Otwórz menu główne

Aleksander Sawiuk (ur. ok. 1880, zm. 1925[1]) – doktor praw, adwokat, działacz polityczny i społeczny.

Aleksander Sawiuk
Ilustracja
Aleksander Sawiuk (przed 1911)
Data urodzenia ok. 1880
Data śmierci 1925
Zawód, zajęcie adwokat
Miejsce zamieszkania Sanok
Tytuł naukowy doktor

ŻyciorysEdytuj

W 1900 zdał egzamin dojrzałości w seminarium męskim w Stanisławowie[2]. Ukończył studia prawnicze uzyskując tytuł naukowy doktora. W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej był adwokatem przy C. K. Sądzie Powiatowym w Sanoku od około 1907[3][4][5][6][7][8][9], własną kancelarię adwokacką otworzył w 1908[10]. Przed 1914 był członkiem rady dyscyplinarnej przemysko-samborskiej Izby Adwokatów[11]. Na początku XX wieku był członkiem dyrekcji Towarzystwa Wzajemnego Kredytowego „Beskid” (Obszczestwo Wzaimnoho Kredytu „Beskid”) działającego w budynku przy ul. Tadeusza Kościuszki)[12]. Zamieszkiwał w Sanoku, a jego mieszkanie zostało okradzione na początku 1913[13]. Był żonaty[14].

W Sanoku był jednym z przywódców stronnictwa o charakterze moskalofilskim oraz działaczem organizacji pod nazwą Russkij Torhowyj Dom[15][16]. Po włączeniu gminy Posada Sanocka do Sanoka w 1910 był członkiem rady przybocznej[17][18]. Bez powodzenia ubiegał się o mandat posła Sejmu Krajowego Galicji we Lwowie startując w IV kurii (gminy wiejskie): 6 września 1910 jako kandydat środowiska staroruskiego w wyborach uzupełniających o mandat po dr. Jewhenie Ołesnyckim w IX kadencji w okręgu nr 33 Stryj zdobył 45 głosów i uległ kandydatowi ukraińskiemu Jewhenowi Petruszewyczowi z partii Trylowskiego (126 głosów)[19][20][21][22][23], w 1913 w wyborach do X kadencji w okręgu nr 24 Sanok zdobył 57 głosów i uległ Janowi Potockiemu (140 głosów)[24][25]. Od 1912 był członkiem Rady c. k. powiatu sanockiego, wybrany z grupy gmin wiejskich, pełnił funkcję zastępcy członka wydziału[26][27][28][29][30]. Został wybrany zastępcą sędziego przysięgłego przy C. K. Sądzie Obwodowym w Sanoku na rok 1914[31]. Podczas I wojny światowej i pierwszej okupacji Sanoka przez armię carską, był w grupie działaczy moskalofilskich prowadzących agitację prorosyjską[32]. U kresu wojny został przewodniczącym Powiatowej Ruskiej Rady w Sanoku, wchodzącej w skład proklamowanej w grudniu 1918 Ruskiej Ludowej Republiki Łemków[33][34]. W okresie istnienia II Rzeczypospolitej w 1924 subskrybował akcje założonego wówczas Banku Polskiego[35].

PrzypisyEdytuj

  1. Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości 24/1925 s. 435
  2. Kronika. „Słowo Polskie”, s. 2, nr 279 z 17 czerwca 1900. 
  3. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 124.
  4. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 137.
  5. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 137.
  6. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 141.
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 139.
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 142.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 143.
  10. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 362.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 129.
  12. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem za rok 1909. Lwów: 1910, s. 95.
  13. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 2 z 5 stycznia 1913. 
  14. Kronika. Poświęcenie sztandaru. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, nr 20 z 11 września 1910. 
  15. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 358.
  16. Alojzy Zielecki, Społeczeństwo Sanoka u progu XX wieku. Życie kulturalne. W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 463.
  17. Ze spraw miejskich. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, nr 2 z 8 maja 1910. 
  18. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 388.
  19. Kronika. Nowy wybór posła na Sejm. Kraj.. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, nr 16 z 14 sierpnia 1910. 
  20. 19 sierpnia 1910 po spotkaniu wyborczym w Hurniu Ukraińcy dokonali napadu na przedstawicieli moskalofilów, w związku z czym Sawiuk złożył zażalenie do sądu, Por. Kronika. Napad Ukraińców na Moskalofilów. „Nowa Reforma”, s. 2, nr 386 z 25 sierpnia 1910. 
  21. Kronika. Z kraju. Wybór posła sejmowego. „Nowa Reforma”, s. 2, nr 404 z 5 września 1910. 
  22. Kronika. Z kraju. Wybór posła. „Nowa Reforma”, s. 2, nr 408 z 7 września 1910. 
  23. Kronika. Wybór posła. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, nr 20 z 11 września 1910. 
  24. Wybory posłów na Sejm Krajowy z kuryi gmin wiejskich. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 148 z 1 lipca 1913. 
  25. Wynik wyborów do Sejmu z okręgów wiejskich. „Przyjaciel Ludu”, s. 3, nr 28 z 6 lipca 1913. 
  26. W przededniu ukonstytuowania Rady powiatowej. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 42, s. 1-2, 20 października 1912. 
  27. Ukonstytuowania Rady powiatowej. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 44, s. 1-2, 3 listopada 1912. 
  28. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 461.
  29. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 468-469.
  30. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 356.
  31. Lista sędziów przysięgłych. „Dziennik Urzędowy c.k. Starostwa i c.k. Rady szkolnej okręgowej w Sanoku”, s. 4, nr 8 z 15 kwietnia 1914. 
  32. Alojzy Zielecki, Miasto w latach Wielkiej Wojny 1914-1918, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 485–486.
  33. Tadeusz A. Olszański. Ruska Ludowa Republika Łemków. Nowe spojrzenie w przededniu osiemdziesiątej rocznicy. „Magury. Rocznik Krajoznawczy Poświęcony Beskidowi Niskiemu”, s. 29, 1998. Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich. ISSN 1505-4993. 
  34. Sławek Zagórski: Republika Łemków. Niespełniony sen o wolności. facet.interia.pl, 2013-12-05. [dostęp 2016-11-11].
  35. Ostatnie zapisy na Bank Polski. „Ziemia Przemyska”, s. 2, nr 15 z 12 kwietnia 1924.