Otwórz menu główne

Zasięg występowaniaEdytuj

Cierliki występują od południowo-zachodniej Anglii i północno-zachodniej i centralnej Francji po Rumunię i wybrzeża zachodniej i północnej Turcji, dalej na południe po Maroko, wybrzeże Algierii i północno-zachodnią Tunezję i śródziemnomorskie wyspy: Baleary, Korsykę, Sardynię, Sycylię i Kretę. Introdukowane na Wyspę Południową (Nowa Zelandia)[4].

Po rewizji Komisji Faunistycznej PTZool większość obserwacji w Polsce została uznana za niepewne; dokonano 3 pewnych obserwacji (stan w 2015): jeden okaz pozyskano w 1883 w Kościelisku pod Tatrami, w grudniu 1981 obserwowany był samiec w Zielonej Górze, w marcu 1988 samca obserwowano w Rakowie pod Łomżą[5].

WyglądEdytuj

Długość ciała wynosi 15–16,5 cm, masa ciała 20–29 g[4]. Większy od wróbla. Samiec ma żółty spód ciała i zielonkawą półobrożę na piersi. Na głowie ma czarny rysunek na żółtym tle, czarną plamkę na podbródku. Wierzch głowy i kark oliwkowobrunatny. Ogon ciemny, skrajne sterówki z białymi chorągiewkami. Boki ciała w kasztanowobrązowe plamki. Jesienią ubarwienie matowieje, czarny rysunek na głowie jest ukryty pod brunatnymi zakończeniami piór. Samice i osobniki młodociane mają skromniejsze ubarwienie. Spód ciała delikatnie kreskowany. Dobrą cechą rozpoznawczą jest oliwkowobrunatny kuper.

EkologiaEdytuj

Biotop
Zasiedla tereny trawiaste, gęsto porośnięte krzewami. Wybiera okolice ciepłe i suche, w tym winnice. Preferuje południowe stoki wzgórz, zwłaszcza porośnięte pojedynczymi drzewami.
Głos
Odzywa się wysokim, przeciągłym tsij, bardzo podobnie jak trznadel. Śpiewając siedzi zwykle wysoko w koronie drzewa.
 
Jaja cierlika

Odgłosy wydawane przez cierlika

pieśń nagrana w Devon, Anglia
Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc.
Gniazdo
Gniazdo buduje w gęstych krzewach.
Jaja
Składa jaja od końca kwietnia i w maju; 2 lęgi w roku, prawdopodobnie czasem 3. W gnieździe 3–5 szarobiałych, zielonkawo lub czerwono plamkowanych i kreskowanych jaj. Samica wysiaduje 11–13 dni.
Pisklęta
Zwykle samica opiekuje się potomstwem. Samiec rzadko w tym pomaga.
Pokarm
Nasiona, latem także owady.

Zagrożenia i ochronaEdytuj

W Środkowej Europie występowanie cierlików w dużym stopniu pokrywa się z występowaniem winnic. W ostatnich czasach winnice nie są dobrym miejscem lęgów, gdyż są coraz intensywniej użytkowane. Ma to wpływ na spadek liczebności tego ptaka. Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Emberiza cirlus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012, Emberiza cirlus [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015-4 [dostęp 2015-12-13] (ang.).
  3. P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Emberizidae Vigors, 1825 – trznadle – Old word buntings (wersja: 2019-05-02). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-09-23].
  4. a b Copete, J.L.: Cirl Bunting (Emberiza cirlus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 9 września 2016].
  5. Dominik Marchowski: Ptaki Polski. Kompletna lista 450 stwierdzonych gatunków. Wyd. 1. Warszawa: SBM, 2015. ISBN 978-83-7845-983-5.
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)

BibliografiaEdytuj

  • Einhard Bezzel – Ptaki, wyd. MULTICO Oficyna wydawnicza, Warszawa 2000.