Władysław Matwin

polski działacz partyjny, polityk

Władysław Wojciech Matwin (ur. 17 lipca 1916 w Grodźcu, zm. 21 października 2012 w Warszawie[1]) – polski działacz komunistyczny, matematyk, jeden z pionierów polskiej informatyki.

Władysław Matwin
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 17 lipca 1916
Grodziec, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 21 października 2012
Warszawa, Polska
Pierwszy sekretarz Komitetu Warszawskiego PZPR
Okres od maja 1953
do lutego 1954
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Poprzednik Władysław Wicha
Następca Stanisław Pawlak
Poseł na Sejm PRL I, II i III kadencji
Okres od 20 listopada 1952
do 16 kwietnia 1965
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

ŻyciorysEdytuj

Do 1939Edytuj

Był synem Władysława i Marii. Ojciec sympatyzował z PPS, a matka – z KPP. Po rozwodzie rodziców wraz z matką znalazł się w Poznaniu, gdzie studiował ekonomię. W tym czasie należał do KPP i KZMP. Był sekretarzem Komitetu Dzielnicowego KZMP. W styczniu 1935, w trakcie organizowania tzw. Dnia 3 L ku czci Róży Luksemburg, Karola Liebknechta i Włodzimierza Lenina, został aresztowany i skazany na 3 lata więzienia (odsiedział 20 miesięcy w Rawiczu). Konsekwencją wyroku był wilczy bilet – zakaz wstępu na uczelnie w Polsce. Po wyjściu z więzienia wyjechał do Czechosłowacji, gdzie w Brnie studiował chemię. Do kraju powrócił wiosną 1939. Chciał wstąpić do wojska, ale został uznany za niebezpiecznego przestępcę i otrzymał 10-letni zakaz służenia w polskim wojsku.

II wojna światowaEdytuj

W czasie II wojny światowej przebywał na terytorium ZSRR. Najpierw pracował jako górnik, a po wypadku – w hucie stali i studiował wieczorowo w Instytucie Metalurgii. Przez krótki czas był w Armii Czerwonej, z której – ze względu na pochodzenie – został usunięty. Później pracował przy budowie kolei. Następnie przebywał w Tbilisi. Później dotarł do armii Berlinga do Riazania, gdzie w szkole oficerskiej wykładał politykę i wiedzę o świecie. W 1944 należał do korpusu oficerów polityczno-wychowawczych 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki[2]. W 1944 został wysłany do Teheranu, gdzie Związek Patriotów Polskich (w którym działał) utworzył placówkę, której głównym zadaniem było dotarcie za pomocą audycji radiowych i gazet do tutejszej Polonii, a przede wszystkim żołnierzy armii Władysława Andersa.

PolitykEdytuj

W 1945 Władysław Matwin został wezwany do Moskwy, gdzie został chargé d’affaires w polskiej ambasadzie. W 1946 wrócił do Polski i pełnił funkcję instruktora Komitetu Centralnego. W 1947 i 1948 był I sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PPR we Wrocławiu. Przebywał też przez rok w Davos w Szwajcarii, gdzie leczył oczy (w wyniku choroby groziła mu utrata wzroku). Wraz PPR przystąpił do PZPR, zasiadając do czerwca 1964 w KC partii (utrzymał również funkcję I sekretarza KW we Wrocławiu, którą pełnił do 1949). W latach 50. związany z frakcją puławian[3]. W 1963 został – na własną prośbę – zwolniony z pracy.

Uchwałą Prezydium KRN z 19 lipca 1946 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[4].

W latach 1949–1952 był przewodniczącym Zarządu Głównego Związku Młodzieży Polskiej. W listopadzie 1949 został członkiem Ogólnokrajowego Komitetu Obchodu 70-lecia urodzin Józefa Stalina[5]. Sygnatariusz apelu sztokholmskiego w 1950[6]. Od grudnia 1952 do lutego 1954 był I sekretarzem Komitetu Warszawskiego PZPR. Od 1954 do marca 1956 i ponownie od listopada 1956 do marca 1957 był redaktorem naczelnym „Trybuny Ludu”. Od listopada 1954 od stycznia 1955 kierował Wydziałem Organizacyjnym KC PZPR, a następnie do listopada 1963 był sekretarzem KC (do marca 1956 odpowiedzialnym za oświatę[7]). W 1957 ponownie został skierowany do Wrocławia, gdzie objął stanowisko I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR, pełniąc je do 1963.

W latach 1952–1965 Władysław Matwin był również posłem na Sejm PRL I, II i III kadencji.

Polityczna emeryturaEdytuj

W 1963 podjął studia matematyczne i w 1966 uzyskał dyplom z teorii automatów. W następnym roku został dyrektorem szkoły dla dyrektorów (Centralny Ośrodek Doskonalenia Kadr Kierowniczych), ale w 1968 stracił to stanowisko za brak zgody na żądanie usunięcia z CODKK pracowników pochodzenia żydowskiego. Podjął pracę starszego technologa we Włochach, a w 1970 – w Warszawie w Instytucie Maszyn Matematycznych; w 1973 został dyrektorem Zjednoczenia Usług Komputerowych ZETO. W latach 1976–1991 pracował na pół etatu w Instytucie Badań Systemowych PAN.

PrzypisyEdytuj

  1. Władysław Matwin, nekrologi.wyborcza.pl [dostęp 2020-10-24].
  2. Andrzej Paczkowski, Trzy twarze Józefa Światły. Przyczynek do dziejów komunizmu w Polsce, Warszawa 2009, s. 65.
  3. Październik i „Mała stabilizacja”. W: Jerzy Eisler: Zarys dziejów politycznych Polski 1944–1989. Warszawa: POW „BGW”, 1992, s. 61–62. ISBN 83-7066-208-0.
  4. M.P. z 1947 r. nr 16, poz. 35.
  5. Życie Warszawy”, nr 306 (1808), 6 listopada 1949, s. 1
  6. Dziennik Polski”, rok VI, nr 91 (1861), Kraków 1 kwietnia 1950, s. 2.
  7. Zbigniew Osiński, Nauczanie historii w szkołach podstawowych w Polsce w latach 1944–1989: uwarunkowania organizacyjne oraz ideologiczno-polityczne, Lublin 2010, s. 89.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj