Witold Wyspiański

Witold Marian Wyspiański (ur. 4 października 1886 w Krakowie, zm. 30 października 1945 tamże) – polski geolog, nauczyciel i działacz społeczny, przewodniczący Klubu Demokratycznego w Sosnowcu (1938–1939), poseł do Krajowej Rady Narodowej.

Witold Wyspiański
Data i miejsce urodzenia 4 października 1886
Kraków
Data i miejsce śmierci 30 października 1945
Kraków
Poseł do Krajowej Rady Narodowej
Okres od 1 stycznia 1944
do 30 października 1945
Przynależność polityczna Polska Partia Socjalistyczna

ŻyciorysEdytuj

Po ukończeniu studiów z dziedziny biologii, geologii i mineralogii na Uniwersytecie Jagiellońskim pracował jako nauczyciel biologii w krakowskim gimnazjum. W czasie I wojny światowej organizował Drużyny Bartoszowe w Małopolsce. W 1919 przeniósł się do Sosnowca, gdzie nauczał w Gimnazjum im. Stanisława Staszica i Gimnazjum im. Stanisława Wyspiańskiego. Działał w Towarzystwie Uniwersytetu Robotniczego w Zagłębiu Dąbrowskim (1923–1939) oraz Polskim Towarzystwie Przyrodników im. Kopernika (od 1926 członek ZG). W latach 1927–1930 przewodniczył okręgowemu Związkowi Nauczycielstwa Polskiego Szkół Średnich, a później do wybuchu II wojny światowej okręgowemu ZNP. W latach 30. zaangażowany w Ligę Obrony Praw Człowieka i Obywatela. W 1936 został wiceprezesem Koła Polskiego Związku Myśli Wolnej. Należał do założycieli Towarzystwa Naukowego Zagłębia Dąbrowskiego. W 1938 zakładał Klub Demokratyczny w Sosnowcu, którego został prezesem. W 1939 znalazł się w szeregach Stronnictwa Demokratycznego.

W 1941 przeniósł się z terenów wcielonych do III Rzeszy do Krakowa. Działał w Polskiej Partii Robotniczej, z ramienia której skierowano go do pracy w Robotniczej Partii Polskich Socjalistów. Po wyzwoleniu pełnił obowiązki wiceprzewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie oraz kuratora okręgu szkolnego krakowskiego. Zasiadał w KRN – formalnie z ramienia Polskiej Partii Socjalistycznej.

Był aktywnym wolnomularzem. W 1924 współzakładał lożę „Staszic” w Sosnowcu, był jej dozorcą (1935–1936), przewodniczącym (1936–1937) oraz mówcą (1937–1938). W czasie II wojny światowej członek tajnej loży „Przesąd Zwyciężony” w Krakowie.

Był synem Antoniego i bratankiem Franciszka Wyspiańskiego oraz kuzynem Stanisława Wyspiańskiego. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim. Od 1964 do 1991 był patronem technikum elektronicznego w Dobczycach (obecnie: Zespół Szkół im. ks. Józefa Tischnera)[1].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Ludwik Hass, Masoneria polska XX wieku: losy, loże, ludzie, Warszawa 1996