Bohdan Czeszko

pisarz polski

Bohdan Władysław Czeszko, ps. „Agawa” (ur. 1 kwietnia 1923 w Warszawie, zm. 21 grudnia 1988 tamże) – polski pisarz, scenarzysta i publicysta, poseł na Sejm PRL IV, V, VI i VII kadencji[1]. Budowniczy Polski Ludowej.

Bohdan Czeszko
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1923
Warszawa
Data i miejsce śmierci 21 grudnia 1988
Warszawa
Poseł na Sejm PRL IV, V, VI i VII kadencji
Okres od 30 maja 1965
do 21 marca 1980
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1960–1990) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej

ŻyciorysEdytuj

Absolwent Państwowego Liceum Plastycznego. W czasie wojny od 1942 żołnierz Gwardii Ludowej i Armii Ludowej w Warszawie, ps. „Agawa”, członek ZWM. Brał udział m.in. w zamachu na Cafe-Club. Walczył w powstaniu warszawskim w batalionie AL „Czwartaków” na Woli, Starówce i Śródmieściu, jako sierżant i zastępca Lecha Matawowskiego „Mirka”, pełniąc funkcję szefa batalionu. Ranny podczas walk na Woli 6 sierpnia 1944. Po upadku powstania nadal działał w konspiracji w Częstochowie, po czym w marcu 1945 wstąpił do 2 Armii Wojska Polskiego. Został ranny podczas forsowania Nysy. Po wojnie działał w PPR i PZPR.

Po zakończeniu wojny studiował w Akademii Sztuk Pięknych i podjął działalność literacką. Debiutował w 1948 tomem opowiadań Początek edukacji. Autor powieści o tematyce okupacyjnej i wojennej, między innymi Pokolenia z 1951. Powieść ta, opisująca historię Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, nie należy do wzorcowych utworów socrealistycznych, jednak powiela wiele kłamstw historycznych na temat m.in. mordu w Katyniu, powstania warszawskiego oraz żołnierzy AK i NSZ[potrzebny przypis]. Została zekranizowana przez Andrzeja Wajdę w 1954. Był także autorem Trenu z 1961, który został negatywnie oceniony przez ówczesną oficjalną krytykę za „pacyfizm i czarnowidztwo”.

W latach 1954–1963 redaktor „Przeglądu Kulturalnego”, później zastepca redaktora naczelnego warszawskiej „Kultury”. Od 1965 do 1980 był posłem na Sejm PRL z ramienia PZPR.

Nagrody i odznaczeniaEdytuj

W 1952 otrzymał nagrodę państwową II stopnia[2]. 15 lipca 1954 z okazji 10. rocznicy Polski Ludowej został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[3]. W 1955 otrzymał Medal 10-lecia Polski Ludowej[4]. 22 lipca 1964 z okazji 20-lecia Polski Ludowej otrzymał nagrodę państwową I stopnia[5]. W 1965 otrzymał nagrodę resortową III stopnia, a w 1970 nagrodę miasta stołecznego Warszawy. W 1984 odznaczony Orderem Budowniczych Polski Ludowej[6]. Ponadto odznaczony także m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych, Medalem 40-lecia Polski Ludowej[7].

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 31C-tuje-8)[8].

TwórczośćEdytuj

  • Książki
    • Początek edukacji (1948)
    • Pokolenie (1951)
    • Drogi sytości (1951)
    • Krzewy koralowe (1954)
    • Moskwa, Wołga, Baku (1956)
    • Edukacja niesentymentalna (1958)
    • Przygoda w kolorach (1959)
    • Makatka z jeleniem (1961)
    • Tren i inne opowiadania (1961)
    • Opowiadania wybrane (1964)
    • Wióry (1970)
    • Powódź (1975)
    • Kłopoty władzy (1978)
    • Nostalgie mazurskie (1987)
  • Filmografia

PrzypisyEdytuj

  1. Dariusz Jarosz, Działalność Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR przy Zarządzie Głównym Związku Literatów Polskich w latach 1949–1953 (w świetle akt własnych), „Mazowieckie Studia Humanistyczne”, 5 (1), s. 5–45 [dostęp 2019-01-12]. [zob. s. 9]
  2. „Dziennik Polski”, rok VIII, nr 176, (2639), s. 2.
  3. Uchwała Rady Państwa z dnia 15 lipca 1954 r. o nadaniu odznaczeń państwowych (M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1564).
  4. M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400.
  5. „Dziennik Polski”, rok XX, nr 171 (6363), s. 3.
  6. „Trybuna Robotnicza”, 1984, nr 172, s. 2.
  7. Uznanie dla twórców kultury, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 19 lipca 1984, s. 1–2.
  8. Wyszukiwarka grobów w Warszawie.

BibliografiaEdytuj

  • Bohdan Władysław Czeszko, Powstańcze biogramy, 1944.pl
  • Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 198–199
  • Praca zbiorowa, Czwartacy. Tom II, Warszawa 1965 (częściowo)
  • Józef Bolesław Garas, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942–1945, Warszawa 1971

Linki zewnętrzneEdytuj