Wilczypieprz

Wilczypieprz (Thymelaea Mill.) – rodzaj roślin z rodziny wawrzynkowatych (Thymelaeaceae). Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajdują się co najmniej 34 gatunki o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejnych 14 taksonów ma status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych)[4]. Występuje naturalnie w klimacie umiarkowanym półkuli północnej[5], w południowej, środkowej i wschodniej Europie, północnej Afryce i południowo-zachodniej oraz środkowej Azji, poza tym introdukowane do południowej Australii i Ameryki Północnej[6]. W Polsce w naturze spotykany jest tylko wilczypieprz roczny (Thymelaea passerina)[7].

Wilczypieprz
Ilustracja
Morfologia gatunku T. passerina
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd ślazowce
Rodzina wawrzynkowate
Nazwa systematyczna
Thymelaea Mill.
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754 (nom. cons.)[2]
Typ nomenklatoryczny
T. sanamunda All.[2]
Synonimy
  • Chlamydanthus C. A. Mey.,
  • Lygia Fasano,
  • Piptochlamys C. A. Mey.,
  • Tartonia Raf.[3]
Thymelaea tinctoria

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Rośliny jednoroczne, rzadziej półkrzewy lub krzewy, w górnej części silnie rozgałęzione[6], osiągające do 6 m wysokości[8]. Pędy nagie lub rzadko owłosione[8].
Liście
Skrętoległe, skupione za młodu i często wówczas przylegające do łodygi, krótkoogonkowe lub siedzące. Blaszki równowąskie i równowąsko-lancetowate[8][6].
Kwiaty
Rozwijają się pojedynczo lub w pęczkach w szczytowej części pędu w kątach liści, siedzące lub krótkoogonkowe. Kwiaty czterokrotne, jedno- lub obupłciowe. Działki kielicha trwałe, żółtawe i żółtawo-zielone. Płatki korony zredukowane. Pręcików 8, w dwóch okółkach. Zalążnia jednokomorowa, szyjka słupka krótka, znamię główkowate, brodawkowate[8][6].
Owoce
Torebki, początkowo zielone, potem czerniejące, zamknięte w trwałym hypancjum i kielichu[8].

SystematykaEdytuj

Homonimy[2]
Thymelaea Adanson = Daphne L.
Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG IV z 2016)
Należy do plemienia Daphneae, podrodziny Thymelaeoideae, rodziny wawrzynkowatych Thymelaeaceae, będącej jedną ze starszych linii rozwojowych rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][9].
Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd wawrzynkowce, podrząd Thymelaeinae Willk., rodzina wawrzynkowate (Thymelaeaceae Juss.), podrodzina Thymelaeoideae Burnett, plemię Thymelaeae Endl., rodzaj wilczypieprz (Thymelaea Mill.)[10].
Lista gatunków[4]

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-01].
  2. a b c Thymelaea (ang.). Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2016-07-18].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-15].
  4. a b Thymelaea (ang.). The Plant List. [dostęp 18 lipca 2016].
  5. D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 713. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.)
  6. a b c d Yinzheng Wang, Lorin I. Nevling, Michael G. Gilbert: Thymelaea Miller. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-10].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. a b c d e Lorin I. Nevling Jr., Kerry Barringer: Thymelaea Miller. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-10].
  9. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
  10. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Thymelaea (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-04-03].