Otwórz menu główne

Ferdynand Radziwiłł

książę, polityk polski

Ferdynand Fryderyk Radziwiłł herbu Trąby (ur. 19 października 1834 w Berlinie – zm. 28 lutego 1926 w Rzymie) – książę, polski polityk.

Ferdynand Fryderyk Radziwiłł
Ilustracja
Herb
Trąby
Rodzina Radziwiłłowie
Data i miejsce urodzenia 19.10.1834
Berlin
Data i miejsce śmierci 28.02.1926
Rzym
Ojciec Bogusław Fryderyk Radziwiłł
Matka Leontyna Gabriela Clary et Aldringen
Żona

Pelagia Sapieha

Dzieci

z Pelagią Sapiehą:
Michał Władysław "Rudy"
Zygmunt
Karol Ferdynand
Maria Małgorzata
Janusz Franciszek

Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wielki Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego I Klasa Orderu Orła Czerwonego (Prusy) Baliw Wielkiego Krzyża Honoru i Dewocji Kawaler/Dama Honoru i Dewocji

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Ojciec Małgorzaty i książąt: Janusza Franciszka, Michała Radziwiłła Rudego oraz Karola Ferdynanda, brat księcia Edmunda Radziwiłła, syn księcia generała Bogusława Fryderyka Radziwiłła i Leontyny Gabrieli von Clary und Aldringen.

W latach 1874-1919 poseł polski do Reichstagu z okręgu Ostrów-Odolanów-Ostrzeszów-Kępno, w latach 1889-1918 przewodził Kołu Polskiemu. Był także posłem pruskiego Landtagu. W latach kulturkampfu opowiadał się stanowczo po stronie polskiej. Zasłynął odważną interpelacją w sprawie strajków szkolnych we Wrześni. Zasiadał także dożywotnio w wyższej izbie parlamentu Rzeszy – Izbie Panów. Członek Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny[1]. Po 1918 poseł na polski Sejm Ustawodawczy w Warszawie, jako najstarszy był przewodniczył pierwszemu posiedzeniu[2] – w 1919 sprawował w nim funkcję marszałka seniora.

W połowie lat 70. XIX wieku ukrywał w Antoninie poszukiwanego przez władze pruskie księdza Walentego Śmigielskiego.

XII ordynat ołycki i przygodzicki. W 1922 roku posiadał majątki ziemskie o powierzchni 42 840 ha[3]. Rezydował w Antoninie. Główny fundator i patron kościoła farnego (ob. konkatedry) w Ostrowie Wielkopolskim.

Pochowany jest w podziemiach kaplicy Radziwiłłów w podostrowskim Antoninie.

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jerzy Holzer, Jan Molenda, Polska w pierwszej wojnie światowej, Warszawa 1967, s. 355
  2. Najstarszy parlamentarzysta polski Nowości Illustrowane 1919 nr 8 s. 4
  3. Wojciech Roszkowski, Lista największych właścicieli ziemskich w Polsce w 1922 r., w: Przegląd Historyczny, 1983, Tom 74 , Numer 2, s. 283
  4. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 16.
  5. Radziwiłł Ferdynand Fryderyk (1834–1926). W: Polski Słownik Biograficzny t. XXX/1987 [on-line]. ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2019-02-23].
  6. Odznaczenia. Kurier Lwowski 1894 nr 32, s. 4
  7. Tadeusz Wojciech Lange: Szpitalnicy, Joannici, Kawalerowie Maltańscy. Warszawa 1999, s. 146.
  8. Stefan K. Kuczyński (red.): Zakon Maltański w Polsce. Jerzy Baranowski, Marcin Libicki, Andrzej Rottermund, Maria Starnawska. Warszawa: DiG, 2000, s. 228-229.

BibliografiaEdytuj

  • Maria Małgorzata z Radziwiłłów Franciszkowa Potocka: Z moim wspomnień (Pamiętnik). Bearb. Eligiusz Kozłowski. London 1983. (Biblioteka polska / Seria czerwona ; 97)
  • Adam Galos: Radziwiłł Ferdynand Fryderyk (1834-1926). W: Polski Słownik Biograficzny, t. 30. Wrocław [i.in.] 1987, s. 181-183

Linki zewnętrzneEdytuj