Waldemar Chrostowski

polski duchowny katolicki, biblista

Waldemar Chrostowski (ur. 1 lutego 1951 w Chrostowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, profesor doktor habilitowany teologii, biblista, konsultor Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, przewodniczący Stowarzyszenia Biblistów Polskich, zaangażowany w dialog katolicko-żydowski. Do roku 1998 współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Członek Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Autor ponad 2000 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Zajmuje się głównie Starym Testamentem.

Waldemar Chrostowski
Prałat
Ilustracja
Kraj działania

Polska

Data i miejsce urodzenia

1 lutego 1951
Chrostowo

Przewodniczący Stowarzyszenia Biblistów Polskich
Okres sprawowania

2003–2013

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Prezbiterat

6 czerwca 1976

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (1976-2016) Odznaka Honorowa „Bene Merito” Medal „Pro Bono Poloniae” Komandor Orderu Grobu Świętego Kawaler Orderu Grobu Świętego

Życiorys edytuj

Biografia naukowa edytuj

W 1964 ukończył szkołę podstawową w Chrostowie. Następnie ukończył Liceum Ogólnokształcące pw. św. Augustyna w Warszawie[1] w 1968. W 1968 wstąpił do seminarium duchownego w Łomży. Opuścił je po roku nauki i w 1969 rozpoczął studia jako świecki na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. We wrześniu 1970 rozpoczął naukę w seminarium duchownym w Warszawie. Przyjął święcenia kapłańskie 6 czerwca 1976. W latach 1976–1978 był wikariuszem w parafii w Ząbkach. W latach 1978–1983 studiował w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, a w latach 1979–1980 na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. W 1981 uzyskał w Rzymie licencjat nauk biblijnych. Od 1983 pracował jako wikariusz w parafiach warszawskich. W 1986 obronił pracę doktorską Interpretacja dziejów Izraela w Ez 16,20 i 23 oraz jej reinterpretacja w Septuagincie i w Targumie. W 1987 został wykładowcą na Akademii Teologii Katolickiej, a w 1988 otrzymał zwolnienie z obowiązków wikariusza, pozostając od tego czasu księdzem-rezydentem. 30 września 1996 uzyskał stopień doktora habilitowanego w zakresie nauk teologicznych, specjalność: biblistyka na podstawie rozprawy habilitacyjnej Ogród Eden – zapoznane świadectwo asyryjskiej diaspory. 1 maja 1998 został profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem katedry egzegezy Starego Testamentu na ATK, a w latach 1999–2002 prorektorem nowo powstałego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W 2001 rozpoczął równoległe pracę na nowo powstałym wydziale teologicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 2003 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego.

Dialog katolicko-żydowski edytuj

Od 1986 uczestniczył w posiedzeniach podkomisji, a następnie komisji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem (był jej wiceprzewodniczącym w latach 1994–1996). Od 1990 do 2000 wchodził w skład Międzynarodowej Rady Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. W 1991 był jednym z założycieli Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów, której współprzewodniczył do 1998. Za działalność w radzie otrzymał w 1997 nagrodę im. brata Alberta (razem ze Stanisławem Krajewskim). Ustąpił ze swojej funkcji wobec różnic dzielących go od innych członków rady na tle tzw. krzyża papieskiego postawionego w Oświęcimiu w miejscu Mszy świętej odprawionej w 1979 przez Jana Pawła II. W 1994 został kierownikiem Instytutu Dialogu Katolicko-Judaistycznego, w ramach którego od 1996 wydaje półrocznik „Maqom”.

Praca edytuj

Kieruje Katedrą Egzegezy Starego Testamentu oraz Zakładu Dialogu Katolicko-Judaistycznego Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, a także kierownikiem Zakładu Egzegezy i Teologii Biblijnej Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jest pomysłodawcą Prymasowskiej Serii Biblijnej wydawanej od 1994 oraz redaktorem naukowym wielu jej tomów[2]. Przewodniczył Stowarzyszeniu Biblistów Polskich od chwili jego powstania w 2003 do 2013 r.[3] Od 1990 pełni funkcję redaktora naczelnego kwartalnika „Collectanea Theologica[4]. Jest stałym publicystą kwartalnika „Fronda”, fronda.pl, „Naszego Dziennika”, „Mojej Rodziny” oraz współpracownikiem redakcji katolickiej TVP. Jego teksty ukazują się także co jakiś czas w tygodniku „Niedziela”. Należał do rady redakcyjnej „Przeglądu Powszechnego”. Często uczestniczy w audycjach Radia Maryja[5] i Telewizji Trwam. Papież Benedykt XVI powołał go do grona ekspertów 12. Zgromadzenia Zwyczajnego Synodu Biskupów, który odbywał się w październiku 2008 w Watykanie.

