Otwórz menu główne

Sojusz 90/Zieloni

(Przekierowano z Związek 90/Zieloni)

Sojusz 90/Zieloni, Związek 90/Zieloni (niem. Bündnis 90/Die Grünen) – partia polityczna w Republice Federalnej Niemiec, utworzona w 1993 r. w wyniku połączenia koalicji ruchów obywatelskich byłej NRD – Sojusz 90, z zachodnioniemiecką partią Zielonych[2], której poprzednicy powstali w latach 70. XX wieku, jako element nowych ruchów społecznych i ekologicznych.

Bündnis 90/Die Grünen
Ilustracja
Lider Annalena Baerbock, Robert Habeck
Data założenia 13 stycznia 1980 Zieloni
21 września 1991 Sojusz 90
14 maja 1993 fuzja
Adres siedziby Platz vor dem Neuen Tor 1
D-10115 Berlin
Ideologia polityczna Zielona polityka
Liczba członków 75 311 (2019)[1]
Członkostwo
międzynarodowe
Europejska Partia Zielonych
Grupa w Parlamencie
Europejskim
Zieloni – Wolny Sojusz Europejski
Młodzieżówka Grüne Jugend
Barwy Zielony
Obecni posłowie
67 / 709
Strona internetowa
Niemcy
Coat of arms of Germany.svg
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Niemiec
Portal Portal Niemcy

Sojusz 90/Zieloni jest partią członkowską Europejskiej Partii Zielonych, w Parlamencie Europejskim jej posłowie należą do grupy Zieloni/WSE. Współpracował także z nieistniejącą już Obywatelską Koalicją Zielonych.

Od 1998 do 2005 Sojusz 90/Zieloni tworzył koalicję rządową z Socjaldemokratyczną Partią Niemiec.

Z niemiecką partią Zielonych współpracuje niezależna polityczna Fundacja im. Heinricha Bölla.

HistoriaEdytuj

Geneza partiiEdytuj

Geneza Zielonych wiążę się z ruchami ekologicznymi i protestami przeciwko elektrowniom jądrowym w Niemczech Zachodnich w latach 70-tych XX wieku[3]. Do formalnego powołania sojuszu wyborczego doszło na konwencji we Frankfurcie 17-18 marca 1979 r. przed wyborami do Parlamentu Europejskiego[3]. Ugrupowanie nazywało się wówczas Sonstige Politische Vereinigung/Die Grünen. W wyborach zdobyło 3.2% (900 tys. głosów) i nie zdobyło żadnych mandatów, ale przekroczyło próg uprawniający do uzyskania zwrotu kosztów kampanii wyborczej i subwencji z budżetu państwa[3]. Umożliwiło to start w wyborach lokalnych, gdzie Zieloni odnieśli pierwsze sukcesy, w 1979 wprowadzili 4 posłów do Landtagu w Bremie[3].

W 1980 ugrupowanie zostało formalnie przekształcone w partie polityczną[3]. Pomimo słabego wyniku w wyborach parlamentarnych w 1980 roku (1.5%) partia wprowadziła swoich przedstawicieli do kilku Landtagów, w Badenii-Wirtembergii, Berlinie, Hesji, Hamburgu i Dolnej Saksonii[3]. W tym okresie w Niemczech popularność zyskiwały protesty pokojowe i demonstracje przeciwko energii atomowej. Zieloni brali w nich aktywny udział i pozyskiwali wyższe poparcie, dzięki temu w 1983 r., pod przywództwem Petry Kelly, po raz pierwszy przekroczyli próg wyborczy w wyborach do Bundestagu (zdobyli 5.6% co przełożyło się na 27 mandatów)[3].

W 1985 roku Zieloni dzięki koalicji z SPD po raz pierwszy weszli do rządu w Landtagu w Hesji[4]. Polityk Zielonych Joschka Fischer został w tym landzie ministrem środowiska[4]. W 1987 roku partia poprawiła swój wynik w wyborach do Bundestagu, zdobywając 8.3% głosów, co przełożyło się na 42 mandaty[4].

Po zjednoczeniu NiemiecEdytuj

W 1990 roku doszło do zjednoczenia Niemiec[5]. Zieloni na zachodzie Niemiec nie podzielali entuzjazmu co do zjednoczenia, obawiali się wzmocnienia władzy centralnej w Niemczech i wzrostu nacjonalizmu[5]. W kampanii wyborczej pomijali temat zjednoczenia, ich hasło brzmiało: "Wszyscy mówią o Niemczech, my mówimy o pogodzie"[5]. Strategia ta nie przyniosła sukcesu, partia zdobyła 4.8% i nie przekroczyła progu wyborczego w Niemczech Zachodnich[5]. W lutym 1990 roku powołano jednak do życia Partie Zielonych w Niemczech Wschodnich. Partia weszła w koalicje z ruchami obywatelskimi, wystartowała w wyborach pod nazwą Sojusz 90/Zieloni i przekroczyła próg wyborczy na wschodzie Niemiec. Dzięki temu po fuzji wschodnich i zachodnich partii Zielonych partia miała swoich przedstawicieli w parlamencie krajowym[5].

