Alfred Lenica

Alfred Lenica (ur. 4 sierpnia 1899 w Pabianicach, zm. 16 kwietnia 1977 w Warszawie) – polski malarz, ojciec Jana Lenicy i Danuty Konwickiej. Teść Tadeusza Konwickiego.

Alfred Lenica
Ilustracja
Alfred Lenica w swojej pracowni. Lata 70
Data i miejsce urodzenia 4 sierpnia 1899
Pabianice
Data i miejsce śmierci 16 kwietnia 1977
Warszawa
Język Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Dziedzina sztuki malarstwo

ŻyciorysEdytuj

Studia rozpoczął w 1922 na wydziale prawno-ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego. Równolegle studiował muzykę w Konserwatorium Muzycznym. Swoje malarskie zainteresowania pogłębiał studiując w Prywatnym Instytucie Sztuk Pięknych prowadzonym przez Adama Hannytkiewicza.

W latach 30. Alfred Lenica malował obrazy figuratywne, przede wszystkim martwe natury i pejzaże, wzorując się na kubizmie.

Na początku II wojny światowej rodzina Leniców wysiedlona z Poznania udała się do Krakowa. Czas wojny był przełomowy w karierze malarza. Krakowskie środowisko artystyczne skupione wokół Tadeusza Kantora, a zwłaszcza przyjaźń z Jerzym Kujawskim, pogłębiły zainteresowanie malarza awangardą.

W 1945 Alfred Lenica powrócił do Poznania, gdzie zaangażował się w działalność artystyczną. W 1947 został współzałożycielem awangardowej grupy 4F+R. Po latach prób i poszukiwań, Lenica coraz silniej dążył ku abstrakcji i taszyzmowi. W 1948 wziął udział w I Wystawie Sztuki Nowoczesnej w Krakowie zorganizowanej przez Tadeusza Kantora. W 1949 kierował zespołem malarzy dekorujących hotel Bazar w Poznaniu[1].

Obok poszukiwań i fascynacji abstrakcją, Alfred Lenica aktywnie współuczestniczył w nurcie socrealistycznym, tworząc wiele realistycznych obrazów w początku lat 50. W pierwszej połowie lat 50., w okresie socrealizmu, Lenica przerwał swoje twórcze eksperymenty, zwracając się w stronę wprowadzonej politycznym nakazem doktryny artystycznej. Z racji swoich przekonań politycznych był to dla niego powrót do malowanych już w latach 30. obrazów zaangażowanych społecznie i politycznie. Namalował wówczas takie obrazy, jak „Młody Bierut wśród robotników” (1949), „Pstrowski i towarzysze”, „Przyjęcie do Partii”, „Czerwony plakat” (1950). Na własny użytek próbował też łączyć eksperymenty formalne z ideowo zaangażowaną tematyką, jak w pracy „Tracimy dniówki” z 1953, w której zastosował kolaż i monotypię.

Od 1955 wyklarował się ostatecznie styl malarski Alfreda Lenicy, który będzie mu towarzyszył aż do śmierci. Styl ten był połączeniem taszyzmu, surrealizmu, informelu i drippingu. Powstawały obrazy olejne o dużych formatach malowane w technice wypracowanej wcześniej przez artystę (uzyskiwanie prześwitów koloru spod kolejnych warstw farby), którą następnie udoskonalał i rozwijał. Lenica chętnie posługiwał się lakierami oraz farbami przemysłowymi.

Prezentował styl malarstwa abstrakcyjnego o odcieniu surrealistyczno-ekspresjonistycznym.

Lenica wiele podróżował; na zaproszenie ONZ przebywał na przełomie 1959/1960 w Genewie, gdzie w siedzibie tej organizacji wykonał malowidło ścienne „Trzy żywioły” (Woda, Ogień i Miłość). Utrzymywał stały kontakt z rodzimą awangardą artystyczną, wystawiał z Grupą Krakowską, brał udział w większości plenerów w Osiekach koło Koszalina, uczestniczył w sympozjum „Sztuka w zmieniającym się świecie” w 1966 w Puławach.

Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera B35-3-3)[2].

Wystawy indywidualneEdytuj

Wystawy zbioroweEdytuj

  • 1948 – I Wystawa Sztuki Nowoczesnej, Pałac Sztuki, Kraków.
  • 1949Wystawa grupy 4F+R, Salon ZPAP, Poznań.
  • 1957Moderna Poljska Umetnost, Miejska Galeria Sztuki Współczesnej, Belgrad.
  • 1957 – II Wystawa Sztuki Nowoczesnej, Galeria Zachęta, Warszawa.
  • 1959Od Młodej Polski do naszych dni, Muzeum Narodowe, Warszawa.
  • 1959 – III Wystawa Sztuki Nowoczesnej, Galeria Zachęta, Warszawa.
  • 1962 – I Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin.
  • 1963 – Konfrontacje 63, Galeria Sztuki Nowoczesnej, Warszawa.
  • 1965 – 17 Polish Painters, New York D’Arcy Galleries, Nowy Jork.
  • 1969Exhibition of Contemporary Polish Art, Scottish National Gallery of Modern Art, Edynburg.
  • 1970Five Polish Surrealistic Artists, Charlottenborg, Kopenhaga.
  • 1975W kręgu nadrealizmu. Nurt metafizyczny w sztuce polskiej, Muzeum Narodowe, Wrocław.
  • 1987Oblicza socrealizmu, Muzeum Narodowe, Warszawa; Ekspresja i ekspresjonizm w sztuce XX wieku, Muzeum Narodowe, Warszawa.
  • 1990 – I Wystawa Sztuki Nowoczesnej – 50 lat później, Galeria Starmach, Kraków.
  • 2013 – Wystawa Lenica-Matta, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków
  • 2018 – Abstrakce.pl, Museum Umeni, Olomouc, Ołomuniec, Czechy[5]

PrzypisyEdytuj

  1. Projekt – Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945-2005, Henryk Marcinkowski i inni, Poznań: Wydawnictwo Miejskie Posnania, 2013, s. 42–43, ISBN 978-83-7768-069-8, OCLC 871701842.
  2. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  3. http://www.mnwr.art.pl/CMS/wystawy_czasowe/Lenica.html
  4. Alfred Lenica | Barva – Gesto – Podvědomí - Muzeum umění Olomouc, www.muo.cz [dostęp 2020-05-11].
  5. Abstraction.PL - Muzeum umění Olomouc, www.muo.cz [dostęp 2020-05-11].