Bank Polska Kasa Opieki
Bank Polska Kasa Opieki – Spółka Akcyjna (Bank Pekao, Pekao, Pekao SA, dawniej PeKaO) – polski bank uniwersalny założony 17 marca 1929 jako państwowy bank komercyjny w formie spółki akcyjnej. Od 1998 po raz kolejny notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. W latach 1999–2017 kontrolowany przez UniCredit. 7 czerwca 2017 roku zarząd nad Bankiem przejęły spółki Powszechny Zakład Ubezpieczeń i Polski Fundusz Rozwoju[1][2], których kontrolne pakiety akcji posiada Skarb Państwa. Od 2 października 2023 roku siedziba Centrali Banku mieści się przy ulicy Żubra 1 w Warszawie.
![]() | |
![]() Logo Banku Pekao S.A. widniejące na siedzibie centrali banku przy ulicy Żubra 1 w Warszawie | |
Forma prawna | |
---|---|
Data założenia |
17 marca 1929 |
Państwo | |
Siedziba | |
Adres |
ul. Żubra 1 |
Nr KRS | |
Prezes |
Robert Sochacki (p.o.) |
Rodzaj banku | |
Kapitał własny |
262 470 034 zł (2012) |
Giełda |
GPW |
ISIN | |
Symbol akcji |
PEO |
Strona internetowa |
Historia
edytujOkres międzywojenny
edytujW 1929 roku ówczesny Prezes Pocztowej Kasy Oszczędności, Henryk Gruber zwrócił uwagę na fakt, że istnieje zapotrzebowanie na bank, który będzie w stanie świadczyć usługi finansowe dla ośmiu milionów Polaków żyjących poza granicami kraju. Wychodząc z tych założeń 17 marca 1929 roku Ministerstwo Skarbu powołało Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna. 29 października tego samego roku Sąd Okręgowy w Warszawie dokonał wpisu Banku Polska Kasa Opieki SA do rejestru handlowego. Akcjonariuszami spółki zostały: Pocztowa Kasa Oszczędności, Bank Gospodarstwa Krajowego i Państwowy Bank Rolny.
Pierwsze placówki zostały otwarte we Francji, Argentynie, USA i w Tel Awiwie, a w roku 1939 Pekao miało już przedstawicielstwa w stolicach większości państw, w których osiedlała się polska emigracja[3].
PRL
edytujPo roku 1945 bank zajął się obsługą międzynarodowych operacji finansowych prowadzonych przez władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Z jego pomocą Polacy na emigracji mogli wspierać swoje rodziny za żelazną kurtyną. W drugiej połowie lat 50. funkcję Dyrektora Banku Pekao S.A. obejmuje Zbigniew Masłowski, w wyniku jego działań w roku 1968, Minister Finansów zezwolił na zakładanie w Banku Pekao rachunków „dewizowych” dla osób fizycznych pracujących za granicą, m.in. w Stanach Zjednoczonych. Monopol na ich prowadzenie Pekao utracił dopiero w 1989 roku.
