Otwórz menu główne

Zbigniew Farmus

polski działacz polityczny

Zbigniew Farmus (ur. 1949 w Bytomiu) – polski działacz polonijny z Kanady, polityk AWS, doradca Romualda Szeremietiewa w Ministerstwie Obrony Narodowej.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Młodość w PolsceEdytuj

Urodził się w Bytomiu, był wychowankiem domu dziecka[1]. Absolwent studiów socjologicznych na Uniwersytetu Warszawskim[1], które ukończył w 1972 roku[2]. W latach 1972–1973 pracował jako ładowacz w Przedsiębiorstwie Transportu i Sprzętu Budowlanego we Wrocławiu, następnie był zatrudniony jako starszy asystent w Zakładzie Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego do 1979 roku[2].

EmigracjaEdytuj

W 1979 wraz z żoną Grażyną[3] i dziećmi wyemigrował z PRL do Austrii[2]. W 1982 osiedlił się w Kanadzie, uzyskał obywatelstwo kanadyjskie i przebywał tam do 1992 roku. Wydawał największy tygodnik polonijny „Echo Tygodnia” i działał w międzynarodowej organizacji popierającej Solidarność o nazwie Conference Solidarity Support Organisation. Był członkiem pro-solidarnościowej kanadyjsko-polonijnej organizacji o nazwie Polish-Canadian Action Group (PCAG)[3]. Jako przedstawiciel PCAG uczestniczył w międzynarodowych konferencjach na rzecz poparcia Solidarności w Nowym Jorku, Los Angeles, Edmonton, Toronto, Caracas, Lund, Paryżu i Londynie. Był też przedstawicielem Polskiej Partii Niepodległościowej na terenie Kanady.

Od połowy lat 80. XX w. aż do samorozwiązania, był członkiem Rady Narodowej RP na Uchodźstwie i wiceprzewodniczącym jej oddziału w Kanadzie.

Delegat Kongresu Polonii Kanadyjskiej na Pierwsze Spotkanie Kraj - Emigracja - Polonia Wschód-Zachód w 1990, zorganizowane pod patronatem marszałka Senatu RP Andrzeja Stelmachowskiego. Delegat Rady Narodowej RP - Oddział w Kanadzie na uroczystość przekazania w Warszawie insygniów władzy przez prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego wybranemu prezydentowi Lechowi Wałęsie.

Działalność polityczna w PolsceEdytuj

 
Prom, na którym zatrzymano Zbigniewa Farmusa

W roku 1992 wrócił do Polski. Był współorganizatorem Ruchu dla Rzeczypospolitej. Działał na rzecz zjednoczenia prawicy w Przymierzu dla Polski i Obozie Patriotycznym. Był współorganizatorem AWS. W wyborach parlamentarnych 1997 startował w Warszawie z listy AWS zdobywając ponad 4000 głosów, mimo to nie został posłem.

Był członkiem Rady Politycznej RS AWS. Został zatrudniony w 1998 jako doradca wiceministra Obrony Narodowej Romualda Szeremietiewa w pionie uzbrojenia i sprzętu wojskowego[3], pracował tam do zatrzymania przez UOP w lipcu 2001 w czasie rejsu promem MF Rogalin do Szwecji[3].

Oskarżony najpierw na łamach dziennika „Rzeczpospolita” z 7 lipca 2001 roku w artykule Kasjer z Ministerstwa Obrony[3] autorstwa Anny Marszałek i Bertolda Kittela[4] o bezprawny dostęp do tajemnicy i praktyki korupcyjne został aresztowany. Istotny wpływ na jego zatrzymanie miał ówczesny minister obrony narodowej, Bronisław Komorowski, który zlecił Wojskowym Służbom Informacyjnym inwigilację Romualda Szeremietiewa[3]. Po kilkuletnim śledztwie warszawska prokuratura apelacyjna postawiła Zbigniewowi Farmusowi zarzuty żądania 150 tysięcy dolarów i otrzymanie 20 tysięcy dolarów łapówek od producentów uzbrojenia oraz zapoznawanie się z tajnymi informacjami bez wymaganego zezwolenia. W areszcie śledczym spędził dwa i pół roku[2].

