Otwórz menu główne

Zofia Kuratowska

polska działaczka polityczna, lekarka

Zofia Kuratowska (ur. 20 lipca 1931 w Skolimowie, zm. 8 czerwca 1999 w Pretorii) – polska lekarka, specjalistka w zakresie hematologii, profesor nauk medycznych, a także polityk i dyplomatka. Senator I, II i III kadencji, wicemarszałek Senatu I i III kadencji, ambasador RP w Południowej Afryce.

Zofia Kuratowska
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 20 lipca 1931
Skolimów
Data i miejsce śmierci 8 czerwca 1999
Pretoria
Miejsce spoczynku Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Zawód, zajęcie lekarka, polityk, nauczycielka akademicka, dyplomatka
Narodowość polska
Tytuł naukowy profesor nauk medycznych
Alma Mater Akademia Medyczna w Warszawie
Stanowisko kierownik Kliniki Hematologii Akademii Medycznej w Warszawie (1990–1997), senator I, II i III kadencji (1989–1997), wicemarszałek Senatu I i III kadencji (1989–1991, 1993–1997), ambasador RP w Południowej Afryce (1997–1999)
Partia Unia Demokratyczna
Rodzice Kazimierz Kuratowski
Małżeństwo Grzegorz Jaszuński
Dzieci Kazimierz Jaszuński
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób rodziny Kuratowskich na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Podczas powstania warszawskiego była kolporterką „Biuletynu Informacyjnego”. W 1955 ukończyła studia medyczne na Akademii Medycznej w Warszawie. Stopień doktorski uzyskała w 1962, a habilitację w 1970[1]. W 1989 otrzymała tytuł profesora nauk medycznych. Pracowała jako lekarka, specjalizując się w hematologii. Od 1990 do 1997 kierowała Kliniką Hematologii Akademii Medycznej w Warszawie.

Od 1980 była członkinią „Solidarności”, w 1989 uczestniczyła w obradach Okrągłego Stołu w podzespole do spraw zdrowia, współtworzyła następnie Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna, Unię Demokratyczną i Unię Wolności. W latach 1989–1997 sprawowała mandat senatora I, II i III kadencji, w I i III pełniła urząd wicemarszałka Senatu. W 1997 nie ubiegała się o reelekcję. W lutym następnego roku objęła stanowisko ambasadora RP w Południowej Afryce. Została akredytowana również w Namibii, Lesotho, Suazi i Botswanie[2]. Kadencję na tym stanowsku przerwała jej śmierć.

Jako pierwsza w Polsce napisała książkę na temat zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS)[3]. W ramach prowadzonych badań wykryła, że erytropoetyna wytwarzana jest w nerkach. Odrzucała ówczesne poglądy środowiska medycznego, zgodnie z którym AIDS traktowano jako chorobę zakaźną, której ogniska należy izolować ze względu na niemożliwość leczenia, i zaproponowała program profilaktyczny, nie zaprzestając prac klinicznych. W 1986 z jej inicjatywy wydany został w Polsce ilustrowany informator o wirusie niedoboru odporności (HIV) i AIDS Wydziału Naukowego Brytyjskiego Towarzystwa Lekarskiego pt. AIDS i TY. Razem z Markiem Kotańskim i Mikołajem Kozakiewiczem założyła w 1989 Stowarzyszenie Solidarni wobec AIDS PLUS, pierwszą organizację pozarządową zajmującą się wyłącznie działaniami związanymi z HIV i AIDS, której celem było udzielanie wsparcia medycznego, socjalnego, terapeutycznego i prawnego. Zofia Kuratowska była również jedną z członków-założycieli Społecznego Komitetu ds. AIDS, który powstał w 1993. W 1996 została wyróżniona Czerwoną Kokardką, przyznawaną przez Krajowe Centrum ds. AIDS we współpracy z organizacjami pozarządowymi[4].

Wśród innych jej publikacji była książka pt. Krwinka, krew, życie (tom 197 serii wydawniczej Omega, Warszawa 1971).

Odznaczenia i upamiętnieniaEdytuj

Zarządzeniami prezydenta RP na uchodźstwie została odznaczona Krzyżem Kawalerskim (3 maja 1987)[5][6] i Krzyżem Komandorskim (11 listopada 1990)[7] Orderu Odrodzenia Polski. 11 listopada 1997 „za wybitne zasługi dla nauki polskiej” została odznaczona przez prezydenta RP Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[8]. W 1994 wyróżniona tytułem „Kobiety Roku” przez magazyn „Twój Styl”.

W 2017 została patronką ulicy w Gorzowie Wielkopolskim[9], a w 2018 skweru na warszawskim Muranowie[10].

Życie prywatneEdytuj

Była córką matematyka Kazimierza Kuratowskiego[11] oraz żoną Grzegorza Jaszuńskiego, dziennikarza i publicysty. Zmarła w Pretorii; zgodnie z życzeniem, jej ciało zostało skremowane, prochy częściowo rozsypane nad jeziorem w Afryce, a częściowo złożone na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[12].

PrzypisyEdytuj

  1. Zofia Kuratowska. senat.pl. [dostęp 10 października 2018].
  2. Krzysztof Szczepanik, Anna Herman-Łukasik, Barbara Janicka (red.), Stosunki dyplomatyczne Polski. Informator. Tom 4, Afryka i Bliski Wschód 1918–2009, Wydawnictwo Askon, Warszawa 2010, s. 39, 167, 211, 230, 248.
  3. Zofia Kuratowska: AIDS: nowa choroba. Warszawa: Książka i Wiedza, 1986. ISBN 83-214-0543-6.
  4. Uhonorowani „Czerwoną Kokardką”. aids.gov.pl. [dostęp 14 czerwca 2015].
  5. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. nr 2, s. 16, 15 lipca 1987. [dostęp 25 czerwca 2017]. 
  6. Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.): Kto jest kim w Polsce: informator biograficzny. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1993, s. 369. ISBN 83-223-2644-0.
  7. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski z dnia 11 listopada 1990 roku. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. nr 4, s. 54, 20 grudnia 1990. [dostęp 11 października 2017]. 
  8. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 listopada 1997 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1998 r. nr 6, poz. 110).
  9. Nowe nazwy ulic w Gorzowie. naszemiasto.pl, 31 sierpnia 2017. [dostęp 25 września 2017].
  10. Skwer Zofii Kuratowskiej. um.warszawa.pl, 9 października 2018. [dostęp 10 października 2018].
  11. Biografia Kazimierza Kuratowskiego. leksykon.ptm.mimuw.edu.pl. [dostęp 16 czerwca 2015].
  12. Elżbieta Cichocka: Zofia Kuratowska: Polityczka i lekarka, jakich już nie ma. wysokieobcasy.pl, 6 czerwca 2015. [dostęp 6 czerwca 2015].

BibliografiaEdytuj