Sielec (Sosnowiec)

dzielnica Sosnowca (od 1902), osada z 14 wieku

Sielec – centralna dzielnica Sosnowca. Jako wieś, razem z Ostrą Górką, Pogonią, Radochą, Nowym Sosnowcem i Starym Sosnowcem, zapoczątkowała na mocy ukazu carskiego w 1902 r. miasto Sosnowice, dzisiejszy Sosnowiec[1].

Sielec
Dzielnica Sosnowca
Ilustracja
Zamek Sielecki
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Sosnowiec

W granicach Sosnowca

1902

SIMC

943670

Populacja (2004)
• liczba ludności


ok. 20 000

• gęstość

880 os./km²

Strefa numeracyjna

32

Kod pocztowy

41-200

Tablice rejestracyjne

SO

Położenie na mapie Sosnowca
Mapa konturowa Sosnowca, po lewej znajduje się punkt z opisem „Sielec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Sielec”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sielec”
Ziemia50°16′45″N 19°08′31″E/50,279167 19,141944
Kościół św. Barbary w dzielnicy Sielec
Park Sielecki

Graniczy od północy ze Środulą i Zagórzem, od wschodu z Klimontowem, od południa z Dańdówką i Dębową Górą a od zachodu z Pogonią i Śródmieściem, stykając się z historyczną Ostrą Górką, którą to granicę wyznacza przepływająca tutaj rzeka Czarna Przemsza.

Fragmentem zachodnich obrzeży przebiega historyczna linia Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej.

Historia edytuj

Sedlecz, Siedlce, Sielce - to prastare nazwy osady rycerskiej, położonej przy szlaku z Będzina do Mysłowic. Najstarszy zachowany dokument, wymieniający tę wieś, pochodzi z 1361 r.. Wówczas to osada przeszła z rąk Abrahama z Goszyc na własność Ottona z Pilczy (Pilicy). Na przestrzeni długich dziejów wieś należała do wielu możnych rodów. Właścicielami Sielca byli m.in. podczaszy królewski Piotr Szafraniec, Wisław i Piotr z Mysłowic, Jaroccy, Minorowie, a w XVIII wieku Modrzewscy, Tęgoborscy, Zulińscy i Stojowscy. Z początkiem XIX wieku Sielec przeszedł w ręce niemieckie. Należał do pruskiego generała Schimmelpfeniga von der Oye (1802-1814), księcia Ludwika zu Anhalt-Coethen (do 1836 r.), Szarloty von Stolberg-Wernigerode, a od 1856 r. do hrabiego Jana Renarda.[2]. W 1620 r. ówczesny właściciel osady, Sebastian Minor z Przybysławic, wybudował w miejscu dawnej średniowiecznej fortalicji zamek, który przetrwał do dziś. W 1824 r. Sielec wraz z zamkiem zniszczył pożar. Odbudowa zamku trwała do 1832 r.[3]. W 1806 r. uruchomiono w Sielcu kopalnię węgla kamiennego pod nazwą "Nadzieja Ludwika", która zapoczątkowała na tym terenie rozwój przemysłu górniczego. Czynna do 1864 r. należała do dziedziców majątku Sielce-Modrzejów. Ponownie uruchomiona przez spadkobierców hrabiego Renarda pod nazwą "Ludwik" eksploatowana była z przerwami do 1906 r.[4]. W latach 70. XIX wieku powstała kopalnia odkrywkowa "Fanny". Właściwy jej rozwój przypada na lata 80., kiedy wybudowano szyby wydobywcze "Eulenburg" i "Renard". Kopalnia była własnością spadkobierców hrabiego Renarda, a następnie utworzonego przez nich Gwarectwa, w którym większość udziałów posiadał kapitał francuski. W 1883 r. kopalnię przemianowano na "Renard", od 1946 r. nosiła nazwę "Sosnowiec" i była wiodącym zakładem wydobywczym w okolicy[5]. Kopalnia Węgla Kamiennego „Sosnowiec” zakończyła działalność w grudniu 1997 r.[6]. W 1881 r. pojawił się tu również przemysł hutniczy za sprawą budowy na granicy z Konstantynowem huty "Katarzyna". Ostatnim sołtysem wsi Sielec, przed jej włączeniem na mocy ukazu carskiego w 1902 r. do nowo powstałego miasta Sosnowice, a późniejszego Sosnowca, był Antoni Dziedzic[2]. W 1928 r. uruchomiono pierwsze połączenie tramwajowe z sosnowieckiego Śródmieścia do Będzina, a w latach 1933-1935 zbudowano z kolei miejską linię z Milowic do Konstantynowa[7]. 1 czerwca 1939 r. uruchomiono pierwsze połączenie autobusowe na trasie Śródmieście Sosnowca – Dąbrowa Górnicza. 16 września 1967 r. na centralnym placu Parku Sieleckiego odsłonięto Pomnik Czynu Rewolucyjnego, który przez lata był wizytówką Sosnowca i cieszył się dużą popularnością wśród mieszkańców miasta. Jego otoczenie było stałym miejscem obchodów uroczystości państwowych. W 1972 r. pod pomnikiem gościł przywódca Kuby Fidel Castro, a w 1974 r. przywódca Związku Radzieckiego Leonid Breżniew. Pomnik zdemontowano w maju 1991 r.[8].

