Grabie (województwo kujawsko-pomorskie)

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Grabiewieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski.

Grabie
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Wacława
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat aleksandrowski
Gmina Aleksandrów Kujawski
Liczba ludności (2005) 241
Strefa numeracyjna 54
Tablice rejestracyjne CAL
SIMC 0857290
Położenie na mapie gminy wiejskiej Aleksandrów Kujawski
Mapa konturowa gminy wiejskiej Aleksandrów Kujawski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Grabie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Grabie”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Grabie”
Położenie na mapie powiatu aleksandrowskiego
Mapa konturowa powiatu aleksandrowskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Grabie”
Ziemia52°50′58″N 18°34′13″E/52,849444 18,570278
Pałac.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

HistoriaEdytuj

W Grabiu podczas wojen z zakonem krzyżackim dwukrotnie odbywały się rokowania z Krzyżakami. W kwietniu 1309 Władysław Łokietek spotkał się tutaj z wielkim mistrzem Henrykiem von Plotzke, interweniując w sprawie zaboru Pomorza, a po raz drugi, w 1414 r., gdy po unii horodelskiej Polska i Litwa przedstawiły zakonowi swój program rewindykacyjny[1].

Z tego Grabia kujawskiego wywodzi się nazwisko i rodzina Grabskich herbu Pomian, jedna z kilku rodzin o nazwisku Grabski. Z Pomian – Grabskich pochodził m.in. Władysław Grabski, premier w II Rzeczypospolitej, twórca reformy walutowej.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru zabytków NID[2] na listę zabytków wpisany jest kościół parafialny pw. św. Wacława, poł. XIV w., 2 poł. XVI w., 1930, nr rej.: A/461 z 17.02.1981.

Kościół pw. św. Wacława, pierwotnie gotycki, został ufundowany w 1320 r.[3], przebudowany w drugiej połowie XVI w., odnawiany w 1725; w 1930 rozbudowany według projektu Franciszka Niekrasza o nowy korpus dostawiony od południa; w związku z tym nastąpiła zmiana orientacji kościoła i przekształcenie prezbiterium na kaplicę.

W Grabiu znajduje się ponadto pałac, który w połowie XIX w należał do Michała Hieronima Sumińskiego herbu Leszczyc (1829-1898), botanika i malarza, szambelana pruskiego. Użytkowany był od 1922 jako dom sierocy i dzieci niepełnosprawnych umysłowo, obecnie Dom Pomocy Społecznej prowadzony przez siostry elżbietanki.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Biskup M., Labuda G.: Dzieje Zakonu Krzyżackiego w Prusach, Wyd Morskie, Gdańsk 1988
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie. 2020-09-30. s. 1. [dostęp 2016-08-14].
  3. Stanisław Kozierowski: Szematyzm ustrojów parafialnych dzisiejszej Archidiecezji Gnieznieńskiej. Poznań 1934