Otwórz menu główne

Dolna Saksonia

kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec

Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen, dolnosaks. Neddersassen, wschodniofryzyjski Läichsaksen) – drugi co do wielkości kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec przy granicy z Holandią. Siedziba administracyjna kraju związkowego znajduje się w mieście Hanower.

Dolna Saksonia
Niedersachsen
kraj związkowy
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Niemcy
Stolica Hanower
Kod ISO 3166-2 DE-NI
Premier Stephan Weil (SPD)
Powierzchnia 47 609,52 km²
Populacja (31 grudnia 2011)
• liczba ludności

7 774 253[1]
• gęstość 163 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miast na prawach powiatu 8
Liczba powiatów 37
Liczba gmin 804
Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba przedstawicieli w Bundesracie 6
Położenie na mapie Niemiec
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Ważniejsze miasta Dolnej Saksonii to: Hanower (Hannover), Brunszwik (Braunschweig), Osnabrück, Oldenburg, Getynga (Göttingen), Wolfsburg.

HistoriaEdytuj

We wczesnym średniowieczu w nadmorskiej części dzisiejszego kraju związkowego Dolna Saksonia istniało Królestwo Fryzji(ang.), podbite w VIII w. przez państwo frankijskie, a pozostałe tereny, zamieszkane przez plemiona Sasów, Frankowie pod wodzą Karola Wielkiego podbili na przełomie VIII i IX w. Cały obszar wówczas znalazł się w granicach Imperium Karolińskiego i był podzielony na Księstwo Fryzji i Księstwo Saksonii, a od 962 leżał w granicach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Z Księstwa Saksonii z czasem wyodrębniały się mniejsze kraje, prowadząc do ostatecznego rozpadu księstwa w 1296 r. Wśród powstałych krajów były Hrabstwo Oldenburga(ang.) w 1091 (od 1774 Księstwo Oldenburga(ang.)), księstwo arcybiskupie Bremy w 1180 oraz Księstwo Brunszwika-Lüneburga w 1235. Na skutek dalszych podziałów w 1432 powstało Księstwo Calenberg(ang.), a na obszarze Fryzji w 1464 powstało Hrabstwo Fryzji Wschodniej(ang.).

 
Podział polityczny obszaru dzisiejszej Dolnej Saksonii w latach 1815-1866

W 1648 arcybiskupstwo Bremy zostało zsekularyzowane i przeszło w ręce Szwecji jako Księstwo Bremy, a w 1692 Księstwo Calenberg zostało przekształcone w Elektorat Hanoweru, od 1714 związany unią personalną z Wielką Brytanią. Po III wojnie północnej Szwecja utraciła księstwo Bremy na rzecz Hanoweru. W 1744 Hrabstwo Fryzji Wschodniej zostało przyłączone do Prus.

Na początku XIX w. cały obszar został zajęty przez Napoleona. Zachodnia i północna część regionu przypadła Francji, Fryzja Wschodnia przypadła Królestwu Holandii, a na wschodzie powstało Królestwo Westfalii. Po porażce Napoleona głównymi państwami regionu były Królestwo Hanoweru, Wielkie Księstwo Oldenburga i Księstwo Brunszwiku. W 1837 wygasła unia brytyjsko-hanowerska, a w 1866 Hanower został podbity i wcielony do Prus jako prowincja Hanower. W 1871 cały obszar znalazł się w granicach Niemiec.

Po II wojnie światowej region znalazł się w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec, a w latach 1945-1948 obszar przy granicy z Holandią stanowił polską strefę okupacyjną. W 1946 istniał tu kraj Hanower(ang.), utworzony przez Brytyjczyków. Kraj związkowy Dolna Saksonia utworzono pod koniec 1946 r. z połączenia krajów Hanower, Brunszwik, Oldenburg i Schaumburg-Lippe.

Podział administracyjnyEdytuj

W styczniu 1975 mieszkańcy Oldenburga (873 tys. osób) i Schaumburg-Lippe (87 tys. osób) opowiedzieli się za przekształceniem ich okręgów w landy RFN, czego jednak Bundestag nie zaakceptował, skłaniając się raczej ku redukcji liczby krajów z 10 do 5-6[2].