W latach 70. rachunki walutowe w Pekao zostały podzielone na trzy kategorie: konta A dla osób wpłacających waluty o udokumentowanym pochodzeniu, konta B dla wpłat o nieudokumentowanym pochodzeniu, i konta C dla cudzoziemców. Środków z kont B nie można było legalnie wywozić za granicę, jednak już w 1976 roku uprawnienia kont A i B zostały zrównane. W 1974 roku w banku zarejestrowano około 91 tys. rachunków „walutowych” na których zdeponowano 52,5 mln dol. W 1979 roku na prawie milionie kont znajdowało się 437,7 mln dolarów zaś pod koniec lat 80. łączna wartość rachunków dewizowych wynosiła 3,3 mld dol.[4]
Znacznie wcześniej, bo już w 1960 w wyniku działań Prezesa Zbigniewa Masłowskiego, Bank Pekao S.A. rozpoczął emisję własnych „bonów towarowych PeKaO” nominowanych w dolarach amerykańskich. Początkowo za bony te (jak również bezpośrednio za waluty wymienialne wpłacane w krajowych i zagranicznych przedstawicielstwach banku) można było kupować zarówno zagraniczne, jak i deficytowe towary krajowe w sieci sprzedaży dewizowej prowadzonej bezpośrednio przez PeKaO SA. W ofercie banku dla klientów indywidualnych znajdowała się różnorodna gama towarów obejmująca m.in. artykuły spożywcze (na czele z szynką „Krakus” i zachodnią gumą do żucia), alkohole, kosmetyki, tkaniny, sprzęt AGD, rowery, motory, samochody, ciężarówki, ciągniki, maszyny rolnicze, opał, materiały budowlane, urządzenia instalacyjno-sanitarne, a także mieszkania i meble[5]. Ta sieć sprzedaży detalicznej została wraz z utworzeniem w 1972 przedsiębiorstwa „eksportu wewnętrznego” Pewex wyprowadzona ze struktur banku. W drugiej połowie lat 70. równocześnie z rozwojem banku w Polsce, Prezes Zbigniew Masłowski tworzy nieistniejący już dzisiaj oddział Banku Pekao S.A. w Paryżu.
Po 1989
edytujPo powrocie do gospodarki rynkowej w 1989 roku, Bank Pekao rozpoczął realizowanie strategii rozwoju banku uniwersalnego z ofertą bankowości detalicznej, korporacyjnej i inwestycyjnej. Był też odpowiedzialny za stworzenie pierwszego w powojennej Polsce biura maklerskiego, które swoją działalność rozpoczęło 1 marca 1991 roku i wprowadzało na giełdę pierwsze prywatyzowane spółki.
W Pekao wydano również pierwszą kartę kredytową w Polsce. Dostawał ją klient, który złożył w skarbcu depozyt 20 000 dolarów w gotówce[6].
W lipcu roku 1996 rząd, chcąc zwiększyć wartość banku przed planowaną prywatyzacją, zdecydował o utworzeniu Grupy Pekao SA. Poza bankiem Pekao SA w jej skład weszły: Bank Depozytowo-Kredytowy SA z Lublina, Powszechny Bank Gospodarczy SA z Łodzi oraz Pomorski Bank Kredytowy SA ze Szczecina[7] (należały one do tzw. komercyjnej dziewiątki, czyli banków wydzielonych ze struktur Narodowego Banku Polskiego w lutym 1989). W 1997 nowym, wspólnym logo grupy stał się charakterystyczny żubr. W 1998 banki Grupy Pekao SA rozpoczęły łączenie, zakończone 1 stycznia 1999.
W czerwcu 1998 rozpoczęła się prywatyzacja Pekao SA, kiedy Skarb Państwa sprzedał w ofercie publicznej 15% akcji Banku. Debiut Pekao SA na GPW nastąpił 30 czerwca 1998. W połowie 1998 roku akcjonariuszem Banku został Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, który objął nową emisję akcji wartości 100 mln dol., tj. 5,29% kapitału.
Pekao w grupie UniCredit
edytujW 1999 Ministerstwo Skarbu Państwa wybrało na inwestora strategicznego włosko-niemieckie konsorcjum UniCredito Italiano S.p.A. i Allianz AG, które 3 sierpnia 1999 objęło pakiet 52,09% akcji banku. Tym samym Pekao SA stał się członkiem międzynarodowej grupy bankowej UniCredito Italiano (UCI). UCI zapłaciło za bank 1 mld dolarów (wówczas 3,93 mld złotych)[8]. W roku 2005 UniCredito połączył się z HypoVereinsbank, posiadającym pakiet kontrolny Banku BPH. W marcu 2006 roku UniCredito wystąpił o prawo głosu z akcji BPH, aby móc dokonać fuzji BPH oraz Pekao. Po kilkumiesięcznym sporze między głównym właścicielem a polskim rządem i ostrzeżeniach Komisji Europejskiej niewyrażającej zgody na zablokowanie fuzji w Polsce, polski rząd 5 kwietnia 2006 parafował, a 19 kwietnia podpisał umowę z UniCredito, w której wyraził zgodę na fuzję pod pewnymi warunkami, m.in. odsprzedaży 200 oddziałów BPH. Do przeprowadzenia podziału Banku BPH i przyłączenia jego wydzielonej większej części do Pekao niezbędna była zmiana w polskim prawie bankowym, co stało się 19 października 2006
3 października 2007 Komisja Nadzoru Bankowego wyraziła zgodę na podział BPH i przyłączenie jego wydzielonej części do Pekao. Tym samym 30 listopada mogło dojść do planowanej fuzji. W jej wyniku wszyscy klienci korporacyjni BPH stali się klientami nowego Banku Pekao SA. Przeniesienie oddziałów z banku BPH do Pekao w 2007 roku wiązało się z koniecznością dokonania istotnych zmian w systemie informatycznym. W tym czasie zmieniona została numeracja rachunków prowadzonych w oddziałach, które weszły do Pekao.
Od 2009 roku centrala banku znajduje się w Lipowy Office Park w Warszawie, gdzie zebrano wszystkie jednostki, dotychczas mieszczące się w różnych lokalizacjach.
W listopadzie 2009 roku, po ponad 6 latach pracy, Jan Krzysztof Bielecki złożył rezygnację ze stanowiska prezesa zarządu oraz ze wszystkich zajmowanych stanowisk w Grupie UniCredit i jej spółkach zależnych. Zakończył urzędowanie w styczniu 2010. Nowym prezesem zarządu została Alicja Kornasiewicz, którą Rada Nadzorcza banku powołała 13 stycznia 2010 Do czasu uzyskania zgody KNF, Kornasiewicz była członkiem zarządu pełniącym obowiązki prezesa zarządu, a w tym czasie obowiązki prezesa banku pełnił Luigi Lovaglio, dyrektor generalny i I wiceprezes Pekao.
19 lipca 2011 Komisja Nadzoru Finansowego jednogłośnie wyraziła zgodę na powołanie Luigi Lovaglio na funkcję prezesa zarządu banku Pekao.
W czerwcu 2012 ogłoszono rebranding banku. Nowe barwy Pekao to biała „jedynka” na czerwonym tle (logo grupy UniCredit). Pierwsze oddziały z nowym oznakowaniem zostały odsłonięte 8 czerwca wraz z rozpoczęciem UEFA EURO 2012[9], którego bank był sponsorem.
W roku 2013 Bank Pekao wprowadził system płatności i akceptacji płatności mobilnych PeoPay[10]. W roku 2014 decyzją Komisji Nadzoru Finansowego Bank Pekao przejął SKOK Kopernik[11]. W 2014 roku Komisja Nadzoru Finansowego przeprowadziła testy warunków skrajnych oraz przegląd jakości aktywów banków w Polsce. Bank Pekao SA został uznany przez KNF za najlepiej skapitalizowany bank w sektorze.
Pekao w Grupie PZU
edytujW 2016 roku akcje banku posiadane przez UniCredit zostały wystawione na sprzedaż za kwotę 3,5 mld euro. Pod koniec 2016 ogłoszono, że Powszechny Zakład Ubezpieczeń i Polski Fundusz Rozwoju zakupią 32,8 proc. akcji Banku Pekao za łączną kwotę 10,6 mld złotych[12]. Za ponad 15 lat (lata 2001–2015) UniCredit z tytułu posiadania akcji banku uzyskał 11,7 mld zł z dywidend (dywidenda łączna od 2001 do 2015 wyniosła 22,1 mld zł), zaś dzięki sprzedaży małych pakietów akcji Pekao uzyskał przychód wysokości kilku kolejnych miliardów złotych[8]. 7 czerwca 2017 roku transakcja została sfinalizowana. Nastąpił rebranding i powrót banku do charakterystycznego logo z żubrem[13].
Grupa kapitałowa
edytujGrupę Banku Pekao SA współtworzą instytucje finansowe i niefinansowe, współpracujące z bankiem uniwersalnym jako podmiotem dominującym. Oferują one pełny zakres dostępnych w Polsce usług finansowych dla klientów indywidualnych i instytucjonalnych[14].
