Otwórz menu główne

Władysław Dec (żołnierz)

polski oficer

Władysław Dec[a] (ur. 13 lutego 1898 w Sokołowie Małopolskim, zm. 21 listopada 1965 w Warszawie) – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Władysław Dec
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 13 lutego 1898
Sokołów Małopolski, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 21 listopada 1965
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Lata służby od 1916
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Orzeł LWP.jpg LWP
Jednostki 2 Batalion
3 Brygady Strzelców
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
zastępca dowódcy brygady
dowódca brygady piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
powstania śląskie
II wojna światowa
kampania wrześniowa
kampania norweska 1940
bitwa o Narwik
Późniejsza praca Wojskowy Instytut Historyczny
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Medal Niepodległości Kawaler Orderu Leopolda (Belgia) Krzyż Wojenny (Belgia) (1940-1945) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Distinguished Service Order (Wielka Brytania)
Grób pułkownika Władysława Deca na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Władysław Dec urodził się 13 lutego 1898 roku w Sokołowie Małopolskim, w rodzinie chłopskiej. W 1916 roku ukończył seminarium nauczycielskiej w Rzeszowie[2]. W tym samym roku został powołany w stopniu podporucznika do wojsk austriackich. Walczył na froncie austriacko-rosyjskim, w Galicji i na Ukrainie.

W listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i rozpoczął służbę w 11 pułku piechoty formującym się w Zagłębiu Dąbrowskim. W pułku tym pełnił funkcję dowódcy kompanii. Od 14 maja 1920 dowodził 2 kompanią Batalionu Zapasowego Wojsk Wartowniczych i Etapowych Nr III w Kielcach[3]. W chwili wybuchu I powstania śląskiego wraz z innymi oddziałami tego pułku wziął udział w walkach z niemieckimi oddziałami Grenschutzu, a następnie brał udział w ochronie granicy ze Śląskiem i przejmowaniu Śląska od Niemców.

Po zakończeniu działań wojennych, pełni służbę liniową w oddziałach piechoty.

W latach 1927–1929 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, otrzymał przydział służbowy do 23 Dywizji Piechoty na stanowisko oficera sztabu[4]. W trakcie studiów, 19 marca 1928 awansował na kapitana w korpusie oficerów piechoty ze starszeństwem z dniem 1 stycznia tego roku i 23 lokatą[5].

Następnie został awansowany do stopnia majora i skierowany na staż liniowy do 81 pułku Strzelców Grodzieńskich. Później otrzymał przydział do Departamentu Dowodzenia Ogólnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie, w którym pełnił służbę do września 1939 roku.

10 września 1939 został mianowany kwatermistrzem Grupy „Stryj” generała brygady Stefana Dembińskiego wchodzącej w skład Armii „Karpaty”. W składzie tej grupy brał udział w kampanii wrześniowej, a następnie 21 września 1939 wraz z resztkami grupy przekroczył granicę węgierską i został internowany.

W listopadzie 1939 przedostał się przez Jugosławię i Włochy do Francji, gdzie otrzymał przydział do formującej się w obozie wojskowym Camp de Coëtquidan 1 Dywizji Grenadierów. W grudniu 1939 roku został dowódcą II batalionu 2 pułku grenadierów Wielkopolskich, funkcję tę pełnił do lutego 1940, kiedy został skierowany na kurs dowódców batalionów do Centrum Wyszkolenia Armii Francuskiej.

Po ukończeniu kursu został dowódcą II batalionu Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich i wziął udział w bitwie o Narwik. Po wycofaniu wojsk alianckich z Norwegii znalazł się wraz z dowodzonym przez siebie batalionem w Wielkiej Brytanii.

Od 25 czerwca 1940 roku do 12 lipca 1941 roku dowodził 1 Batalionem Strzelców Podhalańskich. We wrześniu 1942 został szefem wydziału organizacyjno-kwatermistrzowskiego sztabu 1 Dywizji Pancernej. W listopadzie 1943 roku został mianowany zastępcą dowódcy 3 Brygady Strzelców. W składzie 3 Brygady Strzelców bierze udział w walkach w Normandii, a następnie przeszedł szlak bojowy 1 Dywizji Pancernej przez Francję, Belgię i Holandię. 1 września 1944 został awansowany do stopnia pułkownika[2]. W styczniu 1945 roku został dowódcą 3 Brygady Strzelców i wraz z nią uczestniczył w walkach w północnej Holandii i Niemczech.

Po zakończeniu II wojny światowej brał udział w okupacji Niemiec, a następnie po demobilizacji w lipcu 1947 wrócił do Polski. Po powrocie początkowo pracował jako nauczyciel w gimnazjum w Celestynowie a od 1948 w Spółdzielni Wydawniczej „Wiedza” w Warszawie i Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa”.

W 1957 roku został powołany do służby czynnej i przydzielony do Biura Historycznego Wojska Polskiego, gdzie prowadził badania nad dziejami Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz był twórcą zakładu zajmującego się tą problematyką. W 1961 roku przeszedł na emeryturę. Zmarł 21 listopada 1965 w Warszawie, po ciężkiej i długotrwałej chorobie[2].

Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach[6].

Wydał wspomnienia: Narwik i Falaise wyd. MON, wyd. I (1957)

Ordery i odznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Władysław Dec w ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Władysław II Dec”, w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko, a mianowicie ppłk. piech. Władysława I Deca (1894–1946)[1].

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 935.
  2. a b c Z żałobnej karty 1965 ↓, s. 398.
  3. Dziennik Rozkazów Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce” Nr 58 z 3 lipca 1920 roku, pkt 292.
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 15 z 23.08.1929 r.
  5. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 6 z 19.03.1928 r.
  6. Juliusz Jerzy Malczewski: Cmentarz komunalny (dawny wojskowy) na Powązkach. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1975, s. 23.
  7. Dekret Wodza Naczelnego L. 3414 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 43, s. 1724)

BibliografiaEdytuj