Witold Łanowski

pilot Wojska Polskiego II RP

Witold Aleksander Łanowski (ur. 8 czerwca 1915 we Lwowie, zm. 16 września 1993 w Londynie) – kapitan pilot Wojska Polskiego II RP, kapitan (ang. Flight Lieutnant) Królewskich Sił Powietrznych.

Witold Łanowski
Lanny
2 zwycięstwa
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 8 czerwca 1915
Lwów
Data i miejsce śmierci 16 września 1993
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1938-1957
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
Roundel of France.svg Aéronautique Militaire
RAF roundel.svg RAF
USAAF roundel 1943.svg USAAF
Jednostki 121 Eskadra Myśliwska,
Dywizjon I/145,
Dywizjon 308,
Dywizjon 317,
Dywizjon 302,
61 Fighter Squadron 56th Fighter Group
Stanowiska dowódca eskadry
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
kampania francuska 1940
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Zaszczytny Krzyż Lotniczy (Stany Zjednoczone)

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z polsko-niemieckiej rodziny. Jego ojciec, Polak, był doktorem praw a matka, Niemka, zajmowała się projektowaniem dywanów. Ukończył XI Gimnazjum Matemetyczno-Przyrodnicze we Lwowie[1]. W szkole intensywnie uprawiał sport: pływanie, piłkę wodną, narciarstwo biegowe, strzelanie.

W 1935 r. w Aeroklubie Lwowskim ukończył kurs szybowcowy, a w 1936 r. wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, którą ukończył w 1938 r. Umiejętności pilota doskonalił później w Szkole Pilotażu w Grudziądzu. Otrzymał przydział do 121 Eskadry Myśliwskiej, a w 1939 r, powrócił do szkoły w Dęblinie na stanowisko instruktora.

W kampanii wrześniowej wykonał jeden lot bojowy[1], następnie po 13 września zajął się ewakuacją personelu dęblińskiej szkoły[2]. Przez Czechosłowację, Rumunię i Węgry dotarł w listopadzie do Marsylii. Otrzymał przydział do nowotworzonego Dywizjonu I/145 w Villacoublay. Odbył szkolenie na samolotach Caudron CR.714 w Lyon-Bron[3]. W dywizjonie otwarcie krytykował przełożonych za niekompetencję co spowodowało odsunięcie go od lotów i osadzenie w maju 1940 w więzieniu[1]. 11 czerwca 1940 roku przed Sądem Polowym Nr 7 w Lyon odbyła się rozprawa na której Witold Łanowski został skazany na 21 dni obostrzonego aresztu[3]. W zamieszaniu kampanii francuskiej uciekł z więzienia i w Marsylii wsiadł na statek do Wielkiej Brytanii. Dotarł do Liverpoolu w dn. 12 lipca 1940 roku[2].

We wrześniu 1940 r. otrzymał przydział do 55 OTU jako instruktor, a następnie do Dywizjonu 308. 30 grudnia 1941 r. został skierowany do Dywizjonu 317 i otrzymał awans na porucznika[4].

W kwietniu 1943 r. ukończył kurs dla dowódców eskadr i trafił do Dywizjonu 302 jako dowódca eskadry A. W marcu 1944 r. został odsunięty od latania operacyjnego i skierowany do 354 Fighter Group 9 USAAF. Dzięki kontaktom z Bolesławem Gładychem i Francisem Gabreskim uzyskał przydział do 61 Dywizjonu Myśliwskiego 56 Fighter Group[2].

Latał na samolotach Republic P-47 Thunderbolt, biorąc udział w eskortowaniu bombowców Boeing B-17 Flying Fortress. Podczas tych lotów uzyskał dwa potwierdzone zestrzelenia. Na liście Bajana został sklasyfikowany na 172. pozycji[5]. Sam Witold Łanowski deklarował zniszczenie łącznie 6 samolotów wroga[2].

Po zakończeniu wojny pozostał w RAF jako pilot transportowy. W 1955 r. miał wypadek podczas lotu na samolocie "Venom", który na rok wyłączył go z latania[1]. W 1957 r. zakończył służbę w RAF.

W 1962 r. został zwerbowany przez Jana Zumbacha do służby w lotnictwie Katangi, gdzie walczył przez dwa lata[4].

Swe bogate życie opisał w autobiograficznej książce Zabierz nas do domu „Lanny” wydanej w Polsce w 2016 r. nakładem wydawnictwa Rebis.

Zmarł 16 września 1993 w Londynie gdzie też jest pochowany.

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Łanowski Witold. shinden.org. [dostęp 2019-02-25].
  2. a b c d Krys Lanowski: Witold 'Lanny' Lanowski. witoldlanowski.com. [dostęp 2019-02-25].
  3. a b Ten krnąbrny Łanowski. „Lotnictwo z szachownicą”. 2/2002, s. 37-39, 2002. Wrocław: Wydawnictwo Sanko. ISSN 1643-5702. OCLC 69537539. 
  4. a b P-47 Thunderbolt kpt. pil. Witold "Lanny" Łanowski. przemekk.pl. [dostęp 2019-02-25].
  5. "Lista Bajana". polishairforce.pl. [dostęp 2019-02-25].
  6. Łanowski Witold Aleksander. listakrzystka.pl. [dostęp 2019-02-24].