Do 1 stycznia 2005 Dolna Saksonia dzieliła się na rejencje, następnie zniesiono je i kraj związkowy składa się bezpośrednio z powiatów.

W nawiasach kody rejestracyjne pojazdów.

Miasta na prawach powiatuEdytuj

  1. Brunszwik (Braunschweig) (BS)
  2. Delmenhorst (DEL)
  3. Emden (EMD)
  4. Oldenburg (OL)
  5. Osnabrück (OS)
  6. Salzgitter (SZ)
  7. Wilhelmshaven (WHV)
  8. Wolfsburg (WOB)

Związki komunalneEdytuj

Powiaty ziemskieEdytuj

  1.   powiat Ammerland (WST)
  2.   powiat Aurich (AUR)
  3.   powiat Grafschaft Bentheim (NOH)
  4.   powiat Celle (CE)
  5.   powiat Cloppenburg (CLP)
  6.   powiat Cuxhaven (CUX)
  7.   powiat Diepholz (DH)
  8.   powiat Emsland (EL)
  9.   powiat Friesland (FRI)
  10.   powiat Gifhorn (GF)
  11.   powiat Goslar (GS)
  12.   powiat Getynga (Göttingen) (GÖ)
  13.   powiat Hameln-Pyrmont (HM)
  14.   Region Hanower (Hannover) (H)
  15.   powiat Harburg (WL)
  16.   powiat Heidekreis (HK)
  17.   powiat Helmstedt (HE)
  18.   powiat Hildesheim (HI)
  19.   powiat Holzminden (HOL)
  20.   powiat Leer (LER)
  21.   powiat Lüchow-Dannenberg (DAN)
  22.   powiat Lüneburg (LG)
  23.   powiat Nienburg (Weser) (NI)
  24.   powiat Northeim (NOM)
  25.   powiat Oldenburg (OL)
  26.   powiat Osnabrück (OS)
  27.   powiat Osterholz (OHZ)
  28.   powiat Peine (PE)
  29.   powiat Rotenburg (Wümme) (ROW)
  30.   powiat Schaumburg (SHG)
  31.   powiat Stade (STD)
  32.   powiat Uelzen (UE)
  33.   powiat Vechta (VEC)
  34.   powiat Verden (VER)
  35.   powiat Wesermarsch (BRA)
  36.   powiat Wittmund (WTM)
  37.   powiat Wolfenbüttel (WF)

PolitykaEdytuj

Koalicja rządząca: koalicja SPD/CDU

Skład Landtagu:

Ostatnie wybory: 17 października 2017
Najbliższe wybory: 2022

Mniejszości narodoweEdytuj

 
Dwujęzyczna (niemiecka i wschodniofryzyjska) tablica w Saterlandzie

W północno-zachodniej części kraju zamieszkują Fryzowie. Stanowią autochtoniczną mniejszość narodową i posługują się językiem wschodniofryzyjskim, który ma status języka regionalnego.

TurystykaEdytuj

Duże znaczenie przywiązuje się w Dolnej Saksonii do rozwoju turystyki rowerowej. Przez region przebiega kilka długodystansowych turystycznych szlaków rowerowych, m.in. przez góry Harz, wzdłuż wybrzeża Morza Północnego, a także wzdłuż rzek Łaba, Wezera, Ems i Aller. Długość dróg rowerowych w całej Dolnej Saksonii ocenia się na około 13000 kilometrów[3].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stan na 31 grudnia 2011 roku: Statistisches Bundesamt: Vorläufige Ergebnisse der Bevölkerungsfortschreibung auf Grundlage des Zensus 2011 (niem.). [dostęp 5-06-2013].
  2. Edward Dylawerski Bońskie ABC, Wyd. Iskry 1978
  3. Dolna Saksonia. Po Niemczech na rowerze | Znajkraj, www.znajkraj.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj