Vivianiaceaerodzina roślin wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych w obrębie rzędu bodziszkowców (Geraniales). Obejmuje 5 rodzajów liczących w sumie ok. 18 gatunków występujących na wschodnim wybrzeżu Ameryki Południowej od São Paulo do Buenos Aires oraz w południowoamerykańskich Andach[4]. W systemie APG IV z 2016 należące tu rośliny włączone zostały w randze plemienia Vivianieae Klotzsch do rodziny Francoaceae[5].

Vivianiaceae
Ilustracja
Rhynchotheca spinosa
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

bodziszkowce

Rodzina

Vivianiaceae

Nazwa systematyczna
Vivianiaceae Klotzsch
Linnaea 10: 433. Mai 1836[3]
Typ nomenklatoryczny

Viviania Cav. (1804)[3]

Viviania marifolia

Morfologia edytuj

Pokrój
Krzewy i byliny, wyjątkowo rośliny jednoroczne (Viviania tenuicaulis)[4].
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe. Liście są pojedyncze i czasem głęboko wcięte, całobrzegie i ząbkowane, siedzące i krótkogonkowe, pozbawione przylistków[4].
Kwiaty
Promieniste, 5- lub 4-krotne (rzadko 8- lub 10-krotne), z wyraźnymi płatkami i działkami kielicha (brak jednak płatków u Rhynchotheca). Płatki korony są podobnej wielkości lub dłuższe od działek kielicha, mają barwę od białej przez żółtą, różową do fioletowej. Pręcików jest 8-10. Słupek jest górny, utworzony z 3-5 owocolistków. Zalążnia jest owalna lub kulista, owłosiona, zwieńczona krótką szyjką z rozdzielającym się na 3 lub 5 łatek znamieniem[4].
Owoce
Owocem jest pękająca torebka zawierająca po 1-2 nasiona w każdej konorze[4].

Systematyka edytuj

Rośliny tu zaliczane w systemie Cronquista (1981) klasyfikowane były do bodziszkowatych. Łączone były w rodzinę lub rozdzielane do 2 lub 3 trzech rodzin[4]. W systemie APG III (2009) zostały połączone w jedną[6]. W systemie APG IV z 2016 rozszerzono ujęcie rodziny Francoaceae włączając do niej także Vivianiaceae[2].

Pozycja i podział według systemu APG III (2009)[6]

Jedna z rodzin rzędu bodziszkowców, stanowiąca w jego obrębie grupę siostrzaną względem miodokwiatowatych. Rząd należy do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[2].

bodziszkowce

Geraniaceae bodziszkowate




Melianthaceae miodokwiatowate (w tym Francoaceae)



Vivianiaceae (w tym Ledocarpaceae)




Wykaz rodzajów[4]

Przypisy edytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
  2. a b c Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
  3. a b James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – V. [w:] Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium [on-line]. University of Maryland. [dostęp 2012-07-03]. (ang.).
  4. a b c d e f g Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 209. ISBN 1-55407-206-9.
  5. The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385. 
  6. a b Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121.