Daliowa

wieś w województwie podkarpackim

Daliowawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Jaśliska[3][4].

Artykuł 49°27'04"N 21°47'17"E
- błąd 39 m
WD 49°27'N, 21°48'E
- błąd 2335 m
Odległość 922 m
Daliowa
wieś
Ilustracja
Cerkiew św. Paraskewy
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Jaśliska
Liczba ludności (2018) 274[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-485[2]
Tablice rejestracyjne RKR
SIMC 0349033[3]
Położenie na mapie gminy Jaśliska
Mapa konturowa gminy Jaśliska, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Daliowa”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Daliowa”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Daliowa”
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa konturowa powiatu krośnieńskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Daliowa”
Ziemia49°27′04″N 21°47′17″E/49,451111 21,788056

Wieś leży w dolinie rzeki Jasiołki i jej prawobrzeżnego dopływu Daliówka, przy rozwidleniu dróg wojewódzkich nr 897 Jaśliska - Tylawa i 887 Daliowa - Rymanów.

Wieś prawa wołoskiego w latach 1501-1550, położona w ziemi sanockiej województwa ruskiego[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Daliowa[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0349530 Ochronka część wsi
0349547 Za Murami część wsi
0349553 Za Wodą część wsi

Pochodzenie nazwyEdytuj

Nazwa Daliowa pochodzi prawdopodobnie od imienia Dalej lub od słów dal lub dolina. W dokumentach wymieniana była pod różnymi nazwami: w 1366 - Hryciowa Wola, 1434 - Dalejow, 1526 - Dalejowa i 1527 Dalowa. W dzisiejszym brzmieniu pojawiła się po raz pierwszy w 1589.

HistoriaEdytuj

Daliowa należy do najstarszych osad w okolicy. 25 lutego 1363 król Kazimierz Wielki w dokumencie lokacyjnym zezwala Hryćce Zarowiczowi na założenie wsi na prawie niemieckim nad rzeką Jasiołką (Yassel). Ziemia, na której lokowano wieś należała do zamku sanockiego. W maju 1434 król Władysław Jagiełło przekazał swoją królewszczyznę razem z wsiami, Królik, Lubatowa, Jasionka i miasteczkiem Jaśliska rzymskokatolickiemu biskupstwu przemyskiemu. Mieszkańcy Daliowej płacili jedynie podatek kościołowi rzymskokatolickiemu nie odrabiając pańszczyzny. W dokumencie z 20 stycznia 1527 istnieje zapis, iż sołtysem nowo powstałej wsi Szklary został Andrzej Fala z Daliowej. Około 1560 biskup przemyski zmienił lokację wsi z niemieckiej na wołoską. W 1589 powierzchnia wsi wynosiła 4 ½ łana, zamieszkana przez 6 komorników. W 1657 miejscowość jak i Jaśliska została spalona przez wojska Rakoczego. W latach 1768-1772. wielokrotnie przechodziły przez wieś oddziały Konfederatów Barskich wspierane przez miejscową ludność. We wsi zdecydowaną większość mieszkańców stanowili Łemkowie. W 1880 wieś liczyła 760 osób: 710 grekokatolików i 50 katolików rzymskich. Miejscowość znacznie ucierpiała w czasie I wojny światowej, prawie wcale w drugiej. W latach 1945-47 ludność łemkowską wysiedlono do okręgu lwowskiego i tarnopolskiego w ZSRR oraz do województw koszalińskiego i szczecińskiego.

Z Daliowej pochodził ks. Zenowiej Fedorowycz, członek kapituły AAŁ, której ordynariuszem był Ołeksander Małynowśki.

DemografiaEdytuj

Daliowa według danych na koniec 2011 liczyła 315 mieszkańców w tym 147 kobiet i 168 mężczyzn. Było 190 osób w wieku produkcyjnym, 79 w wieku przedprodukcyjnym i 46 w wieku poprodukcyjnym[6][7].

ZabytkiEdytuj

  • Zabytkowa drewniana cerkiew greckokatolicka pw św. Paraskewy z 1933 w stylu ukraińskim nietypowym dla Łemkowszczyzny.

GaleriaEdytuj

TurystykaEdytuj

Wieś leży na terenie założonego w 1992 Jaśliskiego Parku Krajobrazowego.

Szlaki piesze
Szlaki rowerowe

PrzypisyEdytuj

  1. Strona gminy. Stan ludności w dn. 05.02.2018
  2. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  3. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Tomasz Figlus, Villae iuris valachici. Z problematyki rozwoju osadnictwa wołoskiego w Polsce na przykładzie ziemi sanockiej, w: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej tom 5 (2016), s. 31.
  6. Wieś Daliowa w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2018-03-16] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  7. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-03-15].
  8. Mapa - na stronie beskid-niski.pl
  9. Opis szlaku

BibliografiaEdytuj

  • Witold Grzesik, Tomasz Traczyk, Od Komańczy do Bartnego, Warszawa: Stanisław Kryciński, 1992, ISBN 83-85531-01-7, OCLC 749436962.

Linki zewnętrzneEdytuj