3 grudnia 1990 roku, po wyborach, doszło do fuzji wschodniej i zachodniej partii Zielonych[6]. W 1993 roku już ogólnoniemiecka partia Zielonych połączyła się z działającym we wschodnich Niemczech ugrupowaniem Sojusz 90[6]. W tym okresie nieformalnym liderem ugrupowania stał się Joschka Fischer[6].

W 1994 roku partia powróciła do Bundestagu (wynik 7.3%, 49 mandatów)[6]. Od tego czasu Zieloni zmienili strategię, przestali być partią zainteresowaną wyłącznie sprawami ekologii i rozwinęli program w innych tematach, takich jak gospodarka czy polityka społeczna[6].

Rząd koalicyjny z SPD (1998-2005)Edytuj

W wyborach w 1998 roku partia nie poprawiła znacząco swojego wyniku w wyborach krajowych (6.7%, 47 mandatów), ale po wyborach weszła w koalicje z SPD[6]. Trzech przedstawicieli Zielonych objęło stanowiska w rządzie, Joschka Fischer objął resort spraw zagranicznych, Jürgen Trittin został ministrem środowiska, Andrea Fischer została ministrem zdrowia[6].

Udział w rządzie doprowadził do podziałów w partii. W 1999 roku partia musiała zdecydować o poparciu Niemiec interwencji NATO w Kosovie[6]. Było to sprzeczne z programowym pacyfizmem partii[6]. Inną ważną decyzją była decyzja o likwidacji elektrowni atomowych[6]. Było to zgodne z długofalowym programem partii, ale proces zamykania elektrowni był długotrwały, co rozczarowało wielu działaczy i skłoniło ich do odejścia[7].

W wyborach w 2002 roku partia poprawiła swój stan posiadania w Bundestagu i ponownie weszła w koalicje z SPD, politycy Zielonych weszli w skład rządu Gerharda Schrödera[7]. W 2005 roku Schröder ogłosił wcześniejsze wybory[7].

W opozycji (2005 - 2013)Edytuj

Po 2005 roku partia odnosiła sukcesy na szczeblu Landtagów, wchodząc w niektórych landach do rządu[8]. Niezwykle udany dla partii był rok 2011, kiedy to polityk partii po raz pierwszy stanął na czele rządu lokalnego (Winfried Kretschmann w Badenii-Wirtembergii)[8]. W tym samym roku partia po raz pierwszy wprowadziła swoich przedstawicieli do wszystkich Landtagów[8]. W wyborach w 2013 roku partia odnotowała jednak słabszy rezultat, co wynikało między innymi z dyskusji o kontrowersyjnym stanowisku Zielonych wobec pedofilii we wczesnych latach 80-tych[8].

PoparcieEdytuj

Wybory do BundestaguEdytuj

Wyniki w wyborach parlamentarnych
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty (Bundestag) Zmiana
1980 1,5%
1983 5,6%   4,1 27   27
1987 8,3%   2,7 42   15
1990[9] 5%   3,3 8   34
1994[10] 7,3% 49
1998 6,7%   1,1 47   2
2002 8,6%   1,9 55   8
2005 8,1%   0,5 51   4
2009 10,7%   2,6 68   17
2013 8,4%   2,3 63   5
2017 8,9%   0,5 67   4[11]

Wybory do Parlamentu EuropejskiegoEdytuj

Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty Zmiana L. miejsc dla Niemców
1979 3,2% 0 81
1984 8,2%   5 7   7 81
1989 8,45%   0,25 8   1 99
1994 10,1%   1,65 12   4 99
1999 6,4%   3,7 7   5 99
2004 11,9%   5,5 13   6 99
2009 12,1%   0,2 14   1 99
2014 10,7%   1,4 11   3 99
2019 20,5%   9,8 21   10 96

PrzypisyEdytuj

  1. Grüne verzeichnen Rekordzuwachs bei neuen Mitgliedern (niem.). Die Zeit, 2019-02-25. [dostęp 2019-11-17].
  2. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Sojusz-90-Zieloni;3977298.html.
  3. a b c d e f g Bukow 2016 ↓, s. 113.
  4. a b c Bukow 2016 ↓, s. 115.
  5. a b c d e Bukow 2016 ↓, s. 117.
  6. a b c d e f g h i j Bukow 2016 ↓, s. 118.
  7. a b c Bukow 2016 ↓, s. 121.
  8. a b c d Bukow 2016 ↓, s. 122.
  9. W wyborach startowały dwie partie zielonych: wschodnioniemiecka z wynikiem 1,2% i 8 mandatami oraz zachodnioniemiecka z wynikiem 3,8% i 0 mandatami.
  10. Były to pierwsze wybory do Bundestagu po fuzji partii Zielonych z Sojuszem 90.
  11. Wybory w Niemczech: ostateczne wyniki głosowania do Bundestagu.

BibliografiaEdytuj

  • Sebastian Bukow: The Green Party in Germany. W: Emilie Van Haute (red.): Green parties in Europe. London 2016: 2016. ISBN 978-0-367-28140-3.