Gereza

rodzaj ssaka

Gereza[7] (Colobus) – rodzaj ssaka naczelnego z podrodziny gerez (Colobinae) w rodzinie koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Gereza
Colobus[1]
Illiger, 1811[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – gereza abisyńska (C. guereza)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Nadrodzina koczkodanowce
Rodzina koczkodanowate
Podrodzina gerezy
Plemię Colobini
Rodzaj gereza
Typ nomenklatoryczny

Simia polycomos Schreber, 1800 (= Cebus polykomos E.A.W. Zimmermann, 1780)

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowanieEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce[8][9][10].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała (bez ogona) 48–96 cm, długość ogona 50–100 cm; masa ciała samic 5,5–11 kg, samców 7,6–15 kg (wyjątkowo do 23 kg)[10].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Colobus (Colobolus): gr. κολοβος kolobos „ograniczony, okaleczony”; dżelada białobroda posiada szczątkowy kciuk[11].
  • Guereza: abisyńska nazwa Guereza dla gerezy[12]. Gatunek typowy: Guereza ruppelli J.E. Gray, 1870 (= Colobus guereza Rüppell, 1835).
  • Pterycolobus: gr. πτερυξ pterux, πτερυγος pterugos „skrzydło”; rodzaj Colobus Illiger, 1811[13]. Gatunek typowy: Semnopithecus vellerosus I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1834.
  • Stachycolobus: gr. σταχυς stakhus „kolba kukurydzy, kolec”; rodzaj Colobus Illiger, 1811[14]. Gatunek typowy: Colobus satanas Waterhouse, 1838.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[8][7]:

UwagiEdytuj

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Colobus Illiger, 1811.

PrzypisyEdytuj

  1. Colobus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J. K. W. Illiger: Prodromus systematis mammalium et avium: additis terminis zoographicis utriusque classis, eorumque versione germanica. Berolini: Sumptibus C. Salfeld, 1811, s. 69. (łac.)
  3. J.E. Gray. On the Natural Arrangement of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 298, 1821 (ang.). 
  4. J.E. Gray: Catalogue of Monkeys, Lemurs, and Fruit-eating Bats in the collection of the British Museum. London: The Trustees, 1870, s. 5, 19. (ang.)
  5. Rochebrune 1886–1887 ↓, s. 96, 125.
  6. Rochebrune 1886–1887 ↓, s. 96, 114.
  7. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 49. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  8. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 242–244. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  9. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Colobus. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-08].
  10. a b D. Zinner, G.H. Fickenscher, Ch. Roos, M.V. Anandam, E.L. Bennett, T.R.B. Davenport, N.J. Davies, K.M. Detwiler, A. Engelhardt, A.A. Eudey, E.L. Gadsby, C.P. Groves, A. Healy, K.P. Karanth, S. Molur, T. Nadler, M.C. Richardson, E.P. Riley, A.B. Rylands, L.K. Sheeran, N. Ting, J. Wallis, S.S. Waters & D.J. Whittaker: Family Cercopithecidae (Old World Monkeys). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 699–702. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)
  11. Palmer 1904 ↓, s. 196.
  12. Palmer 1904 ↓, s. 302.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 596.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 642.

BibliografiaEdytuj