W skład Grupy wchodzi Bank Pekao SA jako jednostka dominująca oraz następujące spółki zależne (stan na 13 stycznia 2023)[15]:
- Centrum Kart SA (finansowa pomocnicza)
- Pekao Bank Hipoteczny SA (specjalistyczny bank hipoteczny)
- Pekao Direct Sp. z o.o. (call center)
- Pekao Faktoring Sp. z o.o. (finansowa)
- Pekao Financial Services Sp. z o.o. (agent transferowy)
- Pekao Fundusz Kapitałowy Sp. z o.o. w likwidacji
- Pekao Investment Banking SA (działalność maklerska)
- Pekao Leasing Sp. z o.o. (działalność leasingowa)
- PEUF Sp. z o.o. (usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego)
- Pekao Property SA w likwidacji
- FPB Media Sp. z o.o. w upadłości
- Pekao Investment Management SA (holdingowa)
- Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA (zarządzanie aktywami)
Prezesi Pekao
edytujPrezesi banku Pekao S. A. przed 1989:
- Zbigniew Masłowski do 1979
Prezesi banku Pekao od 1989:
- Marian Kanton od czerwca 1989 do sierpnia 1996 (zginął w wypadku samochodowym)[16]
- Andrzej Dorosz od 30 sierpnia 1996 do 4 lutego 1998 (odwołany przez radę nadzorczą)[17][18]
- Maria Pasło-Wiśniewska od 26 lutego 1998 do 30 września 2003 (rezygnacja ze stanowiska)[19]
- Jan Krzysztof Bielecki od 1 października 2003 do 10 stycznia 2010 (rezygnacja ze stanowiska)[20]
- Alicja Kornasiewicz od 11 stycznia 2010 do 30 kwietnia 2011 (rezygnacja ze stanowiska)[21]
- Luigi Lovaglio od 1 maja 2011[22] do 14 czerwca 2017 (odwołany przez radę nadzorczą)[23]
- Michał Krupiński od 14 czerwca 2017[24] do 29 listopada 2019 (rezygnacja ze stanowiska)[25]
- Marek Lusztyn od 29 listopada 2019[26] do 21 kwietnia 2020 (rezygnacja ze stanowiska)
- Leszek Skiba od 21 kwietnia 2020 do 8 maja 2024 (odwołany przez radę nadzorczą)[27][28]
- Robert Sochacki od 9 maja 2024[29][30]
Akcjonariat
edytujStruktura własnościowa[31]:
- PZU SA – 20,00%,
- Polski Fundusz Rozwoju SA – 12,80%,
- Fundusze zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A. – 6,40%,
- Fundusze zarządzane przez Powszechne Towarzystwo Emerytalne Allianz Polska S.A. – 5,91%
- Pozostali akcjonariusze (poniżej 5%) – 54,89%.
Wyróżnienia i nagrody
edytuj- Best Sub-custodian Bank in Poland 2023 według magazynu Global Finance[32]
- Outstanding Leadership in Sustainable Infrastructure Finance 2023 według magazynu Global Finance[33]
- Najlepszy Bank w kategorii Bank Komercyjny w plebiscycie Gazety Bankowej (2023)[34]
- Marka Godna Zaufania w kategorii „Zastrzyk zaufania, czyli bank, który oferuje najlepsze kredyty dla firm” (2023)[35]
- Złoty Bankier w kategoriach „Konto osobiste” i „Konto dla dziecka” (2023)[36]
- Market Leader in Poland 2023 w rankingu Euromoney Best Trade Finance Survey[37]
- The Best Investment Bank in Poland for 2023 według magazynu Global Finance[38].
