Otwórz menu główne

Wydrzyk ostrosterny

Wydrzyk ostrosterny, wydrzyk pasożytny (Stercorarius parasiticus) – gatunek wędrownego ptaka z rodziny wydrzyków (Stercorariidae).

Wydrzyk ostrosterny
Stercorarius parasiticus[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Osobnik dorosły
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina wydrzyki
Rodzaj Stercorarius
Gatunek wydrzyk ostrosterny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     lęgowiska

     zimowiska

Cechy rozpoznawcze 

Osiąga wielkość mewy śmieszki. Dorosły osobnik jest koloru jednolicie szarobrązowego, ale może mieć wierzch ciała ciemnoszarobrązowy. Od dołu może być jaśniejszy – lecz nigdy biały. Na głowie ma czarny „berecik”. Koniec dzioba jest zagięty w dół. Na nogach ma zakrzywione pazury. Ma wąskie i spiczaste skrzydła. Dorosły ptak ma ostro zakończone i dłuższe o 8 cm dwie środkowe sterówki, młody ma je wyraźnie krótsze – 2 cm. Młode wydrzyki mają też poprzecznie prążkowany brzuch. Wydrzyki charakteryzują się szybkim lotem, podobnym do sokolego. Występują dwie odmiany wydrzyka pasożytnego:

  • jasna, podobnie ubarwiona do wydrzyka żółtoszyjego (tęposternego), choć bez poprzecznych pasów sunących przez boki i pierś oraz z brązowym wierzchem głowy, jasną plamą nad dziobem i rzadko tylko z brunatną obrożą. Ogólnie są ciemnobrązowe z białym spodem ciała, szyją i żółtymi policzkami.
  • ciemna, ciemniejsza na grzbiecie. Jasne pole występuje tylko na lotkach I rzędu. Ta forma częściej gnieździ się nad Bałtykiem.

Oprócz tego są formy pośrednie.

Jego dziób jest smuklejszy od wydrzyka tęposternego.
Odmiana ciemna
Występowanie 
Gnieździ się na wybrzeżach północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej. Zasięg występowania jest bardziej wysunięty na południe i wschód niż wydrzyka żółtoszyjego. W Europie można go spotkać na Islandii, w północnej części Wielkiej Brytanii, południowej Norwegii, na atlantyckich i bałtyckich wybrzeżach Skandynawii i na północy Rosji. Na kontynencie europejskim jest zarazem najliczniej występującym wydrzykiem. Zimuje na otwartych wodach i wybrzeżach Atlantyku, Pacyfiku i Oceanu Indyjskiego, najczęściej na południe od równika, docierając aż do południowych skrawków Afryki, Ameryki Południowej, Australii i Nowej Zelandii. Od lipca do grudnia i wiosną w kwietniu i w maju pojawia się na przelotach nad polskim wybrzeżem, a niekiedy również w głębi kraju.
Głos 
Odzywa się wysokim „ka-ou” lub głębszym „tak tak”, miękkim w tonie „a-u-eli” lub głośnym i ostrym „ji-a ja”.

Dane liczboweEdytuj

  • Długość: 42–46 cm
  • Rozpiętość skrzydeł: 90–105 cm
  • Skrzydło złożone: 30–33 cm
  • Środkowe sterówki ogona: 17–21,5 cm
  • Zewnętrzne sterówki: 5,5–10,5 cm
  • Waga: 295–318 g
Biotop 
W czasie przelotów nad Europą może zapuszczać się w głąb lądu i zatrzymywać się nad większymi zbiornikami i rzekami. Jednak tereny lęgowe położone są na bagnach, torfowiskach, wrzosowiskach i w okolicach jezior wilgotnej tundry. Zasiedla też wybrzeża morskie i powierzchnie nieporośnięte.
 
Wydrzyk w czasie żerowania
Toki 
Na lęgowiska powraca w kwietniu i maju osiedlając się w rozrzuconych koloniach. Lot godowy jest falisty tzn. ptak wznosi się, po czym opada gwałtownie przewracając przy tym koziołki w powietrzu.
Gniazdo 
Buduje w luźnych koloniach na łąkach i mszarach. Gniazdo tworzy płytkie zagłębienia w mchu lub trawie. Kolonie znajdują się w miejscach gęsto porośniętych trawą. Często towarzyszą im lęgi rybitwy popielatej.
 
Jaja
Jaja 
2 zielonkawe lub oliwkowobrunatne jaja z ciemniejszymi plamkami i prążkami, podobne do jaj mew.
Okres lęgowy 
Oboje rodzice wysiadują jaja przez 24–28 dni. Opiekują się pisklętami, aż te nie nauczą się latać, czyli po około 32 dniach. Pisklęta w puchu są ciemnobrunatne. Przez cały okres gniazdowania dorosłe ptaki są agresywne, do tego stopnia, że mogą atakować też ludzi. W sierpniu i wrześniu zbierają się w stada i odlatują na południe.
 
Wydrzyk w pogoni za mewą
Pożywienie 
Łowi ryby, lecz częściej bezczelnie porywa zdobycz innym ptakom, m.in. głuptakom, maskonurom, mewom i petrelom lub goni je, aż te porzucą swoją ofiarę lub zwrócą ją z wola, by lżej lecieć. Z tej też przyczyny wzięła się jego nazwa. Wybiera też jaja lub pisklęta z gniazd morskich ptaków oraz poluje na drobne ptactwo i gryzonie podobnie jak krogulec.
Ochrona 
W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Stercorarius parasiticus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Stercorarius parasiticus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1348).

BibliografiaEdytuj