Był konsultantem ds. religijnych przy produkcji filmów Quo vadis (w tym miniserialu o tym samym tytule z 2002 roku) oraz Kto nigdy nie żył… z 2006 roku[6].

W 2021 w ramach Prymasowskiej Serii Biblijnej ukazała się „Księga dwunastu” – pierwszy tom przekładu Biblii hebrajskiej, w którym Chrostowski przełożył księgi dwunastu proroków mniejszych. Przekład oparty został na tekście źródłowym Biblia Hebraica Quinta[7].

Wywiady-rzeki edytuj

Do szerszej publiczności skierowane były dwa „wywiady-rzeki” opublikowane przez wydawnictwo „Fronda”: Bóg, Biblia, Mesjasz (2007) oraz Kościół, Żydzi, Polska (2009). W pierwszej, przez pryzmat biografii Chrostowskiego prezentowana jest współczesna biblistyka, przy czym autor porównuje perspektywy chrześcijańskie i judaistyczne[8]. Druga mówi o dialogu chrześcijańsko-judaistycznym oraz polsko-żydowskim.

Kontrowersje wokół Kościół, Żydzi, Polska edytuj

W wywiadzie-rzece Kościół, Żydzi, Polska ks. W. Chrostowski przedstawił własną, krytyczną ocenę kształtu dialogu katolicko-żydowskiego w latach 80. i 90. Abp Józef Życiński krytykował radykalizm treści tej książki, odległy jego zdaniem od myśli Jana Pawła II[9]. W obronie Chrostowskiego wystąpiło wydawnictwo „Fronda”, które wydało tę książkę, a także m.in. „Nasz Dziennik”, Radio Maryja, Telewizja Trwam, „Rzeczpospolita”, „Niedziela”, „Najwyższy Czas!” oraz katolickie portale, podkreślając „ciekawe spojrzenie autora na sprawy dialogu z judaizmem w oparciu o nieznane dotąd lub mało znane fakty z historii bez politycznej poprawności”[10][11]. W obronę duchownego bardzo mocno zaangażowali się Stanisław Michalkiewicz[12] oraz Jerzy Robert Nowak[13] i Tomasz Terlikowski[14].

Publikacje edytuj

W roku 2011, z okazji 60. rocznicy urodzin ks. prof. W. Chrostowskiego, Stowarzyszenie Biblistów Polskich wydało poświęconą mu trzytomową księgę pamiątkową. Pierwszy tom stanowi wykaz publikacji. Pierwsza jego publikacja ukazała się w 1966 roku (Satura lanx, Filomata 1966 nr 198, s. 431). Do czerwca 2011 liczba publikacji wyniosła 2054. Nie uwzględniono publikacji multimedialnych[15].

Wybrane pozycje własne edytuj

Opracowania edytuj

  • Jan Paweł II, oprac. ks. prof. Waldemar Chrostowski; Apokalipsa św. Jana. Jan Paweł II rozważa, Rosikon Press, ISBN 978-83-88848-26-1.
  • Jan Paweł II, Benedykt XVI, oprac. ks. prof. Waldemar Chrostowski, Andrzej Maria kardynał Deskur; Komplet – Apokalipsa św. Jana i psalmy – Sonety Rzymskie. Jan Paweł II i Benedykt XVI rozważają, Rosikon Press, ISBN 978-83-88848-46-9.
  • Jan Paweł II, Benedykt VI, oprac. ks. prof. Waldemar Chrostowski; Psalmy. Jan Paweł II i Benedykt XVI rozważają, Rosikon Press, ISBN 978-83-88848-38-4.
  • Jan Paweł II, Benedykt XVI, oprac. ks. prof. Waldemar Chrostowski; Psalmy. Jan Paweł II i Benedykt XVI rozważają, Rosikon Press, ISBN 978-83-88848-39-1.
  • Collectanea Theologica, nr 1/2007, red. ks. Waldemar Chrostowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ISSN 0137-6985 – kwartalnik teologów polskich;
  • Collectanea Theologica, nr 2/2007, red. ks. Waldemar Chrostowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ISSN 0137-6985.
  • Waldemar Chrostowski (oprac.); Biblia dla rodziny, Vocatio, ISBN 978-83-7146-184-2.
  • Waldemar Chrostowski (oprac.); Biblia dla wszystkich, Vocatio, ISBN 83-7146-192-5.
  • Waldemar Chrostowski (oprac.); Biblia dla przedszkolaków, Vocatio
  • Waldemar Chrostowski (opr. i red.); Czynić sprawiedliwość w miłości, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ISBN 83-7072-198-2.

Konsultant ds. religijnych edytuj

Odznaczenia i wyróżnienia edytuj

Przypisy edytuj

  1. Jan Józef Górski, Rzecz o Liceum św. Augustyna, wyd. 1, Warszawa: Pax, 1982, s. 173, ISBN 83-211-0316-3, OCLC 749222048.
  2. Marta Putkowska: Rozmowa z księdzem prof. Waldemarem Chrostowskim o Prymasowskiej Serii Biblijnej. kosciol.pl, 10 maja 2006. [dostęp 2010-02-16].
  3. Skład osobowy Zarządów. sbp.net.pl. [dostęp 2011-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-17)].
  4. Czasopisma naukowe. uksw.edu.pl.
  5. Informacje na stronie radiomaryja.pl. [dostęp 20 stycznia 2012].
  6. Waldemar Chrostowski. filmpolski.pl. [dostęp 2013-04-08]. (pol.).
  7. Księga Dwunastu [online], Księgarnia Vocatio.com.pl [dostęp 2021-06-04] (pol.).
  8. Obwoluta okładki Bóg, Biblia, Mesjasz.
  9. Józef Życiński: Daleko od Jana Pawła II. wyborcza.pl, 29 marca 2009.
  10. Drogi i bezdroża dialogu. naszdziennik.pl, 4 kwietnia 2009.
  11. Życiński sekuje ks. Chrostowskiego. kosciol.pl, 2 kwietnia 2009.
  12. Wyziewy z perfumerii. michalkiewicz.pl, 4 kwietnia 2009.
  13. Antypolonizm tropicieli antysemityzmu. jerzyrobertnowak.pl. [dostęp 2010-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-23)].
  14. Publicysta: abp Życiński jest „cynglem GW” i błaznem. onet.pl, 27 lutego 2009.
  15. Więcej szczęścia w dawaniu niż w braniu. Księga Pamiątkowa dla Księdza Profesora Waldemara Chrostowskiego. pod red. Barbary Strzałkowskiej, Stowarzyszenie Biblistów Polskich, Warszawa 2011, s. 217, 218.
  16. Ks. prof. Waldemar Chrostowski, Święta Rodzina [online] [dostęp 2020-11-25].
  17. a b Ks. prof. Waldemar Chrostowski laureatem Nagrody Ratzingera. ekai.pl, 2014-06-17. [dostęp 2014-06-17]. (pol.).
  18. a b c d Ks. prof. dr hab. Waldemar Chrostowski. teologia.uksw.edu.pl. [dostęp 2014-01-29]. (pol.).
  19. M.P. z 2005 r. nr 1, poz. 6.
  20. Barbara Strzałkowska, Przedmowa, w: Więcej szczęścia w dawaniu niż w braniu. Księga Pamiątkowa dla Księdza Profesora Waldemara Chrostowskiego, Stowarzyszenie Biblistów Polskich, Warszawa 2011, s. 31.
  21. Inwestytura OESSH Lublin 2012. oessh.opoka.net.pl. [dostęp 2016-08-24].
  22. Znamy już Książki Roku Magazynu Literackiego KSIĄŻKI [online] [dostęp 2017-02-13].
  23. Ksiądz profesor Waldemar Chrostowski uhonorowany odznaką Bene merito. msz.gov.pl, 2017-03-06. [dostęp 2019-05-12].
  24. Spotkanie opłatkowe z Działaczami Opozycji Antykomunistycznej i Osobami Represjonowanymi z powodów politycznych – Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [online], kombatanci.gov.pl, 17 grudnia 2018 [dostęp 2020-01-09].
  25. M.P. z 2020 r. poz. 955.
  26. Nagrody wydawnictwa i kwartalnika HOMO DEI „Pro Redemptione” 2020 [online], Prowincja Warszawska Redemptorystów, 18 listopada 2020 [dostęp 2020-11-21].
  27. Posiedzenie Jury i Kapituły Nagrody im. Hulewicza 2022. whulewicz.org. [dostęp 2024-03-08].

Bibliografia edytuj

  • Waldemar Chrostowski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2008-07-02].
  • Grzegorz Polak Kto jest kim w Kościele, wyd. KAI 1999
  • Kto jest kim w Polsce, edycja IV (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 117–118
  • Więcej szczęścia jest w dawaniu, aniżeli w braniu. Księga pamiątkowa dla ks. prof. Waldemara Chrostowskiego w 60. rocznicę urodzin, t. 1, Barbara Strzałkowska (red.), Stowarzyszenie Biblistów Polskich, Warszawa 2011, ISBN 978-83-7232-983-7.