Otwórz menu główne

Cedr

drzew z rodziny sosnowatych

Cedr (Cedrus Trew) – rodzaj długowiecznych drzew z rodziny sosnowatych. Cedry występują w rejonach górskich Azji i Afryki Północnej. Ich pierwotny areał to Himalaje i region śródziemnomorski. Rosną na wysokościach 1500-3200 m n.p.m. w Himalajach i 1000-2200 m w basenie Morza Śródziemnego.

Cedr
Ilustracja
Cedr atlaski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj cedr
Nazwa systematyczna
Cedrus Trew
Cedr. Lib. Hist. (1): 6. 12 Mai-13 Oct 1757
Typ nomenklatoryczny
Cedrus libani A. Rich.

W przeszłości lasy cedrowe bujnie porastały europejskie obszary basenu Morza Śródziemnego. Jednak wraz z rozwojem rolnictwa następowała ich degradacja i przekształcanie tych terenów na pastwiska dla owiec i kóz. Obecnie dąży się do odrodzenia tych zbiorowisk leśnych, co niejednokrotnie okazuje się niemożliwe.

Spis treści

MorfologiaEdytuj

 
Cedr libański (Cedrus libani)
Pokrój 
Okazałe drzewa iglaste osiągające wysokość do 40 m, wyjątkowo do 60 m. Gałęzie mają szerokie i rozłożyste.
Liście 
Igły osiągają długość 8-60 mm, wiecznie zielone.
Szyszki 
Szyszki są cylindryczne, mają długość od 10 cm do 13 cm.

GatunkiEdytuj

Według The Plant List do rodzaju cedr należą 3 gatunki[2]

ZastosowanieEdytuj

  • Drewno cedrowe używane było do budowy statków, w meblarstwie oraz w budownictwie. Służyło m.in. do budowy Pierwszej Świątyni Jerozolimskiej z X w p.n.e. i Świątyni Artemidy w Efezie (jednego z siedmiu cudów świata) z VI w p.n.e. Na skutek prowadzonej intensywnej eksploatacji gatunki te zostały bardzo wyniszczone, w wyniku czego w wielu krajach znalazły się pod ochroną. Drewno cedrowe stosuje się także na fornir, sklejkę, płyty wiórowe i pilśniowe, na deski i parkiet, na meble, do zabudowy wewnętrznej i zewnętrznej, na ramy, drzwi, okna. Dobre jest do toczenia i rzeźbienia, na ołówki, listwy, łódki sportowe i instrumenty muzyczne. Wykonuje się z niego również humidory (pudełka do cygar)
  • Roślina ozdobna: cedry są często uprawiane jako drzewa ozdobne w krajach o łagodnym klimacie. W Polsce największy cedr libański (wysokość 21 m, średnica pnia 0,6 m) rośnie w Arboretum w Wojsławicach, zasadzony w 1965.
 
Drewno cedrowe

CiekawostkiEdytuj

  • Oferowany w handlu tzw. olej cedrowy pozyskiwany z tzw. "cedrowych orzeszków" tzw. "cedru syberyjskiego" w istocie nic z cedrami nie ma wspólnego. Jest to olej wytwarzany z nasion limby syberyjskiej (w języku rosyjskim nazywanej popularnie kедр сибирский).

PrzypisyEdytuj

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website – PINACEAE. 2001–.
  2. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].

BibliografiaEdytuj

  1. K. Browicz, J. Zielinski (1982), Chorology of trees and shrubs in south-west Asia and adjacent regions Vol. 1. Warszawa-Poznań
  2. W. Seneta, J. Dolatowski (2007), Dendrologia, Wyd. Naukowe PWN
  3. W. Seneta (1987), Drzewa i krzewy iglaste, PWN

Zobacz teżEdytuj