Łyna (ros. Лава, Lawa, niem. Alle, prus. Alna) – rzeka w północno-wschodniej Polsce (województwo warmińsko-mazurskie) i Rosji (obwód kaliningradzki). Lewy dopływ Pregoły. Płynie przez Pojezierze Olsztyńskie i Nizinę Sępopolską.

Łyna
Ilustracja
Łyna na granicy polsko-rosyjskiej
Kontynent Europa
Państwo  Polska
 Rosja
Rzeka
Długość 264 km
Spadek śr. 1,2‰[1]
Powierzchnia zlewni 7126 km²
Średni przepływ 25,5 m³/s w Sępopolu[1]
Źródło
Miejsce Łyna
Wysokość 155 m n.p.m.[1]
Współrzędne 53°26′28,4″N 20°24′48,6″E/53,441222 20,413500
Ujście
Recypient Pregoła
Miejsce Znamiensk
Wysokość 3 m n.p.m.
Współrzędne 54°37′14,8″N 21°13′35,6″E/54,620778 21,226556
RiverIcon-Spring.svg 264 Łyna
155 m n.p.m.[1]
RiverIcon-AffluentL.svg Marózka
RiverIcon-AffluentL.svg Kwiela
RiverIcon-AffluentL.svg Kortówka
RiverIcon-AffluentL.svg Elma
RiverIcon-AffluentL.svg Wadąg
RiverIcon-AffluentL.svg Kirsna
RiverIcon-AffluentL.svg Symsarna
RiverIcon-AffluentL.svg Pisa Północna
RiverIcon-AffluentL.svg Guber
RiverIcon-delta.svg 0
Znamiensk
- style="text-align:center; background-color:LightSteelBlue; font-weight:bold; border-top:1px solid #aaa; border-bottom:1px solid #aaa;" Szlak
RiverIcon-Spring.svg 264 Łyna
155 m n.p.m.[1]
RiverIcon-AffluentL.svg Marózka
RiverIcon-AffluentL.svg Kwiela
RiverIcon-AffluentL.svg Kortówka
RiverIcon-AffluentL.svg Elma
RiverIcon-AffluentL.svg Wadąg
RiverIcon-AffluentL.svg Kirsna
RiverIcon-AffluentL.svg Symsarna
RiverIcon-AffluentL.svg Pisa Północna
RiverIcon-AffluentL.svg Guber
RiverIcon-delta.svg 0
Znamiensk
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko górnej krawiędzi nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „ujście”
Koryto Łyny, os. Brzeziny w Olsztynie. Z lewej uchodząca Kortówka
Łyna w centrum Olsztyna

Bieg rzekiEdytuj

Rzeka Łyna wypływa z piasków sandrowych na północ od Nidzicy, źródła rzeki znajdują się w okolicy wsi Łyna, na terenie rezerwatu przyrody Źródła Rzeki Łyny[2]. Jest to rezerwat krajobrazowo-geomorfologiczny z występującym tu zjawiskiem erozji wstecznej, zjawiska bardzo rzadkiego na niżu.

Rzeka Łyna przepływa przez szereg jezior rynnowych (Brzeźno Duże, Kiernoz Mały, Kiernoz Wielki, Jezioro Łańskie, Ustrych), wśród których największym i najgłębszym jest Jezioro Łańskie. Łyna kilkakrotnie zmienia swój kierunek, przecina kilka ciągów moren czołowych, co wpływa na różnorodny charakter poszczególnych odcinków doliny[3].

Nazwę Łyna wprowadzono urzędowo w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę rzeki – Alle[4].

Główne dopływyEdytuj

lewobrzeżneEdytuj

prawobrzeżneEdytuj

Miasta leżące nad ŁynąEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Łyna. [dostęp 2011-09-20].
  2. Piotr Skurzyński „Warmia, Mazury, Suwalszczyzna” Wyd. Sport i Turystyka – Muza S.A. Warszawa 2004 ​ISBN 83-7200-631-8​, s. 227.
  3. E. Baczyńska, S. Dąbrowski, A. Jamiołkowski, M. Jarubas i inni, Raport o stanie środowiska województwa Olsztyńskiego, Olsztyn 1994, ​ISBN 83-85949-30-5​, s. 23.
  4. M.P. z 1949 r. nr 17, poz. 225, s. 2.
  5. Polska 2017 : atlas samochodowy 1:200 000 dla profesjonalistów. Barbara Gawrysiak, Bartosz Kunowski, Maria Radziwonowicz, Paweł. Radziwonowicz, Wydawnictwo Kartograficzne KOMPAS, Dom Wydawniczy PWN Kompas. 2017. [dostęp 2021-07-19].

BibliografiaEdytuj

  • W. Kujawski: Łyna – Wadag;ilustrowany przewodnik po dawnej Warmii; Wydawnictwo QmiKa;Olsztyn ; 2013r; ​ISBN 978-83-92390-38-1​.
  • R. Trzmielewski: Szlak kajakowy Łyny i jej dopływów;Przewodnik;Wyd. Kartograficzne „Compas”, Olsztyn; 2011r; ​ISBN 978-83-76051-80-2​.

Linki zewnętrzneEdytuj