Wanda Błeńska

polska lekarka i misjonarz

Wanda Maria Błeńska (ur. 30 października 1911 w Poznaniu, zm. 27 listopada 2014 tamże[1]) – polska lekarka, misjonarka.

Wanda Błeńska
Dokta, Matka Trędowatych
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 30 października 1911
Poznań
Data i miejsce śmierci 27 listopada 2014
Poznań
Miejsce spoczynku Cmentarz Jeżycki w Poznaniu
Zawód, zajęcie lekarka, misjonarka
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Ecce Homo Order Świętego Sylwestra Order Uśmiechu

RodzinaEdytuj

Ojciec dr Wandy Błeńskiej, Teofil Błeński, po śmierci swojej żony Heleny ożenił się ponownie. Jego druga żona Helena miała córkę Janinę z poprzedniego małżeństwa. Wanda miała starszego brata Romana, który był prawnikiem. Zmarł na chorobę wrzodową.

ŻyciorysEdytuj

Dzieciństwo i studiaEdytuj

Wanda nie chodziła do szkoły podstawowej, ale uczyła się w domu z ojcem. Ukończyła Gimnazjum Żeńskie w Toruniu. Absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego z 1934. Na studiach działała w Akademickim Kole Misyjnym, redagowała Annales Missiologicae. Podczas drugiego roku studiów Wanda została wybrana do zarządu tego Koła, jak i również do zarządu Związku Akademickich Kół Misyjnych w Polsce. Na trzecim roku studiów reprezentowała polski ruch misyjny na Międzynarodowym Kongresie Misyjnym w Ljublianie.

Działalność przedmisyjnaEdytuj

W latach 1934–1936 pracowała w Szpitalu Miejskim w Toruniu, w latach 1936–1945 w PZH tamże, w 1939 w Szpitalu Morskim w Gdyni. Na początku wojny wstępuje w szeregi Armii Krajowej, gdzie (pod pseudonimami Szarotka i Grażyna);uzyskuje stopień podporucznika. Podczas wojny brała udział w szkoleniu zespołów sanitarnych, organizowała zbiórki materiałów sanitarnych dla AK, brała udział w pracach konspiracyjnych, była członkiem organizacji Gryf Pomorski i komendantką oddziału kobiecego w obwodzie toruńskim AK. Te działania były przyczyną pobytu w więzieniu w Toruniu i Gdańsku. Po wojnie prowadziła szpital miejski w Toruniu. W latach 1945–1946 w PZH i Akademii Lekarskiej w Gdańsku. W 1946 wyjechała do Hanoweru, do brata. Skończyła kursy medycyny tropikalnej w Hanowerze, a w 1948 podyplomowe studia w Instytucie Medycyny Tropikalnej i Higieny na Uniwersytecie w Liverpoolu.

Lata działalności misyjnejEdytuj

W latach 1951–1994 pracowała w ośrodku leczenia trądu w Bulubie nad Jeziorem Wiktorii w Ugandzie, a w latach 1951–1983 była lekarzem naczelnym. W 1983 przekazała kierownictwo ośrodkiem ugandyjskiemu lekarzowi (swojemu uczniowi), a sama dalej pracowała jako konsultant. Początkowo mała placówka prowadzona przez irlandzkie franciszkanki, stała się pod jej kierownictwem nowoczesnym centrum leczniczym i szkoleniowym ze 100-łóżkowym szpitalem i oddziałem dziecięcym, zapleczem diagnostycznym, domami dla trędowatych i kościołem, noszącym obecnie jej imię (Buluba Leprosy Centre, The Wanda Blenska Training Centre). W ośrodku tym, oprócz szkoleń dla lekarzy, dr Błeńska zainicjowała i zorganizowała kursy opiekunów nad trędowatymi (Leprosy Assistants Training Courses). Wraz z dr Błeńską w Bulubie pracowali inni polscy lekarze: dr Bohdan Kozłowski, dr Wanda Marczak-Malczewska, dr Elżbieta Kołakowska, dr Henryk Nowak, [Krystyna Darska]. Jej długoletnia praca sprawiła, że dorobiła się przydomka „Matki Trędowatych”, a miejscowi nazywali ją „Dokta”.

W 1955 dr Wanda Błeńska weszła jako pierwsza kobieta na szczyt Vittorio Emanuele w Ruwenzori[2].

Powrót do krajuEdytuj

W 1993 wróciła do Polski i osiedliła się w Poznaniu.

Była członkiem Rady Fundacji Pomocy Humanitarnej Redemptoris missio, jest patronką Piątkowskiej Szkoły Społecznej przy ul. Stróżyńskiego w Poznaniu, Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Niepruszewie, Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Kowalach k. Gdańska oraz Oddziału Toksykologii Szpitala Miejskiego im. Franciszka Raszei w Poznaniu. Jej pogrzeb odbył się 3 grudnia 2014 na cmentarzu przy ul. Nowina w Poznaniu[3] (kwatera L, rząd 51, miejsce 2).

 
Grób Wandy Błeńskiej na Cmentarzu Jeżyckim w Poznaniu

Ordery, odznaczenia i upamiętnienieEdytuj

Jej imieniem nazwano szkołę na poznańskim Piątkowie i rondo w jej pobliżu[7].

Została także Poznanianką Stulecia w konkursie zorganizowanym przez Urząd Miasta Poznania w 2018[8].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Nie żyje dr Wanda Błeńska – lekarka i misjonarka. Nazywano ją „matką trędowatych”. Miała 103 lata (pol.). TVN24.pl. [dostęp 2014-11-27].
  2. Jan Kiełkowski: Błeńska, Wanda. W: Małgorzata i Jan Kiełkowscy (red.): Wielka encyklopedia gór i alpinizmu. T. 6: Ludzie gór. Katowice: Wydawnictwo STAPIS, 2013, s. 94. ISBN 978-83-61050-89-6.
  3. Ostatnia droga dr Wandy Błeńskiej (pol.). epoznan.pl. [dostęp 2014-12-03].
  4. M.P. z 2012 r. poz. 235
  5. M.P. z 1993 r. nr 59, poz. 542
  6. a b c d Życiorys: Dr Wanda Błeńska - Wydarzenia - Aktualności - Komisja Episkopatu Polski ds. Misji [dostęp 2016-08-26] (pol.).
  7. Codzienny Poznań, RADNI UCHWALILI NAZWY DLA RONDA NA PIĄTKOWIE, ULICY NA STRZESZYNIE ORAZ SKWERU PRZY BRAMIE POZNANIA
  8. co. Wybraliśmy poznanianki, w: POZnan. Informator Samorządowy Metropolii Poznań, s.3, luty 2019, ISSN 2080-315X

BibliografiaEdytuj

  • Małgorzata Nawrocka, Jej światło. O życiu i dziele Wandy Błeńskiej, Poznań: Wydawnictwo Kontekst, 2005, s. 176, ISBN 83-88572-17-2, OCLC 69461032.
  • Jerzy Woy-Wojciechowski, Misjonarze zdrowia, Przew Lek 2010; 2: 16-20

Linki zewnętrzneEdytuj