Otwórz menu główne

Bolesław Fichna ps. „Semen”, „Aleksander Semen”, „Bolesław” (ur. 23 lutego 1891 w Łodzi, zm. 22 kwietnia 1945 w KL Flossenbürg[1][2]) – polski prawnik, adwokat, działacz polityczny okresu dwudziestolecia międzywojennego, poseł na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) i III kadencji (1930–1935) oraz senator RP V kadencji (1938–1939), zastępca członka Rady Obrony Państwa w 1920 roku[3], członek Koła Parlamentarnego Obozu Zjednoczenia Narodowego w 1938 roku[4].

Bolesław Fichna
Data i miejsce urodzenia 23 lutego 1891
Łódź
Data i miejsce śmierci 22 kwietnia 1945
KL Flossenbürg
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie Franciszka, rzemieślnika, i Antoni z Mecnerów. Był starszym bratem Alfonsa, który poległ 5 listopada 1915 roku pod Wielkim Miedwieżem, jako szeregowiec 4. kompanii V batalionu 7 pułku piechoty[5].

Naukę rozpoczął w Gimnazjum Męskim przy ul. Mikołajewskiej, obecnym III LO im. Tadeusza Kościuszki w Łodzi[6]. W 1905 roku uczestniczył w strajku szkolnym oraz przystąpił do PET (w latach 1908–1910 był jej przywódcą w Łodzi), był również jednym z założycieli i przywódców „Zarzewia[2]. W 1910 roku został wydalony z Królestwa Polskiego[2], a maturę zdał po powrocie w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika – był jednym z sześciu uczniów, którzy w 1911 roku jako pierwsi zdali maturę w tym renomowanym liceum[7]. Następnie studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie[6], gdzie należał do „Znicza”[2].

W latach 1914–1916, jako legionista Józefa Piłsudskiego, brał udział w walce o niepodległość Polski[6] – był jednym z tych, którzy 6 sierpnia 1914 roku pod wodzą Marszałka wyruszyli z krakowskich Oleandrów[8]. 18 sierpnia został adiutantem I batalionu. 9 października został mianowany podporucznikiem. 1 listopada został wyznaczony na stanowisko zastępcy komendanta 3. kompanii, a następnie komendanta plutonu w 4. kompanii VI batalionu 7 pułku piechoty. 18 listopada został ciężko ranny w bitwie pod Krzywopłotami[5].

Do Łodzi powrócił w 1916 roku jako oficer Legionów Polskich. Od 1917 roku był komendantem Polskiej Organizacji Wojskowej w Łodzi. W roku 1918 obronił doktorat w Uniwersytecie Jagiellońskim[2]. W czasie wojny polsko-bolszewickiej jako ochotnik wstąpił do wojska. Został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W 1922 roku posiadał przydział w rezerwie do 3 pułku piechoty Legionów[9]. W 1934 roku, jako kapitan pospolitego ruszenia piechoty pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Łódź Miasto II. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IV. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[10].

Po wojnie powrócił do Łodzi. Był działaczem Narodowego Związku Robotniczego oraz posłem na Sejm Ustawodawczy (1919–1922)[6][2]. W latach 1923–1927 był przewodniczącym łódzkiej rady miejskiej[7] – z jego inicjatywy rada podjęła uchwałę o budowie w tym mieście Grobu Nieznanego Żołnierza[6]. Działał m.in. w Rotary Club[11], akademickim Towarzystwie Oświaty Ludowej oraz Polskich Drużynach Strzeleckich[7]. Od 1924 roku prowadził w Łodzi praktykę adwokacką[2]. W latach 1930–1935 był posłem na Sejm III kadencji z listy BBWR, a w 1938 roku został senatorem RP V kadencji (1938–1939)[2] z ramienia Obozu Zjednoczenia Narodowego[6]. W 1936 roku był jednym z założycieli Towarzystwa Przyjaciół Łodzi[12].

W lipcu 1939 r., podczas tzw. „uroczystości grunwaldzkich”, wygłosił w Łodzi, na pl. Wolności, kilkunastominutowe patriotyczne przemówienie, którego nagranie się zachowało[13], w którym wezwał łodzian do obrony przed Niemcami[7]. W tym czasie mieszkał przy ul. Nawrot 7.

Od 1940 roku, czasie okupacji niemieckiej, działał w Warszawie w podziemiu, gdzie był działaczem Konwentu Organizacji Niepodległościowych i jego reprezentantem w Społecznym Komitecie Antykomunistycznym[2]. Po powstaniu warszawskim trafił do obozu koncentracyjnego w Dachau, a następnie do Flossenbürga[6], gdzie zginął podczas likwidacji obozu[2].

W 1992 roku marszałek Sejmu Wiesław Chrzanowski odsłonił na budynku sejmowym tablicę z 296 nazwiskami posłów i senatorów poległych podczas II wojny światowej, na której znajduje się nazwisko Bolesława Fichny[7].

PublikacjeEdytuj

  • Cztery lata pracy w samorządzie (1923–1927) (1927)
  • Z dni chmurnych i górnych. Wspomnienia (1929)[14]
  • Dzień 11 listopada 1918 w Łodzi (1938)[2]

Ordery i odznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Marcin Markowski w artykule Nowa ulica w Łodzi. Bohatera, którego... nikt nie zna, opublikownym w Gazecie Łódź, podaje Krzyż Niepodległości z Mieczami.

PrzypisyEdytuj

  1. Bolesław Fichna (pol.). encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2019-04-07].
  2. a b c d e f g h i j k l m n Bolesław Fichna (pol.). sejm.gov.pl. [dostęp 2012-04-28].
  3. Piotr Krzysztof Marszałek, Rada Obrony Państwa z 1920 roku: studium prawnohistoryczne, Wrocław 1995, s. 72.
  4. Prace parlamentarne O.Z.N. 1938/39 r., Warszawa 1939, s. 40.
  5. a b Wykaz Legionistów ↓.
  6. a b c d e f g h Bolesław Fichna (pol.). uml.lodz.pl. [dostęp 2012-04-28].
  7. a b c d e f g h Marcin Markowski: Nowa ulica w Łodzi. Bohatera, którego... nikt nie zna (pol.). lodz.gazeta.pl, 2012-04-26. [dostęp 2012-04-28].
  8. Bolesław Fichna (pol.). niepodleglosc.nck.pl. [dostęp 2012-04-30].
  9. Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 65.
  10. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 252, 904.
  11. Kluby Rotary w Łodzi (pol.). rotary.lodz.pl. [dostęp 2012-04-28].
  12. Historia Towarzystwa Przyjaciół Łodzi (pol.). tplodzi.republika.pl. [dostęp 2012-04-30].
  13. Archiwum Polskiego Radia w Łodzi; kopia w Narodowym Instytucie Audiowizualnym w Warszawie.
  14. Fichna, Bolesław (pol.). alpha.bn.org.pl. [dostęp 2012-05-01].
  15. M.P. z 1931 r. nr 156, poz. 227.

BibliografiaEdytuj