Podział dzielnicy edytuj

  • Konstantynów wraz z Katarzyną
  • Osiedle Cegielnia
  • Osiedle Brzozowy Stok
  • Osiedle Jaskółek
  • Osiedle Kukułek
  • Osiedle Stulecia

oraz historyczne:

  • Kuźnica, która jest dawną osadą na dobrach sieleckich

Religia i szkolnictwo edytuj

W dzielnicy Sielec istnieją obiekty kultu i praktyk religijnych. Działają Parafia św. Barbary oraz Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, które należą do rzymskokatolickiej diecezji sosnowieckiej. Swoje placówki oświatowe posiadają Zespół Szkół Muzycznych w Sosnowcu, Technikum nr 6 Grafiki, Logistyki i Środowiska im. Legionów Polskich, Technikum nr 3 w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, Szkoła Podstawowa nr 6 im. Juliusza Słowackiego, Sportowa Szkoła Podstawowa nr 17, Przedszkole Miejskie nr 27, Przedszkole Miejskie nr 30, Niepubliczne Przedszkole „Akademia Kolorowych Podróży”[9].

Zabytki edytuj

Inne obiekty i miejsca edytuj

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. Sosnowice 1902 – niełatwe początki, Kurier Miejski, 3 czerwca 2022 [dostęp 2024-02-15] (pol.).
  2. a b UM Sosnowiec - Miasto - Historia - Dzielnice, web.archive.org, 27 lutego 2005 [dostęp 2024-02-25] [zarchiwizowane z adresu 2005-02-27].
  3. _Historia zamku_ - Historia zamku - SOSNOWIECKIE CENTRUM SZTUKI - ZAMEK SIELECKI, www.zameksielecki.pl [dostęp 2024-02-25].
  4. Otwórz Książkę - Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich - Jerzy E. Jaros, otworzksiazke.pl [dostęp 2024-02-25].
  5. Otwórz Książkę - Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich - Jerzy E. Jaros, otworzksiazke.pl [dostęp 2024-02-25].
  6. Robert Krzysztofik, Tomasz Spórna, Iwona Kantor-Pietraga, Sosnowiec między Sielcem a Zagórzem. Badania przestrzeni i dziejów, Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk o Ziemi, Sosnowiec, 2014, s. 13, 14, ISBN 978-83-61644-45-3 [dostęp 2024-02-15] (pol.).
  7. Pierwsze tygodnie z tramwajami, Kurier Miejski, 12 lutego 2024 [dostęp 2024-02-26] (pol.).
  8. Tomasz Szymczyk, 50 lat temu w parku Sieleckim w Sosnowcu stanął Pomnik Czynu Rewolucyjnego., www.dziennikzachodni.pl, 17 września 2017 [dostęp 2024-02-25].
  9. Biuletyn Informacji Publicznej, www.bip.um.sosnowiec.pl [dostęp 2024-02-25].
  10. Uchwała nr 359/XXII/2012 Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 26 kwietnia 2012 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Sosnowca na lata 2012-2015, Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego [dostęp 2023-12-24] (pol.).
  11. Poziom 450
  12. Pływalnia letnia

Linki zewnętrzne edytuj