnowcu
  10. Michał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 2: Zagłębie Dąbrowskie, Ziemia Rybnicka, Ziemia Wodzisławska, Łódź 2023, s. 78.

Linki zewnętrzne edytuj