Otwórz menu główne

Bazylika Czterech Koronowanych Świętych (wł. Basilica dei Santi Quattro Coronati) – kościół tytularny w Rzymie.

Bazylika Czterech Koronowanych Świętych
Basilica dei Santi Quattro Coronati
Kościół tytularny
Ilustracja
Bazylika Czterech Koronowanych Świętych
Państwo  Włochy
Miejscowość Rzym
Piazza dei Santi Quattro Coronati 20
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Najświętszego Zbawiciela, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty na Lateranie[1]
Bazylika mniejsza od niepamiętnych czasów
Wezwanie Czterech Koronatów
Wspomnienie liturgiczne 8 listopada[2]
Położenie na mapie Rzymu
Mapa lokalizacyjna Rzymu
Bazylika Czterech Koronowanych Świętych
Bazylika Czterech Koronowanych Świętych
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Bazylika Czterech Koronowanych Świętych
Bazylika Czterech Koronowanych Świętych
Położenie na mapie Lacjum
Mapa lokalizacyjna Lacjum
Bazylika Czterech Koronowanych Świętych
Bazylika Czterech Koronowanych Świętych
Ziemia41°53′18″N 12°29′54″E/41,888333 12,498333
Strona internetowa

Świątynia ta jest kościołem rektoralnym parafii Najświętszego Zbawiciela, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty na Lateranie oraz kościołem tytularnym, mającym również rangę bazyliki mniejszej[1]. Jest też kościołem stacyjnym z czwartego poniedziałku Wielkiego Postu.

Spis treści

LokalizacjaEdytuj

Bazylika znajduje się w XIX. Rione RzymuCelio przy Piazza dei Santi Quattro Coronati 20[1]. Położona pomiędzy Koloseum a Bazyliką św. Jana na Lateranie.

PatroniEdytuj

Bazylika upamiętnia czterech żołnierzy i pięciu rzeźbiarzy, którzy nie chcieli wyrzec się religii chrześcijańskiej i odmówili złożenia ofiary bogu sztuki lekarskiej Asklepiosowi. Z tego powodu zostali skazani na śmierć przez cesarza Dioklecjana.

Śmierć męczenników przedstawiona została na XVII-wiecznym fresku znajdującym się w apsydzie kościoła.

HistoriaEdytuj

Pierwszy kościół zbudowany został w IV lub V wieku. Pierwszą renowację przeprowadził papież Leon IV w IX wieku. Zniszczony podczas najazdu normańskiego w XI wieku został odbudowany przez papieża Paschalisa II na początku XII wieku – konsekrowany 20 stycznia 1116. Odbudowany kościół był mniejszy od poprzednika – m.in. pierwsze cztery przęsła dawnej bazyliki przekształcono w dziedziniec, a nawy boczne zabudowano i przekształcono w pomieszczenia mieszkalne klasztoru i pałacu kardynała[2] W XIII wieku pałac kardynała został przekształcony w twierdzę, również bazylika została ufortyfikowana.[2] W latach 1912-1914 bazylika została odnowiona, prace nadzorował Antonio Muñoz.[3]

Architektura i sztukaEdytuj

Przed bazyliką znajdują się dwa dziedzińce: pierwszy, będący atrium bazyliki z czasów Leona IV i drugi, powstały podczas odbudowy bazyliki za Paschalisa II w miejscu końca nawy.[2]

Bazylika
Apsyda bazyliki
Pierwszy dziedziniec
Drugi dziedziniec − wejście do bazyliki

Bazylika jest trzynawowa, z transeptem i apsydą.[2] Apsyda jest nieproporcjonalnie duża w stosunku do pozostałej części kościoła, wiąże się to z faktem, że bazylika została odbudowana mniejsza od wcześniejszej budowli, natomiast sama apsyda pochodzi ze starego kościoła.[2] U góry, wzdłuż naw bocznych ciągną się matronea (galerie dla kobiet).[2] Posadzka cosmatesca została wykonana przez mistrza Pawła w 1084 roku.[2]

Wnętrze bazyliki
Matroneum
Podłoga, cosmatesca z 1084 r.

Konchę apsydy zdobi fresk Chwały nieba, na którym Trója Święta jest adorowana przez Matkę Bożą, św. Jana Chrzciciela oraz licznych aniołów i świętych.[2] Poniżej freski w dwóch rejestrach (siedem paneli na dole i cztery u góry) przedstawiają sceny z legendy o męczeństwie Czterech Koronowanych Męczenników.[2] Malowidła w apsydzie wykonał w 1630 roku Giovanni da San Giovanni.[2]

Apsyda
Koncha apsydy
Męczeństwo Czterech Koronatów, freski w apsydzie

Jeden z ołtarzy bocznych poświęcony jest św. Sebastianowi, przechowywana jest tutaj relikwia jego głowy.[2] W ołtarzu znajduje się obraz autorstwa Giovanniego Baglione, przedstawiający święte Irenę i Lucynę opatrujące rany św. Sebastiana.[2]

Kardynałowie prezbiterzyEdytuj

Bazylika Czterech Koronatów jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom-prezbiterom (Titulus Sanctorum Quattuor Coronatorum)[4].

Pierwszym znanym kardynałem kościoła Ss. IV Coronati był Fortunat, który sygnował dokumenty synodu rzymskiego w 595 roku. Udokumentowana, pełna lista jego następców jest znana dopiero od pontyfikatu Grzegorza VII (1073-85)[5]:


Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Chiesa rettoria santi Quattro Coronati al Laterano w serwisie Diocesi di Roma (wł.). [dostęp 2018-11-30].
  2. a b c d e f g h i j k l m Santi Quattro Coronati na Churches of Rome (ang.). [dostęp 2018-11-30].
  3. Legendarne wzgórza Rzymu – Celius na Zagubieni w Rzymie. [dostęp 2018-11-30].
  4. Bazylika Czterech Koronatów w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2018-11-30]
  5. Źródła do listy: H.W. Klewitz, Reformpapsttum und Kardinalskolleg, Darmstadt 1957 (XI/XII wiek); K. Eubel Hierarchia Catholica, vol. I-IV, 1913 (XIII-XVI wiek); S. Miranda, Titulus SS. IV Coronati (od XVI wieku do dzisiaj)

Linki zewnętrzneEdytuj