Dziemiany (gmina)
Dziemiany – gmina wiejska w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie gdańskim.
gmina wiejska | |||||
![]() Siedziba Gminy Dziemiany | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||
Powiat | |||||
TERC |
2206022 | ||||
Wójt |
Piotr Laska | ||||
Powierzchnia |
124,97 km² | ||||
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności |
| ||||
• gęstość |
34,3 os./km² | ||||
Nr kierunkowy |
58 | ||||
Kod pocztowy |
83-425 | ||||
Tablice rejestracyjne |
GKS | ||||
Adres urzędu: ul. 8-go Marca 383-425 Dziemiany | |||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||
| |||||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa | |||||
Biuletyn Informacji Publicznej |
W skład gminy wchodzi 8 sołectw: Dziemiany, Jastrzębie Dziemiańskie, Kalisz, Piechowice, Płęsy, Schodno, Raduń, Trzebuń
Siedziba gminy to Dziemiany.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Jezioro_Brze%C5%BAno%2C_Radu%C5%84_01.jpg/220px-Jezioro_Brze%C5%BAno%2C_Radu%C5%84_01.jpg)
Według danych z 30 czerwca 2011[2] gminę zamieszkiwało 4058 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 4340 osób[3].
Historia
edytujGmina zbiorowa Dziemiany została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie kościerskim w woj. pomorskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Dziemiany, Jastrzębie, Kalisz (część główna), Piechowice, Płęsy (część główna), Raduń, Trzebuń (część główna), Płoczyce (część), Łubiana (część) i Rotembark (część) oraz z obszarów dworskich Dunajki, Grzybowski Młyn (część) i Loryniec (część), położonych na tych terenach lecz nie wchodzących w skład gmin[4].
Podczas II wojny światowej gminę Dziemiany (Sophienwalde) zniesiono, a jej obszar włączono do gminy Lipusz (Liebusch)[5]. Ponadto 1 października 1944 od gminy Liebusch odłączono wsie Dziemiany, Raduń i Trzebuń (a także Szklana Huta, Śluza i Tuszkowy z przedwojennej gminy Lipusz) na potrzeby poligonu Truppenübungsplatz Westpreußen[6].
Po wojnie powrócono do stanu administracyjnego sprzed wojny[7]. 7 kwietnia 1945 roku gmina wraz z całym powiatem kościerskim weszła w skład nowo utworzonego woj. gdańskiego[8]. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 7 gromad: Dziemiany, Jastrzębie, Kalisz, Piechowice, Płęsy, Raduń i Trzebuń[9]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[10]. Obszar gminy Dziemiany wszedł w skład gromad Dziemiany (Dziemiany, Jastrzębie, Piechowice, Płęsy, Raduń i Trzebuń) i Kalisz (Kalisz)[11].
Gminę Dziemiany reaktywowano w dniu 1 stycznia 1973 roku w powiecie kościerskim w woj. gdańskim[12]. W skład gminy weszło 8 sołectw: Dziemiany, Jastrzębie Dziemiańskie, Kalisz, Piechowice, Płęsy, Raduń, Schodno i Trzebuń[13]. 1 czerwca 1975 roku gmina znalazła się w nowo utworzonym mniejszym woj. gdańskim[14].
2 lipca 1976 roku gmina została zniesiona, a jej obszar połączono z gminą Lipusz (bez sołectw Gostomko i Korne) w nową gminę Dziemiany-Lipusz z siedzibą w Dziemianch[15].
Gminę Dziemiany reaktywowano 1 stycznia 1984 w tych samych granicach co w 1976 roku[16]. De jure, od gminy Dziemiany-Lipusz odłączono sołectwa Lipusz, Lipuska Huta, Płocice, Szklana Huta, Śluza i Tuszkowy, które weszły w skład reaktywowanej gminy Lipusz, po czym pozostałe tereny gminy (sołectwa Dziemiany, Jastrzębie Dziemiańskie, Kalisz, Piechowice, Płęsy, Raduń, Schodno i Trzebuń,) przemianowano na gminę Dziemiany. Zapis taki oznacza, że w praktyce obie gminy sprzed komasacji w 1976 roku (Dziemiany i Lipusz) zostały z początkiem 1984 roku odtworzone, jednakże tylko gmina Dziemiany zachowała prawną ciągłość po gminie Dziemiany-Lipusz.
Struktura powierzchni
edytujWedług danych z roku 2005[17] gmina Dziemiany ma obszar 124,97 km², w tym:
- użytki rolne: 25%
- użytki leśne: 59%
Gmina stanowi 10,72% powierzchni powiatu.
Demografia
edytujDane z 31 grudnia 2017 roku[3].
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
populacja | 4 340 | 100 | 2 174 | 50,1 | 2 166 | 49,9 |
gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
35 | 18 | 17 |
Miejscowości
edytuj
- Piramida wieku mieszkańców gminy Dziemiany w 2014 roku[1].
Ochrona przyrody
edytujSąsiednie gminy
edytujZobacz też
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ a b Gmina Dziemiany w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-16] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2011-09-14]. (pol.).
- ↑ a b Gmina Dziemiany w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-01-17] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Dz.U. z 1934 r. nr 68, poz. 601
- ↑ Liebusch
- ↑ Truppenübungsplatz Westpreußen
- ↑ Dz.U. z 1944 r. nr 2, poz. 8
- ↑ Dz.U. z 1945 r. nr 11, poz. 57
- ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
- ↑ Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
- ↑ Uchwała Nr 23/III/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu starogardzkiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 22 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 30 listopada 1954 r., Nr. 16, Poz. 91)
- ↑ Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
- ↑ Uchwała Nr XVIII/108/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 4 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie gdańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 15 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 195).
- ↑ Dz.U. z 1975 r. nr 17, poz. 92
- ↑ Dz.U. z 1976 r. nr 24, poz. 143
- ↑ Dz.U. z 1983 r. nr 70, poz. 314
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).