- The Best Treasury and Cash Managment Provider 2023 według magazynu Global Finance[39]
- The Best Trade Finance Provider in Poland 2023 według magazynu Global Finance[40]
- Lider w kategoriach Najlepsza bankowość internetowa i Najlepsza aplikacja mobilna w rankingu Instytucja Roku (2023)[41]
- Top Employer (2023)[42]
- Tytuł "Bank of The Year in Poland" według miesięcznika The Banker należącego do grupy Financial Times[43]
Kontrowersje
edytuj12 lipca 2008 odkryto, że dane osób starających się o staż w Pekao stały się publicznie widoczne w Internecie[44]. Kontrola GIODO zakończyła się stwierdzeniem naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych i wnioskiem „o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec osób winnych naruszenia wewnętrznych procedur obowiązujących w Banku, gwarantujących poszanowanie zasad ochrony danych osobowych, w tym polityki bezpieczeństwa.”[45]. 19 maja 2012 poinformowano, że prawomocnym wyrokiem warszawskiego Sądu Apelacyjnego, jedna z ok. 1700 osób, których CV wyciekły z banku, dostała 10 tys. zł odszkodowania[46].
Przypisy
edytuj- ↑ Pekao oficjalnie wraca do Polski z nowym żubrem w logo [online], wyborcza.pl [dostęp 2017-06-07] .
- ↑ Jacek Frączyk , Repolonizacja banków zakończona. Bank Pekao od dziś w rękach państwa, miliard wraca do PZU, „WP money”, 7 czerwca 2017 [dostęp 2017-06-07] (pol.).
- ↑ HISTORIA BANKU PEKAO SA. [dostęp 2014-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-15)]. (pol.).
- ↑ Witold Gadomski (2013), Podwójne życie dolarów, Alehistoria, Tygodnik Historyczny, dodatek do Gazety Wyborczej, 10 czerwca 2013, s. 14–15.
- ↑ Cennik Nr 44 w dolarach obowiązujący od 1 października 1972. Bank Polska Kasa Opieki SA Centrala, Warszawa.
- ↑ Kupowali lokalny bank w biednym kraju. Dziś Pekao to wyjątkowo zyskowna część włoskiego Unicredit, natemat.pl, 2014-12-11 [dostęp 2017-01-29].
- ↑ Bank Polska Kasa Opieki SA, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2020-02-19] .
- ↑ a b UniCredit już zarobił na Pekao miliardy, wyborcza.biz, 2016-09-20 [dostęp 2017-01-29].
- ↑ UEFA EURO 2012 i nowe logo filarami dalszego rozwoju Banku Pekao. Bank Pekao SA, 2012-06-04. [dostęp 2013-12-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-19)].
- ↑ Na rynku płatności mobilnych pojawił się nowy gracz. Pekao wprowadził PeoPay. Gazeta Prawna, 2013-06-06. [dostęp 2013-12-18].
- ↑ Informacja o przejęciu SKOK Kopernik przez Bank Pekao S.A.. [dostęp 2022-07-25].
- ↑ PZU i UniCredit potwierdziły sprzedaż akcji Banku Pekao, money.pl, 2016-12-08 [dostęp 2017-01-30].
- ↑ Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostęp 2017-06-07] .
- ↑ Bank Pekao , Raport Roczny 2015 str. 146 [online], 31 grudnia 2015 .
- ↑ Grupa Pekao – Bank Pekao S.A. [online], www.pekao.com.pl [dostęp 2023-01-13] (pol.).
- ↑ Prezes Pekao S. A. zginął w wypadku. archiwum.rp.pl, 16 sierpnia 1996. [dostęp 2011-05-07]. (pol.).
- ↑ Andrzej Dorosz prezesem Pekao SA. archiwum.rp.pl, 31 sierpnia 1996. [dostęp 2011-05-07]. (pol.).
- ↑ Maria Wiśniewska kandydatem na prezesa. archiwum.rp.pl, 5 lutego 1998. [dostęp 2011-05-07]. (pol.).
- ↑ Biuro Prasowe Pekao SA, Zmiany w Zarządzie Banku Pekao SA, 25 lipca 2003.
- ↑ Jan Krzysztof Bielecki rezygnuje ze stanowiska prezesa banku Pekao S.A. Forsal.pl, 24 listopada 2009. [dostęp 2011-05-07]. (pol.).
- ↑ Alicja Kornasiewicz została nowym prezesem Pekao S.A. Forsal.pl, 12 stycznia 2010. [dostęp 2010-05-07]. (pol.).