W tym czasie pojawiły się wątpliwości, czy te zarzuty są prawdziwe[5]. Ukazały się artykuły podważające wiarygodność oskarżeń[6][7][8][9][10][11]. Po wielomiesięcznym procesie został uniewinniony z zarzutów łapownictwa przez sąd w grudniu 2006, ale jednocześnie został uznany winnym nieuprawnionego dostępu i ujawniania tajemnic państwowych. Sąd skazał go na dwa i pół roku więzienia zaliczając w poczet kary czas spędzony w areszcie. Proces odbył się przy drzwiach zamkniętych, a uzasadnienie wyroku zostało utajnione[12][13]. 2 lutego 2017 lutego uniewinniony także od zarzutów korupcyjnych i ujawnienia tajemnicy służbowej[14]. Planował wystąpić ze skargą do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka ze względu na fałszywe oskarżenia o korupcję, areszt, który trwał 2,5 roku, trwające 16 lat śledztwo, poniesione z tego tytułu straty wizerunkowe i uszczerbek na zdrowiu[2].

Twórczość i nagrodyEdytuj

Jest autorem ponad 1500 artykułów publicystycznych i komentarzy politycznych, w istotnej części na tematy wojskowe zamieszczane głównie na łamach „Echa”, także w innych tytułach prasy polskiej, polonijnej oraz zagranicznej[2]. Był współautorem programu AWS w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego i obronności. W 1999 podjął pracę nad doktoratem w Akademii Obrony Narodowej.

Za zasługi dla niepodległości odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi przez Prezydenta RP na uchodźstwie w 1988 oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi przez Prezydenta RP w 1999[15]. Minister obrony narodowej Janusz Onyszkiewicz awansował go na stopień porucznika rezerwy Wojska Polskiego i odznaczył medalem MON za wzorowe wykonywanie obowiązków (1999)[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Zbigniew Farmus - sylwetka. Grupa WP, 2001-07-11. [dostęp 2019-01-22].
  2. a b c d e f g Romuald Szeremietiew: Szarża ślepego konia. W: tysol.pl Alfa [on-line]. Tysol, 2018-03-24. [dostęp 2019-02-03].
  3. a b c d e f pm: Po 16 latach Zbigniew Farmus prawomocnie uniewinniony. W: Bejsment.com [on-line]. 2017-09-15. [dostęp 2019-02-03].
  4. Oświadczenie Anny Marszałek i Bertolda Kittla. W: Press [on-line]. 2009-09-08. [dostęp 2019-02-03].
  5. "Był raz niewinny minister" Dariusz Cychol, Andrzej Rozenek, NIE, nr 23/2009
  6. „Głupota "NIE" i desant lotniczy”, Dariusz Cychol, NIE, nr. 27/2004[martwy link]
  7. Farmusony redaktor Marszałek Michał Gracki, NIE, nr 43/2004
  8. „Opluty, zaszczuty, skompromitowany”, Tomasz Gawiński, Tygodnik Angora, nr 39/2005
  9. „Zrobiony na szaro, Piotr Nisztor”, Gazeta Polska, nr 4/2006
  10. „Zahaczony”, Piotr Pytlakowski, Polityka, nr 12/2006
  11. „Operacja Szary Mietek”, Leszek Szymowski, Polskie Radio, dn. 2007.02.07
  12. „2,5 roku więzienia dla byłego asystenta Szeremietiewa”, Dariusz Rembelski, Dziennik, dn. 2006.12.18
  13. "Komentarz do wyroku"
  14. Były asystent Szeremietiewa niewinny, „Informacje, publicystyka, wiadomości, opinie | niezalezna.pl” [dostęp 2017-02-12] (pol.).
  15. Postanowienie Prezydenta RP z dnia 25 stycznia 1999 r. o nadaniu odznaczeń. (M.P. z dnia 20 kwietnia 1999 r.)