Archidiecezja warszawska

archidiecezja rzymskokatolicka w Polsce

Archidiecezja warszawska (łac. Archidioecesis Varsaviensis[2]) – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w Kościele katolickim w Polsce ustanowiona diecezją wyłączoną z diecezji poznańskiej w 1797 (erygowana 19 października 1798 przez papieża Piusa VI bullą Ad universam agri Dominici curam), ustanowiona archidiecezją 12 marca 1818 przez papieża Piusa VII bullą Militantis Ecclesiae regimini, związana unią personalną in persona episcopi z archidiecezją gnieźnieńską (1946–1992).

Archidiecezja warszawska
Ilustracja
Bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela
w Warszawie
Państwo

Polska

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Metropolia

warszawska

Katedra diecezjalna

Archikatedra w Warszawie

Biskup diecezjalny

kard. Kazimierz Nycz
(metropolita warszawski)

Biskup pomocniczy

Piotr Jarecki
Rafał Markowski
Michał Janocha

Dane statystyczne (2017[1])
Liczba wiernych

1.425.000

Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych

1.256
841
415

Liczba dekanatów

25

Liczba parafii

214

Liczba klasztorów

243

Powierzchnia

3350 km²

Ilustracja
52°14′55,8″N 21°00′48,9″E/52,248833 21,013583
Strona internetowa
Herb Archidiecezji Warszawskiej
Ilustracja
Typ herbu

diecezjalny

Pałac Borchów, siedziba arcybiskupów warszawskich

25 marca 1992 r., bullą Totus Tuus Poloniae Populus, papież Jan Paweł II dokonał reorganizacji struktur administracyjnych Kościoła katolickiego w Polsce. Obszar kraju został podzielony na 39 archidiecezji i diecezji. Dotychczasowa archidiecezja warszawska została podzielona na 3 diecezje: archidiecezję warszawską, diecezję warszawsko-praską i diecezję łowicką, które wraz z diecezją płocką utworzyły metropolię warszawską. W 2004 diecezja łowicka została przyłączona do metropolii łódzkiej.

Na przestrzeni ponad dwustu lat istnienia samodzielnej archidiecezji warszawskiej posługiwało wielu biskupów m.in. Józef Miaskowski[3], Jan Paweł Woronicz, św. Zygmunt Szczęsny Feliński, Aleksander Kakowski, Czcigodny Sługa Boży August Hlond, Błogosławiony Stefan Wyszyński, Józef Glemp.

Święci i błogosławieni związani z Warszawą i archidiecezją warszawską:

W Warszawie przebywała też św. Faustyna Kowalska. Stolicę wielokrotnie nawiedzał św. Jan Paweł II, zarówno jako kapłan i biskup, jak i pełniąc posługę papieża.

BiskupiEdytuj

 
Kard. Kazimierz Nycz – metropolita warszawski

Biskup diecezjalnyEdytuj

Biskupi pomocniczyEdytuj

Biskupi seniorzyEdytuj

  • bp Tadeusz Pikus – biskup pomocniczy warszawski w latach 1999–2014, biskup diecezjalny drohiczyński 2014–2019, od lipca 2019 biskup senior diecezji drohiczyńskiej, rezydujący w Warszawie[5]

Biskupi rezydenciEdytuj

Tytuł biskupa rezydenta nie jest formalnie używany w archidiecezji warszawskiej. W praktyce jednak ze względu na specyfikę swoich obowiązków w jej granicach urzędują trzej biskupi, którym arcybiskup metropolita warszawski udzielił stałej zgody na sprawowanie czynności pontyfikalnych na podległym mu obszarze, w szczególności mogą oni być m.in. zapraszani do parafii w celu udzielenia bierzmowania[6]. Są to:

Podział zadań biskupówEdytuj

Po zmianie składu biskupów pomocniczych w grudniu 2013, kard. Kazimierz Nycz ogłosił stały podział kompetencji między ordynariuszem i wikariuszami generalnymi, mający usprawnić zarządzanie kurią i archidiecezją. Przedstawia się on następująco[6]:

  • kard. Kazimierz Nycz:
    • ogólne kierownictwo nad archidiecezją
    • nadzór nad urzędami kanclerza oraz ekonoma archidiecezji
  • bp Rafał Markowski:
    • sprawy personalne księży o stażu kapłańskim powyżej 15 lat, z wyjątkiem proboszczów
    • nadzór nad kwestiami finansowymi, administracyjno-gospodarczymi, inwestycyjnymi (w tym budownictwem sakralnym) oraz Caritas

Wikariusze biskupiEdytuj

InstytucjeEdytuj

Kapituły[7]Edytuj

Kapituła Metropolitalna Warszawska

Kapituła Kolegiacka św. Opatrzności Bożej

Kapituła Kolegiacka Kampinosko-Bielańska

Główna świątyniaEdytuj

Bazyliki mniejsze[8]Edytuj

PatroniEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ISBN 978-83-7793-478-4
  2. Konferencja Episkopatu Polski, Archidiecezja Warszawska | Konferencja Episkopatu Polski, episkopat.pl [dostęp 2017-12-29] (ang.).
  3. Marceli Kosman: Między ołtarzem a tronem. Poznań 2000, s.217.
  4. Bp Piotr Jarecki obejmuje posługę wikariusza generalnego - ekai.pl, ekai.pl [dostęp 2015-12-28] [zarchiwizowane z adresu 2015-12-10].
  5. Biskup Senior Tadeusz Pikus, Diecezja Drohiczyńska [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  6. a b Kazimierz Nycz: List Arcybiskupa Metropolity Warszawskiego do kapłanów Archidiecezji Warszawskiej (pol.). Archidiecezja warszawska, 2013. [dostęp 2013-12-26].
  7. Oficjalna strona Archidiecezji (pol.). [dostęp 2015-05-06].
  8. GCatholic.org (ang.). [dostęp 2015-05-06].

BibliografiaEdytuj

  • Jan Władysław Woś, Le origini della diocesi di Varsavia, Firenze, Centro d’incontro della Certosa di Firenze, 1983.
  • Jan Władysław Woś, Pius VI i początki diecezji warszawskiej (Wokół wydarzeń roku 1798), “Saeculum Christianum”, rok 5 (1998), nr 2, s. 27-38.
  • Jan Władysław Woś, Dwóchsetlecie diecezji warszawskiej (1798-1998), Trydent, Centro di documentazione sulla storia dell’Europa Orientale, 1998.
  • Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ISBN 978-83-7793-478-4

Linki zewnętrzneEdytuj