- ↑ Nieoczekiwana zmiana na stanowisku prezesa Pekao, „Rzeczpospolita”, 2011-04-15, s. 1.
- ↑ Luigi Lovaglio odwołany z funkcji prezesa Banku Pekao. Zastąpi go Michał Krupiński, „Business Insider”, 14 czerwca 2017 [dostęp 2017-06-14] (pol.).
- ↑ Jacek Frączyk , Pekao: Prezes Lovaglio odwołany. Na jego miejsce wejdzie Michał Krupiński, „WP money”, 14 czerwca 2017 [dostęp 2017-06-14] (pol.).
- ↑ Krupiński złożył rezygnację z funkcji prezesa Pekao SA [online], biznes.interia.pl [dostęp 2019-11-29] (pol.).
- ↑ Jakub Ceglarz (oprac.), Michał Krupiński już nie jest prezesem Pekao. Znamy następcę [online], www.money.pl, 29 listopada 2019 [dostęp 2019-11-29] (pol.).
- ↑ Leszek Skiba został prezesem Banku Pekao, Marek Lusztyn i Krzysztof Kozłowski wiceprezesami. wirtualnemedia.pl/. [dostęp 2020-04-22].
- ↑ Relacje inwestorskie [online], www.pekao.com.pl [dostęp 2024-05-09] (pol.).
- ↑ Relacje inwestorskie [online], www.pekao.com.pl [dostęp 2024-08-20] (pol.).
- ↑ Relacje inwestorskie [online], www.pekao.com.pl [dostęp 2024-08-20] (pol.).
- ↑ Akcjonariat - Relacje inwestorskie [online], www.pekao.com.pl [dostęp 2024-02-22] (pol.).
- ↑ World’s Best Sub-Custodian Banks 2023. gfmag.com. [dostęp 2023-07-21]. (ang.).
- ↑ Bank Pekao S.A. liderem w regionie Europy Środkowej i Wschodniej w finansowaniu zrównoważonej infrastruktury, media.pekao.com.pl [dostęp 2023-07-03].
- ↑ Najlepszy Bank 2023 [online], gb.pl [dostęp 2023-06-29] .
- ↑ Laureaci badania Marka Godna Zaufania 2023 [online], markagodnazaufania.pl [dostęp 2023-05-31] .
- ↑ Laureaci-Złoty Bankier 2023.
- ↑ Bank Pekao zdobywcą dwóch nagród za usługi finansowania handlu [online], media.pekao.com.pl [dostęp 2023-04-11] .
- ↑ Bank Pekao S.A. po raz siódmy uznany za najlepszy bank inwestycyjny [online], media.pekao.com.pl [dostęp 2023-03-13] .
- ↑ Best Treasury And Cash Management Providers 2023: Global, Country And Territory Winners [online], gfmag.pl [dostęp 2023-03-06] (ang.).
- ↑ Bank Pekao po raz piąty z tytułem „The Best Trade Finance Provider” w Polsce [online], media.pekao.com.pl [dostęp 2023-01-25] .
- ↑ Grad nagród dla Banku Pekao w rankingu Instytucja Roku [online], media.pekao.com.pl [dostęp 2023-10-02] (pol.).
- ↑ Bank Pekao S.A. ponownie w gronie 10 najlepszych pracodawców w Polsce [online], media.pekao.com.pl [dostęp 2023-10-02] (pol.).
- ↑ Bank Pekao S.A. z nagrodą „Bank of the Year 2023 in Poland” od The Banker [online], media.pekao.com.pl [dostęp 2023-12-07] (pol.).
- ↑ Jak PeKaO SA chroni prywatne dane osobowe? – vBeta.pl – blog o internecie, baza wiedzy o nowych programach, Web 2.0. vbeta.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-10-09)].
- ↑ Oficjalna informacja GIODO: https://archive.ph/20131216100600/http://www.giodo.gov.pl/259/id_art/2270/j/pl
- ↑ Kosztowne skutki internetowego wycieku – Banki – WP.PL.